Zwolnienie lekarskie a urlop - co musisz wiedzieć?

Nieobecność w pracy może być spowodowana różnymi sytuacjami. Czasem jest to zaplanowany urlop, a niekiedy przydarza się choroba. Co jeśli mamy zwolnienie lekarskie a urlop właśnie trwa? Sprawdź, co musisz wiedzieć w takich sytuacjach.

 
Zwolnienie lekarskie a urlop - co musisz wiedzieć?
Otrzymałeś zwolnienie lekarskie a urlop właśnie się rozpoczął? Sprawdź, jakie masz prawa

Niestety nie da się wszystkiego przewidzieć. Zdarza się, że rozpoczynamy upragniony urlop i cieszymy się każdą wolną chwilą. Wówczas przychodzi niespodziewana sytuacja, taka jak choroba nasza lub naszego dziecka.

Możemy całkowicie odwołać rezerwację w hotelu i spędzić urlop w domu z antybiotykami. Ale czy możemy przedłożyć pracodawcy zwolnienie lekarskie a urlop odłożyć na później? Czy jest to zgodne z Prawem Pracy? Które przepisy to regulują?

Zwolnienie lekarskie a urlop – na początek garść informacji

Chorobowe pracownika to sytuacja, kiedy należy mu się zwolnienie lekarskie L4. Według artykułu 92. Kodeksu Pracy (KP), pracownik może być zwolniony z obowiązku pracy w przypadku choroby lub odosobnienia związanego z chorobą zakaźną. W takich sytuacjach należy się 80% wynagrodzenia. Inaczej ma się sytuacja, jeśli ulegliśmy wypadkowi w drodze do (z) pracy. Wówczas mamy prawo do 100% wypłaty. Całość wynagrodzenia przysługuje również dawcom krwi lub narządów.

Szczególnym przypadkiem niezdolności do pracy jest zwolnienie lekarskie w ciąży. Może być udzielone kobiecie, która pracuje w szkodliwych dla ciąży warunkach. Chodzi m.in. o ciężką pracę fizyczną lub pracę ze szkodliwymi substancjami.

Lekarz może udzielić zwolnienia również ciężarnej pracownicy, której stan się pogorszył (choroba lub powikłania ciąży). Zgodnie z art.92 KP, w takich przypadkach pracownicy przysługuje 100% wynagrodzenia.

Opieka nad dzieckiem to kolejna sytuacja, która może powodować nieobecność w pracy.  Pracownik może mieć wolne, jeśli nie ma z kim zostawić dzieci do 14 roku życia lub po prostu chce z nimi spędzić czas. Art. 188 KP zezwala rodzicom na nieobecność w pracy w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w ciągu roku. Taki urlop musi być oczywiście uzgodniony z pracodawcą.

Jeśli pracuje oboje rodziców, to muszą się podzielić tymi dwoma dniami. Inna sprawa, że liczba dzieci nie ma wpływu na to uprawnienie. Aby uzyskać takie dni wolne, należy złożyć wniosek u pracodawcy o urlop z tego tytułu. Co ważne, Kodeks Pracy nie wymaga podawania przyczyny nieobecności. Jest to prywatna sprawa pracownika.

Innym przywilejem rodziców jest opieka na dziecko udzielana w wyjątkowych przypadkach. To prawo wynika z dokumentu o długim tytule. Jest to Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Art. 32 tej ustawy wskazuje, że opieka na dziecko do 8 roku życia przysługuje, jeśli:

  • w niespodziewany sposób zamknięto placówkę, do której uczęszczało dziecko (żłobek, przedszkole, szkoła),
  • niania, z którą mieliśmy umowę uaktywniającą, zachorowała,
  • matka dziecka przebywa w szpitalu lub jest po porodzie.

Oprócz tych przypadków, możemy się ubiegać o L4 na dziecko lub innego poważnie chorego członka rodziny. Ważne jest, aby udowodnić, że nie ma w naszym gospodarstwie domowym innej osoby, która mogłaby sprawować opiekę nad chorymi.

Zwolnienie lekarskie a urlop już rozpoczęty – co wtedy?

Urlop wypoczynkowy to niezbywalne prawo każdego pracownika. Jest on udzielany w tym celu, abyśmy mogli odpocząć i zregenerować się. Co więc w przypadku, gdy z przyczyn losowych nie możemy z tego prawa skorzystać?

Odpowiedź znajduje się w art. 166 KP. Ustawodawca wymienił tam przypadki, które uzasadniają przerwanie urlopu i przełożenie go na inny okres. Są to:

  • chorobowe pracownika i przyznane zwolnienie lekarskie L4,
  • przebywanie na urlopie macierzyńskim.

Jeśli znaleźliśmy się w którejś z wymienionych sytuacji, to mamy pełne prawo domagać się przełożenia urlopu na inny termin. Przysługuje nam wówczas urlop po zwolnieniu lekarskim. Co więcej, możemy korzystać z tego prawa nawet, jeśli jesteśmy w trakcie wypowiedzenia umowy o pracę. Kiedy okres wypowiedzenia mija, a my nie zdążymy wykorzystać urlopu, korzystamy z prawa ekwiwalentu. Opowiemy więcej o tej kwestii w dalszej części artykułu.

Prawo do przesunięcia urlopu przysługuje chorującym pracownikom, bez względu na sytuację. Mogą z niego więc korzystać osoby, które mają zwykłe chorobowe, ulegli wypadkowi w drodze do (z) pracy oraz chorujące kobiety będące w ciąży. Art. 166 KP uprawnia dodatkowo do przesunięcia urlopu wypoczynkowego mężczyzn odbywających ćwiczenia wojskowe.

Nie możemy jednak przekładać urlopu, jeśli w trakcie jego trwania, musieliśmy opiekować się naszą pociechą lub innym członkiem rodziny. Nie ma o tym żadnej wzmianki w art. 166 KP. Oznacza to, że jeśli nasze dziecko zachoruje w trakcie urlopu, to będziemy musieli ten czas poświęcić na opiekę. Nie przysługuje nam za ten okres zasiłek opiekuńczy. To samo dotyczy opieki nad dzieckiem z różnych innych przyczyn.

Innym przypadkiem, który warto omówić, jest opieka nad nowo narodzonymi dziećmi. Zwolnienie lekarskie na urlopie macierzyńskim rządzi się swoimi prawami. Jeśli matka dziecka wykorzysta co najmniej 8 tygodni zasiłku, będzie mogła przenieść prawo do urlopu na ojca dziecka.

Chodzi tu o sytuacje, w których matka trafia do szpitala i nie jest w stanie zająć się niemowlakiem. W takim przypadku urlop nie przepada, ale przechodzi na współmałżonka. Ojciec dziecka może przejąć prawo do urlopu macierzyńskiego, ale nie musi. Jest to jego dobrowolne prawo. Podstawą prawną jest tutaj art. 180 ustęp 11. KP.

Sam fakt, że kobieta przechodzi na urlop macierzyński nie odbiera jej prawa do urlopu wypoczynkowego. Jeśli w danym roku kalendarzowym matka kończy urlop macierzyński, ma prawo do wykorzystania urlopu w pełnym wymiarze.

Dowiedz się więcej: Urlopy pracownicze: wypoczynkowy, na żądanie, okolicznościowy, macierzyński i inne. Wszystko co musisz wiedzieć! >>

Co jeśli mamy zwolnienie lekarskie a urlop trzeba wykorzystać?

Jeżeli mamy chorobowe i mija ostateczny termin wykorzystania urlopu, możemy skorzystać z ekwiwalentu. Prawo do niego przysługuje na przykład pracownikom, którym kończy się umowa o pracę.

Ekwiwalent to dodatkowe wynagrodzenie pieniężne, które ma zrekompensować fakt, że nie skorzystaliśmy z prawa do urlopu. Kwestie ekwiwalentu reguluje art. 171 KP. Pracodawca nie ma obowiązku wypłaty rekompensaty, jeśli zawiera z pracownikiem nową umowę. Wówczas obie strony mogą się umówić, że niewykorzystany urlop przechodzi na czas trwania nowej umowy.

Zwolnienie lekarskie a urlop – co jeśli mamy wątpliwości

W artykule poruszyliśmy problem, jakim jest zwolnienie lekarskie na urlopie. Staraliśmy się omówić jak najwięcej przypadków. Jeżeli jednak jesteśmy w sytuacji, o której nie było tu mowy, możemy zwrócić się do kadrowej. Jej zadanie polega właśnie na rozstrzyganiu, które prawa i obowiązki do nas należą. Kiedy mamy jakąś wątpliwość, możemy prosić o wyjaśnienie.

Kadrowa jest dobrze rozeznana w naszej sytuacji, ponieważ prowadzi dokumentację naszego zatrudnienia. Poza tym możemy również szukać pomocy w Instytucjach Publicznych, na przykład w ZUS-ie. Musimy jednak liczyć się z kolejkami na infolinii i w placówkach.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również