Jak rozpoznać zaburzenia odżywiania?

Zaburzenia odżywiania często są niezwykle trudne do rozpoznania. Kiedy to jeszcze po prostu dbanie o dietę i smukłą sylwetkę, a kiedy już problem żywieniowy? Granica jest bardzo cienka i łatwo ją przekroczyć. Dowiedz się, w jaki sposób rozpoznać subtelne objawy zaburzeń odżywiania się.

 
Jak rozpoznać zaburzenia odżywiania?
Jeszcze dbanie o zdrowie czy już zaburzenia odżywiania?

Nie tak dawno świętowaliśmy nadejście Nowego Roku, wielu z nas stworzyło sobie z tej okazji listę postanowień na najbliższych kilka miesięcy. Do najpopularniejszych z nich zdecydowanie zalicza się zrzucenie kilku kilogramów i zadbanie o swoją sylwetkę. A już za chwilę, zanim się obejrzymy, w mediach zaczną atakować nas ze wszystkich stron reklamy diet i środków odchudzających, mających nam pomóc osiągnąć „idealną figurę na lato”.

W dzisiejszych czasach kult ciała oraz presja na dążenie do stworzonych przez wzorce społeczne ideałów są ogromne. Podejrzewam, że każdy z nas na palcach jednej ręki jest w stanie policzyć swoich znajomych, którzy nigdy nie byli na diecie lub nie narzekali na swój wygląd. Bardzo łatwo jest przekroczyć cienką granicę między zdrowym dbaniem o siebie a chorobliwą obsesją na tym punkcie, która prowadzić może do wieloletnich problemów, na przykład zaburzeń odżywiania…

Jak rozpoznać, że mam problem?

Wbrew pozorom, wiele osób długo nie zauważa, że ich relacje z jedzeniem i własnym ciałem wymknęły się spod kontroli i przestały być zdrowe.

Wpływ na to mają między innymi powszechnie panujące mity o zaburzeniach odżywiania. Często kojarzone są one przede wszystkim z odchudzającymi się nastolatkami i znanymi z mediów obrazami ekstremalnie wychudzonych ciał. Tymczasem rzeczywistość przedstawia się nieco inaczej.

Problem zaburzeń odżywiania dotyczy nie tylko kobiet i nie tylko osób bardzo młodych. Wprawdzie okres dojrzewania rzeczywiście w szczególny sposób sprzyja trudnościom z samoakceptacją, przez co wiele zachorowań pojawia się właśnie w wieku nastoletnim, jednak zaburzenia odżywiania niekoniecznie są objawem niedojrzałości emocjonalnej i czymś, co samoczynnie przechodzi z wiekiem.

Przeczytaj więcej o tym, jak opinia innych może doprowadzić do poważnych problemów z samoakceptacją: Body shaming wokół nas >>

Niewiele osób wie również, że większość osób dotkniętych tym problemem ma wagę w granicach normy lub w niewielkim stopniu od niej odbiegającą. Cienka warstwa skóry i wystające kości być może są czymś, co silnie działa na ludzką wyobraźnię, jest to jednak raczej przypadek ekstremalny i stosunkowo rzadki.

Jak rozpoznać zaburzenia odżywiania? - waga

Jak więc rozpoznać, czy problem mnie dotyczy? Niepokojącym sygnałem mogą być poniższe objawy:

Obsesyjne ważenie się

Osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania ważą się codziennie lub nawet kilka razy dziennie. Od rezultatu jaki zobaczą, uzależniają swoje samopoczucie i zachowania żywieniowe. Wzrost wagi nawet o kilkaset gramów potrafi u nich spowodować poczucie winy i w ciągu kilku sekund wprowadzić w depresyjny nastrój.

Obsesyjne liczenie kalorii

Dokładne ważenie spożywanych posiłków, planowanie ich, lęk przed jedzeniem poza domem i spożywaniem produktów o nieznanej wartości energetycznej to kolejny symptom problemów związanych z akceptacją swojego ciała.

Eliminacja całych grup produktów

Dzielenie jedzenia na „dobre – dozwolone” i „złe – zakazane”. W razie spożycia czegokolwiek z drugiej grupy, osoba chora odczuwa ogromne wyrzuty sumienia i często chęć kompensacji.

Kompensacje

W przypadku osób cierpiących na bulimię i anoreksję bulimiczną, po spożyciu posiłku pojawia się silna chęć, wręcz przymus, jego kompensacji w celu „pozbycia się przyjętych kalorii”.

Najbardziej znaną jej formą jest wywoływanie wymiotów, istnieją jednak także inne, o których nieco rzadziej się wspomina. Może to być między innymi zażywanie środków przeczyszczających, moczopędnych lub hamujących apetyt, obsesyjne uprawianie sportu, czy w przypadku osób cierpiących na cukrzycę – odmawianie przyjmowania insuliny.

Wiara w to, że od idealnej sylwetki zależy wszystko

Osoby chorujące na zaburzenia odżywiania mają poczucie, że ich waga i wygląd mają wpływ na cały bieg ich życia oraz to, czy osiągną w nim szczęście i sukces. Z tego powodu wszystkie inne priorytety schodzą na dalszy plan.

Zaburzone postrzeganie rzeczywistości

Jest bezpośrednio powiązane z poprzednim punktem. Osoba cierpiąca na zaburzenia odżywiania zazwyczaj widzi i słyszy tylko to, co potwierdza prawdziwość jej poglądów na świat. Na przykład zauważa wyłącznie osoby szczupłe i szczęśliwe, odnoszące sukcesy i osoby z nadwagą ich nieodnoszące.

Nie dostrzega natomiast przypadków, w których sytuacja jest odwrotna. Również wszelkie neutralne stwierdzenia swoich bliskich, np.: „Kaśka dużo schudła”, traktuje w sposób emocjonalny – „Wszyscy zachwycają się Kaśką, też muszę schudnąć, żeby zyskać uznanie innych”.

Natrętne myśli o jedzeniu i wyglądzie

Osobie chorej ciężko jest skupić się na czymkolwiek, co nie jest związanie z tymi tematami. Często traci ona z czasem zainteresowanie dawnymi pasjami oraz zaczyna mieć trudności w kontaktach z innymi ludźmi.

Unikanie spotkań towarzyskich

Spowodowane lękiem przed koniecznością spędzenia czasu przy wspólnych posiłkach. Osoba chora generalnie wstydzi się jeść przy innych, ma wrażenie, że jest przez nich oceniana. Nieraz dochodzi do tego brak pewności siebie związany z własnym wyglądem, który nie pozwala czuć się komfortowo w grupie ludzi.

Zaburzony obraz własnego ciała

Ludzie cierpiący na zaburzenia odżywiania często widzą w lustrze osobę otyłą, mimo wagi prawidłowej, czy nawet niedowagi. Takie odczucia pojawiają się zwłaszcza po spożyciu posiłku, po którym ma się wrażenie „tycia w oczach”.

Ciągłe dążenie do zredukowania ilości jedzenia

Osoba chora żyje w przekonaniu, że „im mniej, tym lepiej”, mimo odczuwania fizycznego głodu. Nierzadko osoba dotknięta zaburzeniami odżywiania w teorii posiada sporą wiedzę dotyczącą zdrowego odżywiania i wie, że to, co robi jest dla niej szkodliwe. Wewnętrzne lęki powodują jednak blokadę przed spożywaniem odpowiedniej ilości pokarmu.

Jak rozpoznać zaburzenia odżywiania? - mierzenie obwodu w biodrach

Występowanie jednego z powyższych objawów nie zawsze musi świadczyć o zaburzeniach odżywiania. Jeśli zauważyłeś u siebie kilka z wymienionych zachowań, warto porozmawiać z bliską Ci osobą bądź udać się po poradę do psychoterapeuty. Problemów z jedzeniem nie należy bagatelizować!

Na sam koniec mam dwie porady dla wszystkich odchudzających się:

Po pierwsze: Podejdźcie do diety rozsądnie i trzymajcie się zasad zdrowego odżywiania. Słuchajcie swojego ciała i sygnałów, jakie Wam wysyła.

Po drugie: Oprócz pracy nad ciałem, warto jednocześnie zatroszczyć się o własną samoakceptację, by rzeczywiście móc żyć w zgodzie z samym sobą.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Zuzanna Kwiatkowska Zuzanna Kwiatkowska [+ info]

Od kwietnia 2016 prowadzi bloga pannakwiatkowska.com, na którym dzieli się swoimi doświadczeniami z dnia codziennego. Jest osobą o wielu pasjach. Ze względu na przebyte w przeszłości zaburzenia odżywiania, za jedną ze swoich najważniejszych misji uważa jednak szerzenie idei body positivity i zarażanie nią innych ludzi.

Zobacz również