Urlopy pracownicze: wypoczynkowy, na żądanie, okolicznościowy, macierzyński i inne. Wszystko co musisz wiedzieć!

Urlop wykorzystujemy na wypoczynek, wychowanie dziecka, poprawę stanu zdrowia, szkolenia i wiele innych spraw. Jaki urlop, komu i kiedy przysługuje?

Urlopy pracownicze: wypoczynkowy, na żądanie, okolicznościowy, macierzyński i inne. Wszystko co musisz wiedzieć!
Czy znasz wszystkie rodzaje urlopów pracowniczych? / źródło zdjęcia: Depositphoto / deinfo

Najczęściej wykorzystywanym urlopem jest urlop wypoczynkowy. Oprócz niego polskie prawo pracy zapewnia pracownikom urlop na żądanie, urlop okolicznościowy, czy urlop szkoleniowy, czy urlop w okresie wypowiedzenia. Rodzice mogą liczyć również na urlop macierzyński lub tacierzyński, ojcowski oraz urlop wychowawczy.

Niektóre grupy zawodowe dodatkowo otrzymują urlop dla poratowania zdrowia. Za czas urlopu z reguły przysługuje wynagrodzenie. Z reguły – bo nie zawsze. Podobnie jak nie zawsze prawo do urlopu przysługuje w dowolnych terminach.

Udzielanie urlopów następuje na podstawie rocznego planu urlopów oraz wniosków urlopowych. W planie urlopów powinien znaleźć się cały urlop pracownika z wyjątkiem jednak urlopu na żądanie (w wymiarze 4 dni). Nie każdy pracodawca jest zobowiązany do sporządzania planów urlopów. W takich przypadkach urlop jest udzielany w porozumieniu z pracownikiem.

URLOP WYPOCZYNKOWY

Co mówi prawo o urlopie wypoczynkowym?

  • Komu przysługuje urlop wypoczynkowy i w jakim wymiarze?

    Urlop wypoczynkowy przysługuje każdemu, kto jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Jego główne cechy to niezbywalność i proporcjonalność. Za urlop wypoczynkowy pracownikowi należy się wynagrodzenie, a urlop niewykorzystany w danym roku przechodzi na rok następny.

    Urlop wypoczynkowy należy się każdemu pracownikowi. Pracownik, który rozpoczyna pracę nabywa prawo do urlopu z dołu za każdy przepracowany miesiąc. Wymiar urlopu dla początkującego pracownika za jeden miesiąc to 1/12 całego przysługującego mu w danym roku urlopu. W kolejnych latach pracy urlop przysługuje zawsze z góry w całości.

    Liczba dni przysługującego urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy.

    Pracownikowi należy się:
    20 dni urlopu wypoczynkowego – gdy staż pracy jest krótszy niż 10 lat,
    26 dni urlopu wypoczynkowego – gdy staż pracy przekracza 10 lat.

    Istotne jest, że do stażu pracy wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia niezależnie od tego, czy były pomiędzy nimi przerwy i w jaki sposób stosunek pracy został rozwiązany. Wlicza się doń również okres nauki. Za naukę w:

    • zasadniczej lub innej równorzędnej szkole zawodowej – staż wynosi 3 lata,
    • średniej szkole zawodowej – staż wynosi 5 lat,
    • średniej szkole zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – staż wynosi 5 lat,
    • średniej szkole ogólnokształcącej – staż wynosi 4 lata,
    • szkole policealnej – staż wynosi 6 lat,
    • szkole wyższej – staż wynosi 8 lat.

    Warto pamiętać, że lat spędzonych w kilku szkołach równocześnie lub okresu nauki z równoczesnym okresem zatrudnienia nie sumuje się, a jedynie wybiera się okres korzystniejszy dla pracownika, np. za okres zatrudnienia podczas studiów nalicza się 8 lat stażu, mimo że okres zatrudnienia w tym czasie wyniósł 5 lat.

    Prawo do urlopu wypoczynkowego jest niezbywalne, zatem pracodawca nie może pozbawić go zatrudnionych, ale też pracownicy nie mogą się go sami zrzec. Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia swoim pracownikom urlopu wypoczynkowego w tym roku, za który urlop ten przysługuje.

    Urlop wypoczynkowy może być zaplanowany jako jeden okres lub składać się z kilku części. Przynajmniej jedna część urlopu powinna zapewniać pracownikowi nieprzerwany wypoczynek przez 14 dni kalendarzowych.

    Pracodawca uwzględnia w planie urlopów zarówno potrzeby pracowników, takich jak wczasy czy wakacje z dziećmi, jak i potrzeby firmy, czyli konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

    Cechą urlopu wypoczynkowego jest jego proporcjonalność. Oznacza to, że podobnie jak na początku kariery pracownik nabywa prawo do urlopu za każdy przepracowany miesiąc z dołu, tak przy rozwiązywaniu umowy o pracę przysługuje mu urlop:

    • u dotychczasowego pracodawcy – proporcjonalnie do okresu przepracowanego u niego w roku ustania stosunku pracy,
    • u kolejnego pracodawcy – w wymiarze proporcjonalnym do okresu, który pozostał do końca roku kalendarzowego lub do końca okresu objętego umową o pracę (gdyby był on krótszy, niż do końca danego roku).

    Możliwe jest również, że pracownik wykorzysta u dotychczasowego pracodawcy większą część niż wynika z zasady proporcjonalności lub cały przysługujący mu urlop wypoczynkowy, wówczas u kolejnego pracodawcy przysługuje mu urlop w wymiarze dopełniającym do ilości dni przysługujących mu zgodnie z przypisanym stażem.

  • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu wypoczynkowego?

    Pracownik, który przebywał na urlopie wypoczynkowym otrzymuje za ten czas wynagrodzenie w tej samej wysokości, jak gdyby w tym okresie pracował. Za niewykorzystany urlop wypoczynkowy pracownikowi przysługuje też ekwiwalent, ale tylko w tym przypadku, gdy wykorzystanie urlopu było niemożliwe ze względu na rozwiązanie stosunku pracy.

  • Niewykorzystany urlop wypoczynkowy

    Urlop powinien być wykorzystany w tym roku, za który przysługuje, jednak mogą zajść szczególne okoliczności (np. długotrwała choroba pracownika), które uniemożliwią wybranie dni urlopu w optymalnym czasie. W takim przypadku urlop przechodzi na następny rok.

    Zaległy urlop pracownik powinien wykorzystać do 30 września roku następnego. Jeśli pracodawca nie udzieli w tym czasie zaległego urlopu, ten nie przepadnie bowiem roszczenie z tytułu zaległego urlopu przedawnia się dopiero po upływie 3 lat.

    Pracownik może jednak zwrócić się o pomoc w dochodzeniu swoich praw do Państwowej Inspekcji Pracy. Jeśli pracodawca nie wykaże, że zaistniały przyczyny niezależne od niego, PIP może ukarać go mandatem karnym w wysokości 2 tys. zł lub złożyć wniosek do sądu o wymierzenie kary sięgającej nawet 30 tys. zł.

  • Czym jest i komu przysługuje urlop uzupełniający?

    Staż pracy wpływa na liczbę przysługujących dni urlopu. Zatrudnienie poniżej 10 lat uprawnia do 20 dni odpoczynku. Po przekroczeniu 10 lat stażu mamy prawo do 26 dni urlopu. Te dodatkowe 6 dni to właśnie urlop uzupełniający.

    Aby nabyć takie prawo, musimy przepracować 10 lat co do dnia. Przykładowo, jeśli zaczęliśmy pracę 10-go grudnia 2008 roku, to tego samego dnia w roku 2018 uzyskamy dodatkowe 6 dni urlopu.

    Warto wiedzieć, że do stażu pracy wliczane są także lata nauki szkolnej (w przypadku ukończenia szkoły wyższej, policealnej, średniej ogólnokształcącej, średniej dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, średniej szkoły zawodowej, zasadniczej szkoły zawodowej).

    Regulamin pracy w każdej firmie może zawierać indywidualny regulamin i plan urlopów. Jest to rzadki przypadek, ale jest taka możliwość. Pracodawca może oferować wyższy wymiar urlopu niż przewiduje ustawa. Przejście do takiej firmy i uzyskanie dodatkowych dni wypoczynku to również przykład urlopu uzupełniającego.

    Urlop uzupełniający można uzyskać również w przypadku zmiany wymiaru etatu. Przykładowo, przejście z zatrudnienia na pół etatu na zatrudnienie pełnoetatowe uprawnia do urlopu uzupełniającego. Zamiast 13 dni urlopu wypoczynkowego, mamy do dyspozycji 26 dni. Dodatkowe 13 dni to urlop uzupełniający.

  • Jak wygląda urlop dla niepełnoetatowca?

    W przypadku osób pracujących jedynie na część etatu wymiar urlopu wypoczynkowego musi zostać odpowiednio przeliczony.

    Przy podstawowym wymiarze wynoszącym 26 dni zatrudniony na:

    • 1/8 etatu ma prawo do 3,25 dnia,
    • ¼ etatu ma prawo do 6,5 dnia,
    • ¾ etatu ma prawo do 19,5 dnia,
    • 7/8 etatu ma prawo do 22,75 dnia.

    Powyższe przeliczenia wskazują, że urlop dla niepełnoetatowca może wynosić jedynie ułamek dnia – takie sytuacje nie mogą mieć jednak miejsca przy ustalaniu wymiaru urlopu. Wówczas zawsze zaokrągla się w górę, do pełnych dni, a więc tak naprawdę zatrudniony na:

    • 1/8 etatu ma prawo do 4 dni,
    • ¼ etatu ma prawo do 7 dni,
    • ¾ etatu ma prawo do 20 dni,
    • 7/8 etatu ma prawo do 23 dni.
  • Zwolnienie lekarskie a urlop

    Zdarza się, że rozpoczynamy upragniony urlop i cieszymy się każdą wolną chwilą. Wówczas przychodzi niespodziewana sytuacja, taka jak choroba nasza lub naszego dziecka. Czy możemy przedłożyć pracodawcy zwolnienie lekarskie a urlop odłożyć na później?

    Przypadki, które uzasadniają przerwanie urlopu i przełożenie go na inny okres to:

    • chorobowe pracownika i przyznane zwolnienie lekarskie L4,
    • przebywanie na urlopie macierzyńskim.

    Jeśli znaleźliśmy się w którejś z wymienionych sytuacji, to mamy pełne prawo domagać się przełożenia urlopu na inny termin. Przysługuje nam wówczas urlop po zwolnieniu lekarskim.

    Nie możemy jednak przekładać urlopu, jeśli w trakcie jego trwania musieliśmy opiekować się naszą pociechą lub innym członkiem rodziny. Oznacza to, że jeśli nasze dziecko zachoruje w trakcie urlopu, to będziemy musieli ten czas poświęcić na opiekę. Nie przysługuje nam za ten okres zasiłek opiekuńczy. To samo dotyczy opieki nad dzieckiem z różnych innych przyczyn.

  • Urlop godzinowy – czy to możliwe?

    Każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełen etat ma 20 lub 26 dni urlopu do wykorzystania w danym roku kalendarzowym. W kadrach nasze wolne dni rozpatrywane są jako godziny. Pracując na cały etat i mając do wykorzystania 20 dni urlopu, tak naprawdę mamy 160 godzin wolnego do wybrania. Przy 26 dniach jest to już 208 godzin.

    Niestety urlop wypoczynkowy nie może być udzielany na mniejszą liczbę godzin, niż dany pracownik ma do przepracowania w wybranym dniu. Dotyczy to wszystkich rodzajów urlopu, w tym także na żądanie i okolicznościowego. Jeśli więc potrzebujemy zwolnić się z pracy na dwie godziny, to urlop godzinowy nie jest możliwy do wzięcia.

    Od powyższej zasady jest jeden wyjątek. Ma on miejsce wtedy, kiedy ilość posiadanego urlopu wypoczynkowego jest mniejsza niż dobowa norma pracy pracownika.

URLOP NA ŻĄDANIE

Co musisz wiedzieć o urlopie na żądanie?

  • Komu przysługuje urlop na żądanie i w jakim wymiarze?

    Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego należnego pracownikowi i został z niego wydzielony. To specyficzny urlop z wielu względów. Nie musi być wykorzystany na wypoczynek, nie musi być planowany, może być odbierany w częściach lub w całości.

    Urlop na żądanie należy wykorzystać w danym roku kalendarzowym, gdyż nie przechodzi on (jak pozostały urlop wypoczynkowy) na rok kolejny, tzn. pracownik może wykorzystać te dni w kolejnym roku, ale już nie jako dni wolne „na żądanie”.

  • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu na żądanie?

    Pracownik, który wykorzystał urlop na żądanie otrzymuje za ten czas wynagrodzenie w tej samej wysokości, jak gdyby w tym okresie pracował.

  • Jak zgłosić wniosek o urlop na żądanie?

    Zgodnie z kodeksem pracy, chęć skorzystania z urlopu na żądanie pracownik powinien zgłosić przełożonemu najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia.

  • Odmowa urlopu na żądanie – czy to zgodne z prawem?

    Co do zasady pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu na żądanie, choć nie jest to jednoznacznie oczywiste (np. gdy cała załoga podejmuje dzień wolny na żądanie jako działanie mające znamiona strajku może skutkować nieusprawiedliwioną nieobecnością w pracy).

URLOP OKOLICZNOŚCIOWY

Co musisz wiedzieć o urlopie okolicznościowym?

    • Komu przysługuje urlop okolicznościowy i w jakim wymiarze?

      Urlop okolicznościowy należy się pracownikom ze względu na wydarzenia o charakterze rodzinnym, czy osobistym. Do wydarzeń tych należą: ślub, narodziny, zgon.

      2 dni urlopu okolicznościowego przysługuje w związku z:

      • ślubem pracownika,
      • narodzinami dziecka pracownika,
      • zgonem i pogrzebem małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy pracownika.

      1 dzień urlopu okolicznościowego przysługuje z powodu:

      • ślubu dziecka pracownika,
      • zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka pracownika lub innej osoby, którą ten pracownik utrzymywał lub sprawował nad nią opiekę.
    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu okolicznościowego?

      Pracownikowi przebywającemu na urlopie okolicznościowym przysługuje wynagrodzenie jak za pracę. Nie przysługuje natomiast ekwiwalent za niewykorzystane dni wolne tego rodzaju.
    • Jak napisać podanie o urlop okolicznościowy?

      Urlopu udziela się na podstawie wniosku, a w razie żądania pracodawcy – również na podstawie dokumentu poświadczającego ślub, narodziny lub zgon:

      • odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka,
      • odpisu aktu małżeństwa,
      • odpisu aktu zgonu.

      Osoby, którym przysługuje urlop okolicznościowy w wymiarze 2 dni mogą wnioskować o udzielenie go w częściach (oddzielnie każdy dzień). Należy pamiętać jednak, by wnioskować o urlop w okresie ściśle związanym z wydarzeniem, np. w celu przygotowań ceremonii, załatwienia formalności, itp. W innym przypadku prawo do tego urlopu przepada.

    URLOP SZKOLENIOWY

    Co musisz wiedzieć o urlopie szkoleniowym?

    • Komu przysługuje urlop szkoleniowy i w jakim wymiarze?

      Urlop szkoleniowy może wykorzystać osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. Warunkiem korzystania z urlopu szkoleniowego jest zgoda pracodawcy na podjęcie nauki.

      Pracownik, który szkoli się i posiada na to zgodę pracodawcy może korzystać z urlopu w wymiarze:

      • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych,
      • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego,
      • 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
      • 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

      Wymiar tego urlopu nie może być skracany przez pracodawcę.

    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu szkoleniowego?

      Pracownik, który podnosi swoje kwalifikacje otrzyma wynagrodzenie, jak za pracę. Dodatkowo pracodawca może pokryć wydatki pracownika na kształcenie, dojazdy, podręczniki, zakwaterowanie.

    • Jak napisać wniosek o urlop szkoleniowy?

      Urlop szkoleniowy jest udzielany tylko na wniosek pracownika. Trzeba pamiętać, by wykorzystać go dokładnie w dni powiązane z nauką, ponieważ niewykorzystany urlop szkoleniowy przepada. Jak mówi kodeks pracy – urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

    URLOP BEZPŁATNY

    Co musisz wiedzieć o urlopie bezpłatnym?

    • Komu przysługuje urlop bezpłatny i w jakim wymiarze?

      Urlop bezpłatny powinien być wykorzystywany z dużą rozwagą. W czasie jego trwania pracownikowi zawiesza się obowiązki, ale również prawa. Oznacza to m.in. brak prawa do wynagrodzenia za ten okres, czy brak prawa do zasiłków chorobowych lub opiekuńczych. Okres urlopu bezpłatnego nie jest też wliczany do stażu pracy, co ma wpływ na dużą sporą uprawnień pracowniczych.

      Po zakończeniu urlopu bezpłatnego zatrudniony musi stawić się w pracy, a pracodawca jest zobowiązany go przyjąć. Jeżeli natomiast pracownik nie podejmie pracy w wyznaczonym dniu, może zostać zwolniony z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

    • Jak napisać podanie o urlop bezpłatny?

      Urlop bezpłatny może być udzielony wyłącznie na wniosek pracownika, a pracodawca nie może go do złożenia takiego wniosku zmusić.

      Pracownik nie musi podawać powodu takiego urlopu i może wnioskować o dowolną liczbę dni, miesięcy, a nawet lat urlopu bezpłatnego. W przypadku urlopu dłuższego niż 3 miesiące pracodawca może umówić się z pracownikiem, że dopuszcza się odwołanie pracownika z urlopu z ważnych przyczyn. Przy braku takiej umowy, odwołanie nie jest możliwe.

    • Czym jest obowiązkowy urlop bezpłatny?

      Zwykle pracownik prosi o udzielenie urlopu bezpłatnego, a pracodawca może, lecz nie musi zgodzić się na tę prośbę. Tak jest w przypadku urlopu nieobowiązkowego. Istnieje też urlop obowiązkowy, który ma miejsce w przypadku oddelegowania pracownika do pełnienia funkcji w związkach zawodowych.

      Obowiązkowy urlop bezpłatny kończy się powrotem pracownika na to samo lub równorzędne pod względem wynagrodzenia stanowisko. W tym przypadku urlop wlicza się do stażu pracy.

    URLOP DLA PORATOWANIA ZDROWIA

    Co musisz wiedzieć o urlopie dla poratowania zdrowia?

    • Komu przysługuje urlop dla poratowania zdrowia i w jakim wymiarze?

      Przedstawiciele niektórych zawodów mogą korzystać ze specjalnego uprawnienia jakim jest urlop dla poratowania zdrowia. Urlop ten przysługuje sędziom, prokuratorom, policjantom, nauczycielom oraz wykładowcom akademickim.

      Sędziowie oraz prokuratorzy mogą wykorzystywać urlop dla poratowania zdrowia po uzyskaniu zgody Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Wymiar tego urlopu to maksymalnie pół roku.

      Funkcjonariusze Policji natomiast muszą posiadać zgodę komendanta oraz orzeczenie komisji lekarskiej. Policjantom przysługuje jednorazowo do pół roku urlopu dla poratowania zdrowia, a w trakcie całego okresu pełnienia służby mogą wykorzystać łącznie 18 miesięcy tego urlopu.

      Do urlopu dla poratowania zdrowia mają prawo również nauczyciele oraz wykładowcy akademiccy. Podstawę do korzystania z tego uprawnienia daje Karta Nauczyciela. Zgodnie z jej postanowieniami nauczycielom przysługuje urlop dla poratowania zdrowia po przepracowaniu 7 lat w szkole i pod warunkiem, że jest on zatrudniony na czas nieokreślony.

      Nauczyciel może przebywać na urlopie jednorazowo do roku, a w całej swoje karierze – nie dłużej niż przez 3 lata.

      Aby korzystać z urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel musi okazać zaświadczenie lekarskie o konieczności udzielenia takiego urlopu. Dyrektor placówki może odwołać się od takiego orzeczenia do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, jednak nie jest to częsta praktyka.

      Wykładowca akademicki może skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia po przepracowaniu na uczelni 5 lat w wymiarze pełnego etatu. Jednorazowo urlop ten może trwać do pół roku, a w trakcie trwania całej kariery – nie może przekraczać łącznie 2 lat.

    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu dla poratowania zdrowia?

      Za czas urlopu dla poratowania zdrowia pracownikowi należy się wynagrodzenie, łącznie ze wszystkimi dodatkami, np. za wysługę lat, dodatki socjalne itp.

    URLOP MACIERZYŃSKI

    Wszystko o urlopach macierzyńskich w Polsce

    • Komu przysługuje urlop macierzyński i w jakim wymiarze?

      Urlop macierzyński przysługuje rodzicom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, prowadzący działalność gospodarczą, osoby, za które opłacane jest ubezpieczenie chorobowe.

      Od 2016 roku także osoby bezrobotne, pracujące na podstawie umowy o dzieło, rolnicy oraz studenci. Te osoby mają prawo do zasiłku w wysokości 1 tys. zł netto wypłacanego przez okres 12 miesięcy.

      Urlop macierzyński trwa 20 tygodni, z czego matka musi wykorzystać obowiązkowo 14 tygodni po porodzie. Pozostałe 6 tygodni matka może wykorzystać dowolnie – przed porodem lub po nim. Może też z niego zrezygnować i wrócić do pracy. 6 tygodni urlopu może również wykorzystać ojciec dziecka, pod warunkiem, że jest ubezpieczony.

      Z urlopu macierzyńskiego (tacierzyńskiego) może korzystać również zatrudniony i ubezpieczony ojciec, jednak w określonych sytuacjach:

      • gdy matka była pracownicą lub była ubezpieczona (opłacała za siebie dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne), ale wymaga opieki szpitalnej lub ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji i nie może sama opiekować się dzieckiem, umrze, porzuci dziecko,
      • gdy matka nie była zatrudniona i nie jest ubezpieczona, a posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji i nie może sama opiekować się dzieckiem, umrze, porzuci dziecko, zacznie pracować przynajmniej na pół etatu w czasie, kiedy mogłaby korzystać z urlopu macierzyńskiego.

      Uwaga: wymiar urlopu macierzyńskiego jest uzależniony od ilości urodzonych z jednej ciąży dzieci, dlatego:

      • w przypadku bliźniaków podstawowy urlop macierzyński wynosi 31 tygodni,
      • trójka dzieci to urlop macierzyński trwający 33 tygodnie,
      • czwórka dzieci oznacza 35 tygodni urlopu macierzyńskiego,
      • piątka dzieci to 37 tygodni tego urlopu.
    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu macierzyńskiego?

      Urlop macierzyński uprawnia do pobierania zasiłku w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

    URLOP OJCOWSKI

    Wszystko o urlopach ojcowskich w Polsce

    • Komu przysługuje urlop ojcowski i w jakim wymiarze?

      Każdemu ojcu zatrudnionemu w oparciu o umowę o pracę, mianowania, powołania, wyboru bądź o spółdzielczą umowę o pracę przysługuje urlop ojcowski, oczywiście jeśli dziecko urodziło się w trakcie trwania stosunku pracy.

      Urlop taki nie przysługuje ojcu zatrudnionemu na umowę zlecenie bądź umowę o dzieło.

      Ile wynosi urlop ojcowski? Wymiar urlopu ojcowskiego jest stały i wynosi 14 dni (wliczając w to także weekendy i dni ustawowo wolne od pracy), które mogą zostać wykorzystane jednorazowo bądź w dwóch częściach, jednak nie krótszych niż 7 dni.

      Prawo do urlopu ojcowskiego nie jest zależne od tego, czy matka dziecka przebywa w tym czasie na urlopie macierzyńskim.

    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu ojcowskiego?

      Urlop ojcowski zapewnia zasiłek w wysokości 100% średniego wynagrodzenia w z ostatnich 12 miesięcy. Świadczenie to nie jest więc wynagrodzeniem, a tzw. zasiłkiem opartym na warunkach zasiłku macierzyńskiego.

    • Jak napisać wniosek o urlop ojcowski?

      Wniosek o urlop ojcowski składa ojciec-pracownik, który pracodawca ma obowiązek przyjąć. Podanie powinno zostać złożone w okresie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem urlopu. Powinno zawierać imię i nazwisko wnioskodawcy oraz okres planowanego urlopu. Należy także pamiętać o odpowiednich załącznikach (m.in. o skróconym odpisie aktu urodzenia dziecka).

      Niezbędne dokumenty to:

      • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (dzieci) albo kopie tych dokumentów,
      • kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka, w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia urlopu ojcowskiego albo jego części na dziecko przysposobione,
      • oświadczenie pracownika-ojca wychowującego dziecko, czy korzystał z urlopu ojcowskiego albo jego części,
      • kopię prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego, w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka, wobec którego podjęto taką decyzję.

    URLOP RODZICIELSKI

    Co musisz wiedzieć o urlopie rodzicielskim?

    • Komu przysługuje urlop rodzicielski i w jakim wymiarze?

      Urlop rodzicielski należy się rodzicom po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Do korzystania z niego uprawnieni są rodzice biologiczni oraz adopcyjni, którzy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru.

      Urlop ten trwa 32 tygodnie – w przypadku 1 dziecka, a 34 tygodnie w przypadku urodzenia bliźniaków.

      Urlop rodzicielski może być wykorzystywany przez obojga rodziców i nie ma przeszkód, by urlopy te trwały jednocześnie (w tym wariancie urlop rodzicielski będzie trwał 16 tygodni – po 16 dla każdego z rodziców).

      Podział urlopu między rodziców jest dowolny. Można wykorzystywać go naprzemiennie, w maksymalnie 4 częściach, nie krótszych niż 8 tygodniowych.

    • Jakie wynagrodzenie przysługuje podczas urlopu rodzicielskiego?

      Zasiłek rodzicielski wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku przez pierwsze 6 tygodni, a przez kolejne tygodnie jego wysokość obniża się do 60% podstawy wymiaru zasiłku.

      Wyjątkiem jest sytuacja, w której matka z góry (do 21 dnia po porodzie) zadeklaruje, że będzie korzystać z urlopu przez cały rok bez przerwy, wówczas przez cały okres wypłaty zasiłku będzie jej przysługiwało 80% podstawy wymiaru zasiłku.

    URLOP WYCHOWAWCZY

    Co musisz wiedzieć o urlopie wychowawczym?

    • Komu przysługuje urlop wychowawczy i w jakim wymiarze?

      Urlop wychowawczy jest bezpłatny i przysługuje rodzicom zatrudnionym przez co najmniej pół roku. Urlop można wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat. Urlop wychowawczy może trwać maksymalnie 3 lata i może być wykorzystywany w 5 częściach.

      Rodzic dziecka niepełnosprawnego może dodatkowo skorzystać z urlopu wychowawczego trwającego do 3 lat do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Urlop ten przysługuje niezależnie od tego, czy rodzic wykorzystał wcześniej zwykły urlop wychowawczy, czy też nie.

    • Jak napisać wniosek o przedłużenie urlopu wychowawczego?

      Urlop wychowawczy udzielany jest na wniosek pracownika, przy czym pracodawca nie może odmówić takiego urlopu. Wniosek należy złożyć co najmniej na 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.

    Kwestie urlopowe to bardzo ważna część pracowniczego życia. Warto znać wszystkie rodzaje urlopów, aby móc umiejętnie z nich korzystać, a przede wszystkim by znać swoje prawa.

    ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Hintigo Hintigo [+ info]

HINTIGO to źródło najlepszych rozwiązań, porad i inspiracji, pozwalających szybko i skutecznie rozwiązać problemy życia codziennego. Wierzymy, że podejmowanie decyzji staje się łatwiejsze kiedy dysponujemy kompletnymi i rzetelnymi informacjami. Pragniemy, aby każdy użytkownik odwiedzający nasz portal znalazł dokładnie to, czego w danym momencie poszukuje - odpowiedzi na pytanie, porady, instrukcji, przewodnika.

Zobacz również