Skóra atopowa - rozpoznanie, diagnoza i leczenie

Skóra atopowa to schorzenie, z którym boryka się wiele osób. Sprawdź, jak postawić właściwą diagnozę oraz jakie leczenie podjąć, by ograniczyć dolegliwości.

 
Skóra atopowa - rozpoznanie, diagnoza i leczenie
Skóra atopowa - jak wyleczyć problem?

Skóra atopowa to choroba o nieprzyjemnych objawach, która nie tylko negatywnie wpływa na kondycję organizmu, ale jest także sporym problemem estetycznym. Są jednak sposoby pomagające radzić sobie z tego typu schorzeniem. Aby jednak podjąć walkę, na początek trzeba zadbać o postawienie właściwej diagnozy.

Co kryje się pod określeniem skóra atopowa?

Atopowe zapalenie skóry jest chorobą zaliczaną do grupy atopowych. W zestawieniu tym obok niej występują:

  • astma oskrzelowa,
  • pokrzywka,
  • katar sienny,
  • alergiczne zapalenie spojówek.

AZS dotyka zazwyczaj już niemowlaków lub atakuje w dzieciństwie, najczęściej między 6 a 7 rokiem życia. Zdarzają się jednak także zachorowania w wieku dorosłym. Ostre objawy schorzenia najczęściej ulegają osłabieniu wraz z wiekiem. Zapalenie najczęściej dotyka mieszkańców Europy oraz Stanów Zjednoczonych, a w skali świata szacuje się, że cierpi na nie nawet 20% społeczeństwa.

Współczesna medycyna nie dysponuje niestety skutecznym lekiem zapewniającym całkowity powrót do zdrowia. Istnieje jednak wiele metod ułatwiających funkcjonowanie z chorobą i umożliwiającym redukowanie jej objawów do minimum.

Przyczyny atopowego zapalenia skóry

W przeszłości uważano, że przyczyną występowania skóry atopowej jest wadliwe funkcjonowanie układu odpornościowego, co w konsekwencji prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego skutkującego uszkodzeniem bariery naskórka.

Obecnie specjaliści skłaniają się do teorii zakładającej przeciwny proces: zaburzenia w obrębie bariery naskórkowej pozwalają na zwiększone przedostawanie się alergenów wgłąb organizmu, co wywołuje stany zapalne. Główną przyczyną jest więc alergia.

Atopowe zapalenie skóry może zostać wywołane przez 3 główne grupy czynników, które wzajemnie się uzupełniają, wywołując schorzenie.

Czynniki genetyczne

Jedną z przyczyn wystąpienia skóry atopowej jest obciążenie genetyczne, przy czym nie dziedziczy się samej choroby, a jedynie podatność układu immunologicznego do reakcji alergicznych, czyli tzw. atopię.

Taki zapis w kodzie genetycznym będzie powodował nieprzewidywalne reagowanie na alergeny środowiskowe. W przypadku AZS reakcja ta będzie widoczna na skórze. Należy zaznaczyć, że czynnik genetyczny jest główną przyczyną zachorowania.

Czynniki odpornościowe

Kolejnym czynnikiem mogącym wpływać na zachorowanie jest wadliwe funkcjonowanie układu immunologicznego, które może być konsekwencją odziedziczenia wadliwych genów. U osoby ze skórą atopową występuje podwyższony stan przeciwciał IgE oraz limfocytów pomocniczych Th.

Czynniki środowiskowe

Skóra atopowa jest niezwykle wrażliwa na czynniki środowiskowe, gdyż układ odpornościowy chorej osoby silnie reaguje na różne substancje pojawiające się w otoczeniu. W celu zredukowania nieprzyjemnych objawów często więc zaleca się zmianę miejsca zamieszkania.

skóra atopowa - czynniki genetyczne

Objawy atopowego zapalenia skóry

Choroby skóry często nie dają jednorodnych oznak i są niekiedy bardzo ciężkie do właściwego zdiagnozowania. Podobnie rzecz ma się w przypadku skóry atopowej. Można jednak wyróżnić kilka głównych i najczęściej występujących objawów. Należą do nich:

  • intensywne swędzenie skóry (często wzmaga się po spoceniu się),
  • suchość wynikająca z ubytków w barierze lipidowej,
  • infekcje skóry objawiające się wysiękiem,
  • zaczerwienienie,
  • plamy,
  • wysypka,
  • puchnięcie,
  • pojawianie się pęcherzy.

W ostrej fazie zapalenia na skórze pojawiają się tak zwane wypryski atopowe, którym towarzyszy niemożliwy do opanowania świąd. Są to ogniska rumieniowe wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry, na których pojawiają się często pęcherze lub grudki.

Często mówi się, że skóra atopowa wyglądem przypomina pergamin – jest niezwykle cienka, wręcz przeźroczysta, z wyraźnie przebijającymi żyłami. Charakterystycznym objawem jest także pojawianie się tak zwanych przeczosów, czyli wyraźnych śladów powstających w wyniku drapania się.

Dowiedz się więcej: Najlepsze domowe maseczki na twarz >>

skóra atopowa - objawy

Przebieg atopowego zapalenia skóry

Przebieg choroby można podzielić na kilka okresów, w zależności od czasu pojawienia się pierwszych objawów.

Okres niemowlęcy

Pierwsze objawy pojawiają się w okresie niemowlęcym i mogą występować nawet na całym ciele. Najczęściej ustępują w okolicach 2 roku życia.

U niemowląt zauważa się charakterystyczne strupy i grudki, rumień z pęcherzykami, a policzki wyglądają jak polakierowane. Pojawienie się choroby w tym okresie zdecydowanie zwiększa ryzyko zachorowania także na inne schorzenie z grupy atopowych.

Okres późnego dzieciństwa

Objawy mogą być kontynuacją choroby niemowlęcej lub pojawiać się po raz pierwszy. Zmiany pojawiają się najczęściej w miejscach zgięć dużych stawów, ale także na rękach, nogach czy karku i mają charakter rumieniowo-grudkowy. Na tym etapie pojawia się także wybitna suchość skóry oraz charakterystyczne przeczosy.

Skóra atopowa okresu młodzieńczego i dorosłości

Zmiany pojawiają się najczęściej w okresie dojrzewania i umieszczone są symetrycznie. Skóra staje się szorstka i zgrubiała, pojawiają się na niej przeczosy oraz wypełnione krwią strupy.

Diagnozowanie AZS

Postawienie właściwej diagnozy będzie kluczem do wdrożenia właściwego leczenia. Często rozpoznanie choroby wcale nie jest proste, dlatego powinien zająć się tym specjalista dermatolog lub alergolog. Do zdiagnozowania używa się odpowiednich kryteriów objawowych, które weryfikowane są w wywiadzie z pacjentem.

Atopowe zapalenie skóry – leczenie

Leczenie skóry atopowej można podzielić na eliminowanie przyczyn i łagodzenie objawów. Nie ma jednego skutecznego leku, dlatego farmakologia oferuje różne środki pomagające w walce z chorobą.

Leczenie przyczynowe opiera się przede wszystkim na identyfikowaniu przyczyn występowania reakcji alergicznych, które ewentualnie można wyeliminować z życia pacjenta lub zastosować odpowiednie leki antyhistaminowe lub immunosupresyjne. Druga grupa leków może być przyjmowana doustnie lub miejscowo, w postaci kremów i maści.

W leczeniu objawowym oprócz leków i maści (często istnieje potrzeba stosowania leków miejscowych z zawartością sterydów) włącza się także fototerapię wykorzystując łagodzące działanie światła.

skóra atopowa - leczenie

Pielęgnacja skóry atopowej

Czynnikiem niezbędnym do skuteczności leczenia jest wdrożenie odpowiedniej pielęgnacji. Jest ona niezbędna w celu zminimalizowania intensywności występujących objawów oraz pomaga w regeneracji zmienionych chorobowo miejsc.

Bardzo ważne jest odpowiednie natłuszczanie i nawilżanie, gdyż skóra atopowa pozbawiona jest w znacznym stopniu ochronnej bariery lipidowej. Zewnętrznie należy więc stosować specjalistyczne kremy, balsamy czy maści, uważając przy tym, aby nakładać je jak najostrożniej. Bardzo dobre efekty przynosi stosowanie preparatów z mocznikiem.

Należy także docenić zbawienny wpływ wody na nasz organizm, pijąc jej odpowiednie ilości. Należy bowiem pamiętać, że skóra atopowa ma tendencję do szybkiej utraty płynów.

Dowiedz się więcej: 11 zalet picia wody z cytryną >>

skóra atopowa - pielęgnacja

Profilaktyka w leczeniu AZS

Skóra atopowa jest chorobą, która po zaleczeniu często powraca. Należy więc przestrzegać odpowiednich zasad, które zminimalizują pojawienie się nawrotu w ostrej postaci. W utrzymaniu dobrego stanu skóry po podjęciu leczenia przeszkadza przede wszystkim kontakt z alergenami wywołującymi reakcje układu odpornościowego. W ramach profilaktyki należy więc ograniczyć do minimum, a najlepiej zupełnie wyeliminować kontakt z nimi.

Czynnikiem wywołującym reakcje skórne w dużej mierze jest stres. Bardzo często zaleca się więc osobom ze skórą atopową uczestnictwo w terapiach wspomagających efektywne radzenie sobie w trudnych sytuacjach.

Dowiedz się więcej: 7 błędów w radzeniu sobie ze stresem >>

Najważniejszą zasadą jest także bezwzględne przestrzeganie zaleceń lekarskich co do listy przyjmowanych leków. Bardzo często jest bowiem tak, że przy nastąpieniu poprawy pacjenci rezygnują z leczenia farmakologicznego.

Skóra atopowa to niezwykle uciążliwa i trudna w leczeniu choroba. Warto jednak poszukać specjalisty, który postawi trafną diagnozę i wdroży leczenie, które w dużym stopniu pomoże w radzeniu sobie z nieprzyjemnymi objawami.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Mariola Krzyżak Mariola Krzyżak [+ info]

Cyfrowy nomada, kreatywna poszukiwaczka inspiracji, podróżuje wszędzie tam, gdzie można znaleźć miejsca idealne do pisania. Absolwentka filologii polskiej z zamiłowaniem buszująca po półkach księgarni i kolekcjonująca stare książki. Codziennie przelewa na ekran natłok myśli pozwalając im płynąć w świat. Nie może żyć bez porannej dawki nowinek ze świata polityki i nauki. Uwielbia dźwięk ruszającego samolotu, pieczenie chleba, malowanie ścian i przesiadywanie z laptopem w kawiarniach na całym świecie.

Zobacz również