Izabela Krzyczkowska
Izabela Krzyczkowska
24 Gru, 2018 - 00:00
Goździki - właściwości i zastosowanie

Goździki – właściwości i zastosowanie

Izabela Krzyczkowska

Goździki to bardzo aromatyczna, posiadająca wiele walorów zdrowotnych i dekoracyjna przyprawa. Dowiedz się, jakie ma właściwości i zastosowanie w kuchni.

Goździki to przyprawa wyjątkowa. Są to nierozkwitłe, ususzone pąki kwiatów goździkowca wonnego, wiecznie zielonego drzewa tropikalnego, uprawianego w Indonezji, na Sri Lance, na Madagaskarze, na Mauritiusie, w Zanzibarze i w Tanzanii.

Do Europy sprowadzili go arabscy kupcy. Na początku były towarem luksusowym. Rozszerzenie upraw doprowadziło do obniżenia ceny i zwiększyło dostępność przyprawy. Ciemnobrązowa barwa to efekt suszenia kwiatów i ich odymiania. Właściwości i zastosowanie goździków były znane już w starożytnych Chinach. Jest to roślina, której właściwości są od wieków znane w medycynie i sztuce kulinarnej. To przyprawa korzenna o wyraźnie pikantnym smaku i osobliwym aromacie. Jej zapach kojarzy się ze świętami Bożego Narodzenia.

Aromatyczna przyprawa nie tylko od święta

Goździki mają wiele zastosowań, jednak przede wszystkim wykorzystywane są w kuchni. Powszechnie dodaje się goździki do:

  • ciast,
  • kompotów,
  • grzanego wina,
  • marynat,
  • dań mięsnych,
  • kapusty.

Świątecznym zastosowaniem goździków jest kompot wigilijny, który oprócz suszonych owoców zawiera właśnie goździki, dzięki którym napój nabiera wyjątkowego smaku i niezapomnianego aromatu.

Świąteczny piernik także nie może się obejść bez dodatku goździków. Rozgrzewające napoje, np.: herbata z miodem, czy grzane wino to kolejne kojarzone ze świętami i zimą zastosowanie goździków.

Na uwagę zasługuje także dekoracyjny wygląd goździków. Jedną z najpiękniejszych dekoracji bożonarodzeniowych jest pomarańcza udekorowana goździkami. Można wyczarować wspaniałe wzory na pomarańczy i mieć ozdobę, która nie tylko pięknie wygląda, ale także wspaniale pachnie.

Dowiedz się więcej: Najlepsze rozgrzewające napoje – top 5 przepisów

Goździki w kuchni wykorzystywane są najczęściej podczas Bożego Narodzenia

źródło zdjęcia: Getty Images / oxyzay

Właściwości lecznicze goździków

O właściwościach leczniczych goździków wiedzieli już starożytni Chińczycy. Zgodnie z zaleceniami medycyny chińskiej goździki były stosowane między innymi przy:

  • bólach zębów,
  • stanach lękowych,
  • depresji.

Swoje właściwości przeciwbólowe zawdzięczają eugenolowi, który z tego względu ma zastosowanie w stomatologii.

Goździki mają olbrzymi potencjał antyoksydacyjny. Zajmują pierwszą pozycję pod względem ilości związków polifenolowych – zawierają ich aż 15188 mg na 100 g. Są to silne przeciwutleniacze, które atakują wolne rodniki i oczyszczają organizm.

Ta aromatyczna przyprawa jest także źródłem wielu cennych witamin: K, A, C, witamin z grupy B, a także kwasów OMEGA 3, tłuszczy, białka, błonnika. Goździki zawierają także liczne minerały: fosfor, wapń, magnez, mangan, potas, sól, cynk, fosfor, żelazo. Zdaniem naukowców goździki to jedna z najbardziej wartościowych przypraw.

Goździki poprawiają apetyt i trawienie oraz pomagają zwalczyć zły cholesterol. Goździki są sprzymierzeńcem w walce z przeziębieniem i grypą, ponieważ łagodzą ból gardła, kaszel i pomagają walczyć z katarem.

Zalecane jest, aby dodawać goździki do dań obiadowych np. do mięs i zup oraz do kawy i herbaty.

Kiedy boli ząb

Ból zęba jest wyjątkowo nieprzyjemnym przeżyciem. Jest to jedna z najbardziej odczuwalnych dolegliwości bólowych. Bywa, że popularne tabletki przeciwbólowe nie pomagają. Warto w takiej sytuacji spróbować naturalnych metod. Goździki na ból zęba stosowano już 2000 lat temu, więc jest to sposób sprawdzony. Ich składnik eugenol ma właściwości przeciwbólowe, który radzi sobie nawet z bólem towarzyszącym próchnicy.

W przypadku bólu zęba goździki można stosować na dwa sposoby.

  1. Zalecane jest żucie goździka, które łagodzi ból i dodatkowo odświeża oddech.
  2. Można też namoczyć watę w olejku goździkowym i przyłożyć do bolącego miejsca. Olejek goździkowy jest wykorzystywany w stomatologii jako środek znieczulający, stosowany miejscowo przed wbiciem igły dziąsło. Pacjenci potwierdzają, że dzięki temu ból jest zdecydowanie mniejszy, a wbicie igły w dziąsło nie jest już tak traumatycznym przeżyciem.

Warto też wiedzieć, że wyciągi z goździka są stosowane jako składnik past do zębów i płynów do płukania ust. Goździki odświeżają oddech, nawet po zjedzeniu cebuli, czy czosnku. Są naturalną alternatywą dla gumy do życia.

Na ból głowy i gardła

Właściwości lecznicze goździków mogą być wykorzystane w leczeniu również bólu głowy oraz gardła. Popularnym sposobem poradzenia sobie z bólem głowy przy wykorzystaniu goździków jest sporządzenie pasty z goździkowego proszku i olejku cynamonowego. Pastą należy posmarować czoło.

Dobre efekty w leczeniu bólu gardła daje z kolei rozgryzanie lub żucie goździków.

Goździki - olejek

źródło zdjęcia: Getty Images / Amy_Lv

Wzmocnienie układu odpornościowego

Goździki wzmacniają układ odpornościowy. Mają działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, a więc wspierają organizm w walce z wirusami i bakteriami. Goździki mogą zapobiegać przeziębieniom oraz łagodzić objawy choroby.

Walka z grzybicami

Badania naukowe wykazały, że goździki mają właściwości przeciwgrzybicze. Są skutecznym środkiem w walce z kandydozą, czyli infekcjami grzybiczymi skóry, paznokci i błon śluzowych, dermatofitozą czy grzybicą stóp. Osobom mającym powyższe dolegliwości zaleca się picie herbaty z goździków lub smarowanie chorych miejsc olejkiem goździkowym o odpowiednim stężeniu.

Zapobieganie cukrzycy

Cukrzyca jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Doprowadza do nieodwracalnych zmian w organizmie, niszczy narządy. Wiele osób nie wie, że ma cukrzycę. Osoby chore zmagają się z różnymi problemami, jak choćby wahaniami poziomu cukru i wysokim ciśnieniem, które są bardzo niebezpieczne dla życia.

Na szczęście można w naturalny sposób zapobiegać cukrzycy i mogą w tym pomóc goździki. Nawet kilka sztuk goździków spożywanych regularnie, najlepiej codziennie, wspomaga produkcję insuliny i obniża poziom glukozy we krwi, co redukuje ryzyko zachorowania na cukrzycę.

Spożywanie goździków znakomicie wpływa również na gospodarkę lipidową – zmniejsza ilość „złego” cholesterolu i trójglicerydów we krwi, utrzymując „dobry” cholesterol na stałym i optymalnym poziomie.

Goździki - tradycyjny składnik grzańca

źródło zdjęcia: Getty Images / wmaster890

Stosowanie goździków w ciąży

Istnieje pewna grupa produktów spożywczych przeciwwskazanych dla kobiet w ciąży, ponieważ mogą doprowadzić do różnego rodzaju komplikacji. Zakazane są m.in. sery pleśniowe i alkohol, ale także niektóre zioła. W przypadku zamiaru stosowania goździków w ciąży warto poradzić się lekarza ginekologa, który zna stan zdrowia konkretnej osoby i wyniki badań.

Bez wątpienia goździki mają wiele cennych, zdrowotnych właściwości, które zostały opisane w tym artykule. Kobiety w ciąży mogą wykorzystywać goździki np. do masowania brzucha olejkiem z rośliny podczas skurczów. Dotyczy to zaawansowanej ciąży w ostatnich tygodniach, kiedy pojawiają się skurcze przepowiadające poród. Goździki mogą stosować ciężarne także w przypadku bólu ucha – by go złagodzić, wystarczy zaaplikować kilka kropelek do ucha.

Goździków w ciąży nie wolno jednak nadużywać, ponieważ pojawiały się badania na szczurach, które wykazały, że goździki mogą uszkodzić płód –  może wystąpić wolniejszy rozwój i zaburzenia w formułowaniu się szkieletu. Zagadnienie wymaga dalszych analiz naukowych i badawczych, dlatego na wszelki wypadek lepiej ograniczyć stosowanie goździków w ciąży.

Dowiedz się więcej: Dieta w ciąży – żywienie przyszłej mamy krok po kroku

Inne zastosowania goździków

Olejek eteryczny z goździków jest stosowany w aromaterapii – działa antystresowo, relaksująco, stymuluje pracę mózgu i jest naturalnym afrodyzjakiem. Napar z goździków jest skutecznym środkiem w przypadkach nudności związanych z pracą na wysokościach. Z powodzeniem jest wykorzystywany w leczeniu cholery.

Goździki mają wiele właściwości zdrowotnych. Są wspaniałym darem natury, choć trochę niedocenianym. O istnieniu tej przyprawy przypominamy sobie w zimie, w okolicach świąt i końca roku. Tymczasem warto włączyć goździki do katalogu ulubionych przypraw i stosować przez cały rok. Zyskamy zdrowie i przepiękny zapach, który będzie rozchodził się po całym domu. Goździki to domowe lekarstwo, które zawsze powinno być pod ręką.

ZOBACZ RÓWNIEŻ