Malwina Tomżyńska
Malwina Tomżyńska
03 Cze, 2018 - 01:00
Dni niepłodne i płodne - jak je wyliczyć?

Dni niepłodne i płodne – jak je wyliczyć?

Malwina Tomżyńska

Podpowiadamy kiedy współżycie nie niesie za sobą ryzyka ciąży, jak obliczyć dni niepłodne i płodne oraz czy istnieje metoda, która daje 100% pewności.

Świadome planowanie macierzyństwa wymaga od kobiety wiedzy kiedy w całym jej cyklu menstruacyjnym występują dni niepłodne i płodne. Takie informacje pozwalają w świadomy sposób zaplanować lub uniknąć ewentualnej, tzw. niechcianej ciąży.

Poniżej podpowiadamy jak wyliczyć dni niepłodne, jakie sygnały kobiece ciało wysyła w trakcie owulacji, jak stosowanie naturalnych metod planowania rodziny wpływa na ryzyko zajścia w ciążę i jakie są najpowszechniejsze objawy świadczące o tym, że w cyklu miesiączkowym trwają dni płodne.

Cykl miesiączkowy kobiety a dni niepłodne i płodne

Cykl menstruacyjny kobiety rozpoczyna się w pierwszy dniu miesiączki. Powszechnie przyjmuje się, że regularny cykl trwa 28 dni, jednak badania wykazują, że zwykle długość cykli może się różnić.

Za normalne uważa się odchylenie od 21 do nawet 32 dni. Momenty na jakie przypadają poszczególne fazy cyklu miesiączkowego zależą od długości jego trwania i mogą nieznacznie różnić się, w zależności od wewnętrznych uwarunkowań kobiety.

Cykl 28-dniowy od A do Z

  • Pierwsze 4 -5 dni cyklu to okres menstruacji, czyli powszechnie znana wszystkim kobietom miesiączka.
  • W 5 lub 6 dniu cyklu (zaraz po zakończeniu menstruacji) zaczyna się okres, w których pęcherzyki jajnikowe dojrzewają. W jednym z nich znajduje  się komórka jajowa.
  • Około 14 dnia cyklu – w okresie owulacji (jajeczkowania) następuje uwolnienie dojrzałej komórki jajowej, która rozpoczyna wędrówkę w kierunku jajowodu, oczekując tam na zapłodnienie.
  • Cykl menstruacyjny kończy się wraz z ostatnim dniem poprzedzającym pierwszy dzień kolejnego cyklu (czyli dniem kolejnej miesiączki).

Zgodnie z tak przebiegającym cyklem miesiączkowym, dni niepłodne powinny przypadać pomiędzy 1 a 9-10 dniem cyklu oraz pomiędzy 18 a 28 dniem cyklu.

Fazy cyklu menstruacyjnego

  1. Faza menstruacyjna – przypada na czas okresu i trwa zazwyczaj około 4-5 dni,
  2. Faza przedowulacyjna – dojrzewanie komórki jajowej (faza trwa od około 5 do 14 dnia cyklu),
  3. Jajeczkowanie (owulacja) – dzień największej płodności kobiety (przy regularnym cyklu trwa zazwyczaj między 14 a 15 dniem),
  4. Faza poowulacyjna – okres następujący po owulacji, który trwa aż do pierwszego dnia kolejnego cyklu menstruacyjnego.

Dni niepłodne i płodne - kalendarz

Dni niepłodne – objawy

  • uczucie suchości w pochwie,
  • pojawiająca się wydzielina jest gęsta i biała lub kremowa,
  • ilość wydzieliny jest niewielka.

Dodatkowo możliwe jest pojawienie się poniższych objawów (jednak ich wystąpienie nie jest regułą):

  • wzrost apetytu,
  • obniżenie libido (które osiąga szczyt wraz z dniem owulacji),
  • pogorszenie samopoczucia i zmiana wyglądu cery,
  • zatrzymywanie wody w organizmie,
  • mniejsze zaangażowanie i chęć do wykonywania aktywności fizycznej.

Powyższe objawy są indywidualne i mogą, ale nie muszą występować podczas dni niepłodnych.

Za pomocą jakich metod można obliczyć dni niepłodne i płodne?

Do obliczania dni niepłodnych i płodnych można stosować kilka różnych metod klasyfikowanych jako naturalne metody planowania rodziny. Do najpopularniejszych zalicza się poniższe:

Metoda kalendarzykowa

Polega na prowadzeniu kalendarzyka, w którym kobieta systematycznie zapisuje pierwszy dzień każdego cyklu oraz czas jego trwania.

Aby metoda kalendarzykowa mogła posłużyć jako podstawa do wyliczenia dni niepłodnych i płodnych, konieczne jest prowadzenie regularnych zapisów (ciągiem) przez minimum 6 miesięcy. Zaleca się prowadzenie kalendarzyka przez 8-12 miesięcy przed wykorzystaniem go jako podstawy do wyznaczenia dni niepłodnych.

Decydując się na powyższą metodę musimy zdawać sobie sprawę, że kalendarz miesiączkowy nie daje dużej gwarancji zapobiegania ciąży, a więc wyznaczone za jego pomocą dni niepłodne mogą okazać się niedokładne.

Metoda termiczna

Polega na prowadzeniu regularnych pomiarów ciała (każdego dnia zaraz po przebudzeniu, przez cały okres trwania cyklu, co najmniej kilka cykli z rzędu).

Aby wyniki pomiarów były rzetelne i mogły stanowić podstawę do wyznaczenia dni niepłodnych konieczne jest mierzenie temperatury za każdym razem o tej samej porze i w tym samym miejscu (zaleca się pomiar w ustach, pochwie lub odbycie, ze względu na największa dokładność).

W okresie owulacji, czyli największej płodności kobiety, temperatura ciała wykazuje wyższe pomiary o średnio 0,4C (podwyższona temperatura jest zauważalna przez 3-4 dni, a później wraca do normy).

Metoda obserwacji śluzu szyjkowego

Metoda polegająca na regularnej obserwacji własnego ciała pod kątem wydzieliny z szyjki macicy. W okresie owulacji śluz staje się lepki, przejrzysty i ciągnący.

Metoda objawowo-termiczna

Metoda uznawana za jedną z pewniejszych metod naturalnego planowania rodziny, a więc wyznaczania dni niepłodnych w cyklu menstruacyjnym. Metoda polega na połączeniu pomiarów temperatury ciała z metodą obserwacji śluzu szyjkowego i nanoszeniu otrzymanych wyników na wykresy, które tworzą obraz poszczególnych faz cyklu.

Testy owulacyjne

Metoda zaliczana do naturalnych, wymagająca jednak od kobiety zaopatrzenia się w aptece w specjalne testy, służące wyznaczeniu przybliżonego terminu owulacji.

Dni płodne i niepłodne – odniesienie

Bez względu na wybraną przez nas metodę naturalnego planowania ciąży, dni niepłodne i płodne wyznaczane są w oparciu o dzień owulacji.

Dni niepłodne i płodne - kobiecy brzuch

Ile dni po owulacji rozpoczynają się dni niepłodne?

Przyjęło się, że dni niepłodne rozpoczynają się około 5 dni po owulacji.

Jak obliczyć dni płodne i niepłodne

Sposób obliczania dni płodnych i niepłodnych zależy w dużej mierze od wybranej przez nas metody ustalenia owulacji.

Kalendarzyk małżeński

W celu wykorzystania kalendarzyka do wyznaczenia dni niepłodnych konieczne jest regularne, przynajmniej 6-miesięczne prowadzenie zapisów (każdy pierwszy dzień cyklu miesiączkowego). Aby określić dni niepłodne potrzebujemy:

  • długości trwania najkrótszego cyklu menstruacyjnego (w badanym okresie),
  • długości cyklu najdłuższego cyklu menstruacyjnego (w badanych okresie).

Pierwszy dzień dni płodnych wylicza się odejmując 18 dni od najkrótszego cyklu. Ostatni dzień dni płodnych wylicza się odejmując 11 dni od najdłuższego cyklu. Czas przypadający poza wyznaczonym okresem to dni niepłodne.

Metoda termiczna i obserwacji śluzu

Punktem odniesienia do wyznaczenia dni niepłodnych jest ustalenie dokładnego dnia owulacji w cyklu miesiączkowym. Czas dni płodnych przypada w okresie od 4 dni przed owulacją do 4 dni po niej. Pozostały czas cyklu menstruacyjnego to dni niepłodne.

Czy dni niepłodne to pewnik?

Niestety nie. Nie powstał jeszcze idealny sposób, który dawałby kobiecie 100% pewność. Na czas trwania cyklu miesiączkowego oraz dzień owulacji wpływa wiele różnorodnych czynników, które mogą spowodować wystąpienie pewnych wahań i odchyleń, a tym samym przesunięcie w cyklu dnia początku i zakończenia dni płodnych.

Szczególnie narażone na zmiany w cyklu menstruacyjnym są kobiety:

  • bezpośrednio narażone na stres,
  • cierpiące na bezsenność,
  • stosujące diety odchudzające,
  • aktywnie uprawiające sport,
  • zmieniające tryb i aktywność życia,
  • podróżujące (jeżeli z podróżą wiąże się zmiana klimatu),
  • narażone na infekcje i choroby.

Dowiedz się więcej: Pierwszy miesiąc ciąży: czego się spodziewać i na co uważać? >>

Korzyści z poznania własnego cyklu menstruacyjnego

Znajomość dni niepłodnych i płodnych oraz czasu owulacji to szereg korzyści, m.in.:

  1. Większa radość ze współżycia (uniknięcie niepotrzebnego stresu).
  2. Możliwość zaplanowania ciąży.
  3. Możliwość rezygnacji z farmakologicznych metod antykoncepcji.
  4. Życie w zgodzie w własnymi przekonaniami i Kościołem katolickim.
  5. Możliwość uprawiania bezpiecznego seksu, w przypadku przesłanek zdrowotnych wymagających odrzucenie antykoncepcji farmakologicznej.

Dla kogo wyznaczanie dni płodnych i niepłodnych to dobre rozwiązanie?

Dokładna znajomość faz cyklu menstruacyjnego i wiążąca się z tym wiedza dotycząca dni płodnych oraz niepłodnych dedykowana jest zwłaszcza:

  • kobietom planującym ciążę,
  • kobietom pragnącym w sposób naturalny zabezpieczyć się przez nieplanową ciążą,
  • kobietom, które ze względów zdrowotnych lub światopoglądowych nie chcą korzystać z chemicznych środków antykoncepcji.

ZOBACZ RÓWNIEŻ