Praca w domu - zalety i wady

Dziś praca w domu to domena freelancerów, kiedyś – chałupników. To styl życia albo ratunek dla domowego budżetu. Eksperci twierdzą, że to praca przyszłości.

Praca w domu - zalety i wady
Praca w domu - praca przyszłości?

Według raportu „Worki is where you are” firmy Leitz praca w domu to coraz popularniejszy model zarobkowania i kierunek, w którym zmierzamy. Jak czytamy w raporcie, dziś, nie odległości są przeszkodą w podjęciu płatnego zajęcia, lecz dostęp do Internetu i komputera. Elektroniczny przesył danych gwarantuje zatrudnienie nawet tym, którzy mieszkają dziesiątki kilometrów od najbliższego zakładu pracy.

Jak zarabia się, nie wychodząc z domu?

Praca w domu i w kawiarni

Praca świadczona poza siedzibą pracodawcy przybiera różne nazwy: „praca w domu”, „praca przez Internet”, „praca zdalna”, „praca online”, rzadziej – „praca chałupnicza” czy „praca w systemie home office”. Każde z wymienionych określeń daje nam do zrozumienia, że jeśli chcemy pracować w ten sposób, to przestrzeń do pracy musimy zorganizować sobie we własnym zakresie.

Jak może wyglądać taka przestrzeń? To mogą być domowe pielesze, ale w ostatnim czasie modne stały się bardziej inspirujące rozwiązania, np. praca przy kawiarnianym stoliku lub przy biurku wynajętym w firmie co-workingowej. Są też zawody takie, jak reporter, fotograf, paparazzo, malarz, które często polegają na pracy pod gołym niebem.

Dowiedz się więcej: Czym jest coworking i dlaczego jest tak popularny? >>

Na czym można zarobić, pracując w domu?

Do niedawna, głównym zajęciem osób pracujących w domu były prace rzemieślnicze. W zaciszu własnego pokoju mogą zarabiać introligator, krawcowa, kosmetyczka czy masażysta.

Bez wyjścia do biura świetnie radzą sobie również:

  • architekt,
  • nauczyciel muzyki lub języka obcego,
  • księgowy,
  • coach,
  • psycholog,
  • pisarz,
  • a nawet… wróżka.

Do grupy zawodów znanych od lat dołączyły nowe. Dziś, bardzo popularnym płatnym zajęciem jest praca zdalna (wykonywana z pomocą Internetu i/lub telefonu). Zdalnie pracują informatycy, copywriterzy, doradcy różnych branż, telemarketerzy itp.).

Freelancing, który łączy się z brakiem stałego miejsca do pracy, to także styl pracy artystów, dziennikarzy, informatyków, tłumaczy, opiekunek do dzieci itp.

Dowiedz się więcej: Praca dodatkowa dla etatowców – 10 pomysłów >>

Praca w domu – nie znaczy „na czarno”

Czy praca w domu jest równoznaczna z rozbudową tzw. „szarej strefy”? Absolutnie nie. Wybierając taki model pracy, należy pamiętać, że każdy sposób zarabiania pieniędzy musi przybrać określoną formę (np. stosunku pracy, umowy zlecenie, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą lub działalności w ramach własnej firmy) i wiąże się z obowiązkiem odprowadzenia danin, czyli podatku dochodowego i ewentualnie składek ZUS.

Kto decyduje się na dużą samodzielność w pracy, musi liczyć się z koniecznością uważniejszego przyglądania się swoim rozliczeniom z fiskusem i ZUS-em, pilnowania, czy każda z prac została należycie udokumentowana, a zobowiązania wobec budżetu państwa odprowadzone.

Dowiedz się więcej: Własna działalność gospodarcza czy etat: co wybrać? >>

Praca dodatkowa i na cały etat

Praca w domu może kojarzyć się z dorabianiem do pensji lub emerytury i często tak właśnie jest – nauczyciel, po skończonych lekcjach, udziela korepetycji, a urzędniczka po godzinach wyrabia sztuczną biżuterię.

W ostatnich latach pojawiło się też nowe zjawisko – system „home office” wpleciony w pracę w firmowym biurze, czyli czas pracy elastycznie dzielony pomiędzy biuro i dom. To szansa dla osób mieszkających w miejscowościach znacznie oddalonych od siedziby pracodawcy, a także udogodnienie dla młodych rodziców czy osób, które muszą opiekować się niepełnosprawnym lub starszym członkiem rodziny.

Coraz częściej jednak, praca w domu to styl życia. Taki sposób zarabiania nie zakłada w ogóle zatrudnienia opartego na tradycyjnych warunkach (na podstawie kodeksu pracy), a raczej wynajmowanie swoich umiejętności temu, kto ich potrzebuje w określonym czasie lub prowadzenie własnej działalności gospodarczej. To często wybór młodych ludzi, ale też świeżo upieczonych matek, które chcą parę kolejnych lat spędzić przy dziecku. Taki system pracy daje ogromną swobodę i dowolność w:

  • gospodarowaniu czasem,
  • wyborze miejsca i narzędzi do wykonania zlecenia,
  • dobieraniu sobie kontrahentów.

Trzeba jednak wiedzieć, że praca w domu to nie tylko niezależność i samodzielność. To również obowiązki, odpowiedzialność i konieczność utrzymania samodyscypliny.

Dowiedz się więcej: Umowa o dzieło – najważniejsze informacje >>

Chcesz być wydajny – pracuj w domu

Tradycyjne biura w firmie, z racji ich niskiej efektywności, z wolna tracą rację bytu. Według opracowania przygotowanego przez firmę Leitz, pracownicy, którzy korzystają z możliwości przeniesienia swojej zawodowej aktywności na własne biurko, uważają, że ich wydajność bardzo na tym zyskuje.

Dlaczego? Ponieważ w godzinach najwyższej sprawności intelektualnej i fizycznej (między 8:00 a 12:00) mogą skupić się na zadaniach, a nie na staniu w korkach, czy spędzaniu czasu na zebraniach. Takie opinie w czasie, gdy rynkiem pracy rządzi pracownik, to wystarczający powód, by pracodawcy zaczęli przyzwyczajać się do coraz bardziej mobilnych podwładnych.

Dowiedz się więcej: Jak zarobić pieniądze – 13 sposobów na dodatkowy zarobek >>

Praca w domu - zalety i wady

Dla kogo jest, a dla kogo nie jest praca w domu?

Porównajmy dwa modele pracy:

  • w pierwszym, pracownik codziennie stawia się w firmie, przy swoim biurku i pozostaje do dyspozycji pracodawcy przez 8 godzin dziennie,
  • w drugim – pracuje w domu, z pracodawcą kontaktuje się stosunkowo rzadko i jest rozliczany z efektów, a nie z czasu poświęconego na wykonanie zadania.

Opcja 1: Praca w firmie

Praca w firmie wiąże się z nieustanną kontrolą przełożonych oraz współpracowników. Pracownik często jest zmuszony wchodzić w rozmaite relacje z innymi osobami. Osobisty kontakt z ludźmi rozmaicie wpływa na efektywność pracy – może irytować, dekoncentrować, zajmować większą część dnia rozmowami i naradami, ale może też uspokajać, napawać optymizmem, dopingować czy inspirować.

Warto wspomnieć, że praca z ludźmi ma dwie istotne zalety – możliwość delegowania zadań na innych oraz gwarancję zastępstwa w razie dłuższej nieobecności (np. spowodowanej chorobą).

Tradycyjny model pracy wiąże się z kilkoma niedogodnościami. Trzeba brać pod uwagę, że chodząc do pracy należy zadbać o opiekę nad dziećmi lub innymi członkami rodziny, którzy tego potrzebują, trzeba poświęcać czas na dojazdy, zwracać uwagę na dress code, liczyć się z koniecznością przepracowania nie zawsze planowanych nadgodzin itp.

Zatem, pracę w siedzibie firmy powinni wybierać ci, którzy lubią być z ludźmi, czerpią energię z kontaktów międzyludzkich, są bardziej efektywni, pracując w zespołach, a przy tym są w miarę dyspozycyjni i w pełni zdolni do pracy w takich warunkach (np. ze względu na zdrowie).

Opcja 2: Praca w domu

A jak wygląda praca w domu? Tu nikt nie stoi za plecami, nadzorując każdy ruch pracownika. To może być duży plus (ale tylko w tedy, gdy osoba pracująca w domu sama potrafi się kontrolować i motywować do działania). Minusem może być to, że brak współpracowników to także brak pomocy, w razie potrzeby, brak zastępstwa, brak inspiracji drugim człowiekiem, a czasem po prostu brak towarzystwa.

Na korzyść pracy w domu można zaliczyć możliwość większego skupienia się na pracy – nie wszyscy się z tym zgadzają, jednak, osoby pracujące na co dzień w firmach i zmuszone co chwilę odrywać się od swoich zajęć, by skonsultować coś z innymi osobami, zdecydowanie potwierdzają, że dom to świetne środowisko pracy.

Tu zahaczamy o kolejny temat, czyli traktowanie domu, jako miejsca pracy. Takie podejście może być męczące w dłuższym okresie, ponieważ brak jest wyraźnych granic pomiędzy czasem oraz strefą pracy i wypoczynku. W konsekwencji nigdy nie jesteśmy w pełni wypoczęci, nigdy też nie poświęcamy się w stu procentach pracy.

To co jedni uważają za wadę, inni wymieniają jako zaletę, bowiem praca w domu pozwala współdzielić czas pomiędzy obowiązki zawodowe i prywatne według własnego uznania, pozwala zerknąć na maleństwo, nie odrywając się od zawodowych zajęć, daje możliwość załatwienia swoich prywatnych spraw w urzędzie bez pytania przełożonych o zgodę itd.

Kto może pracować w domu? Powinna to być osoba z wysoką samodyscypliną, dobrze zorganizowana i bardzo samodzielna. Praca w domu jest idealna dla osób nieznoszących podległości, dla świeżo upieczonych rodziców oraz osób, które np. ze względów zdrowotnych nie mogą bez przeszkód funkcjonować w zwykłym trybie pracy.

Wyobraźmy sobie osobę cierpiącą na nerwicę, depresję czy ADHD, która pracuje w przestrzeni otwartej – tzw. „open space”. Brak możliwości odseparowania się, ciągły harmider, zmieniające się obrazy i ruch są przyczyną sukcesywnie obniżającej się efektywności takiego pracownika. Rozsądnym rozwiązaniem będzie zezwolenie mu na pracę w systemie „home office”.

Dowiedz się więcej: Dlaczego warto wynająć biuro na godziny? >>

Zalety pracy w domu

Praca zdalna jest bardzo atrakcyjna dla osób, które cenią swobodę, komfort i czas. Pozwala na maksymalizację wydajności pracy przez możliwość pracy w różnych porach dnia czy też w wybranych, dogodnych dniach tygodnia.

Praca poza firmą pozwala też załatwić mnóstwo prywatnych spraw w ogólnie przyjętych godzinach pracy biur i sklepów, przesuwając, w razie konieczności, czas pracy na godziny wieczorne lub nawet nocne.

Osoby pracujące w ten sposób cenią sobie wygodę tego rozwiązania – nie trzeba tracić czasu na dojazdy, organizować dodatkowej opieki dla dzieci pod groźbą przejścia na bezrobocie, dbać o firmowy dress code, angażować się w bieżące sprawy współpracowników czy rozwiązywanie doraźnych problemów w firmie itp.

Wady pracy w modelu home office

To, co dla jednych jest zaletą, dla innych może być wadą. W przypadku pracy w domu, dla wielu osób minusem jest brak towarzystwa innych osób i konieczność samodzielnego radzenia sobie z każdym wyznaczonym zadaniem.

Niedogodnością może być również mało poważne podejście bliskich do tego stylu pracy. W konsekwencji, wielu freelancerów boryka się z problemem odwiedzin znajomych w swoich godzinach pracy, telefonów w prywatnych sprawach, prośbami o załatwienie czegoś w urzędach, bo przecież „ty możesz, a ja nie dostanę urlopu”, nałożeniem większej części domowych obowiązków na osobę, która pracuje w domu itd.

Wreszcie, niektórzy mogą poczuć się zbyt swobodnie we własnym domu, rezygnując krok po kroku z kolejnych zleceń. W ten sposób ich praca staje się mało opłacalna.

Co można zrobić, by poprawić warunki pracy w domu?

Dom może być idealnym miejscem pracy, które ograniczy wszelkie bariery wydajności. Warunkiem koniecznym do tego, aby tak się stało jest stworzenie warunków sprzyjających koncentracji i dających maksymalny komfort pracy.

Większość freelancerów nie wyznacza w swoim domu specjalnego miejsca do pracy, a przecież stworzenie strefy pracy to jeden z najlepszych sposobów na szybką koncentrację na obowiązkach zawodowych.

W takim miejscu powinny znaleźć się wszystkie pomoce, bez których nie można wykonywać pracy. Jednocześnie warto dbać o porządek w swoim otoczeniu, tak, by nie rozpraszać się ciągłym poszukiwaniem potrzebnych rzeczy.

Przedmioty, które mogą zapewnić wygodę w pracy to: dobre oświetlenie, biurko i krzesło umożliwiające utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Szafa pozwalająca na przechowywanie wszystkich rzeczy i dokumentów związanych z pracą w jednym miejscu.

Przyda się również dobra organizacja w domu, czyli poinformowanie rodziny o własnych godzinach pracy i przestrzeganie ich. Dobrym pomysłem jest również ograniczenie dostępu do miejsca pracy, zwłaszcza przed dziećmi, tak, by nazajutrz nie trzeba było zaczynać pracy od poszukiwania niezbędnych rzeczy.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również