Zielnik na parapecie lub tarasie - zrób to sam

Chcesz mieć w domu dostęp do pachnących i świeżych ziół? Dowiedz się, jak zrobić domowy zielnik – na parapecie, tarasie lub balkonie!

 
Zielnik na parapecie lub tarasie - zrób to sam
Domowy zielnik można zrobić bardzo łatwo i szybko! / źródło zdjęcia: Depositphotos / compuinfoto

Świeże zioła wzbogacają smak i aromat wielu potraw, dlatego wszyscy miłośnicy gotowania i dobrego jedzenia pragną je mieć zawsze pod ręką. Domowy zielnik bardzo łatwo urządzić i można to zrobić niemal wszędzie – zarówno na parapecie w niewielkiej kuchni, jak również na balkonie w bloku czy przydomowym tarasie.

Co więcej, dzięki ciekawym rozwiązaniom, takim jak mini szklarnie czy urządzenia do hydroponicznej uprawy roślin, domowy zielnik może stać się przy okazji atrakcyjnym elementem aranżacyjnym domu. Poniżej przedstawiamy garść porad, jak uprawiać zioła w warunkach domowych.

Zielnik w kuchni

Najprostszym sposobem na zielnik jest zorganizowanie go po prostu w kuchni, czyli tam, gdzie świeże zioła przydają się najczęściej. Do ich uprawy nie potrzebujemy wiele – wystarczą niewielkie doniczki lub ozdobne skrzynki.

Wybór pojemników zależy od tego, jaką ilością miejsca dysponujemy, a także ile rodzajów ziół chcemy mieć w zielniku. Zaletą zielnika w kuchni jest to, że dostęp do świeżych ziół można mieć cały rok!

Miejsce – w niewielkiej kuchni doniczki z ziołami można postawić po prostu na parapecie. W większym pomieszczeniu można wygospodarować miejsce na blacie kuchennym lub wstawić specjalny regał na zioła, który przy okazji urozmaici wnętrze. Wybierając miejsce na zielnik, należy pamiętać, by zioła miały dostęp do światła, jednak nie były narażone na zbyt silnie promieniowanie słoneczne.

Doniczki – do uprawy ziół można zastosować dokładnie takie doniczki, w jakich sadzi się kwiaty doniczkowe. W kuchni dobrze się będą prezentować np. doniczki ceramiczne, metalowe lub zwykłe plastikowe, które są dostępne w różnych kolorach. W przypadku dużej kuchni świetnie będą wyglądały też drewniane skrzynki (powinny być raczej nieduże, aby wraz z ziemią łatwo było je podnieść).

Dowiedz się więcej: Zrób to sam: donice ogrodowe z palet >>

Zioła w słoiku – alternatywą dla doniczek mogą być słoiki. Sadzenie roślin w słoikach jest niezwykle modne (niektórzy robią nawet mini ogród w słoiku!) i atrakcyjne wizualnie. Należy pamiętać, by na dnie słoika usypać warstwę drenażową, a dopiero potem ziemię.

Zioła do góry nogami – na kuchenny zielnik doskonałym pomysłem są także specjalne pojemniki pozwalające uprawiać zioła do góry nogami. Pojemniki wiesza się np. nad blatem, a rośliny rosną w nich w dół, a nie w górę.

 

Zielnik na tarasie lub balkonie

Uprawa ziół na tarasie lub balkonie możliwa jest od wiosny do jesieni (do pierwszych przymrozków). I w tym przypadku bardzo ważny jest wybór miejsca na zielnik, a także rodzaj doniczek.

Miejsce  dobrze jeśli taras lub balkon wychodzi na stronę południową (również południowo-wschodnią lub południowo-zachodnią), w przeciwnym razie zioła mogą mieć niewystarczającą ilość światła słonecznego. Na zielnik najlepiej wybrać miejsce osłonięte od wiatru i deszczu oraz w lekkim półcieniu (zioła nie lubią ostrego słońca).

Doniczki lub skrzynki – na balkonie lub tarasie najlepiej sprawdzają się większe skrzynki lub cięższe doniczki – należy wziąć pod uwagę, że podczas naszej nieobecności w domu może zdarzyć się burza z silnymi porywami wiatru, który bez trudu przewróci lekkie plastikowe doniczki.

Dowiedz się więcej: Najpiękniejsze kwiaty wieloletnie (pokojowe i na taras) – TOP 11 >>

 

Praktyczne wskazówki dotyczące uprawy ziół w doniczkach

Jakie doniczki na zioła są najlepsze?

Wysokość (głębokość) pojemników nie powinna być niższa niż około 20 cm. Doniczki i pojemniki powinny mieć na dnie otwory odprowadzające nadmiar wody. Dodatkowo można zastosować drenaż, układając na dnie każdej doniczki warstwie drobnego żwirku.

Jakie zastosować podłoże do ziół?

Do uprawy ziół można zastosować najzwyklejszą ziemię uniwersalną ogrodową, ale równie dobra będzie ziemia przeznaczona do uprawy warzyw lub specjalna ziemia do ziół. Ważne, by była to ziemia w miarę świeża, próchnicza i dobrze przepuszczalna, a także niezbyt kwaśna.

Zielnik w dużych skrzynkach: które zioła mogą rosnąć koło siebie?

Mając zielnik na tarasie lub balkonie, można pomyśleć o posadzeniu kilku gatunków ziół w jednej skrzynce – wygląda to wyjątkowo pięknie, a do tego jest dość praktyczne pod względem uprawy.

Poszczególne zioła mają jednak nieco inne wymagania pod względem warunków uprawy, a także mogą wpłynąć na rozwój pozostałych – warto wziąć to pod uwagę, planując dla nich wspólną skrzynkę:

  • zioła lubiące słońce: tymianek, cząber, lawenda, rozmaryn, szałwia, oregano, estragon;
  • zioła lubiące półcień: lubczyk, mięta, bazylia;
  • zioła ekspansywne (mogą zdominować pozostałe): mięta, rumianek, szałwia;
  • zioła wysokie (mogą zabrać dostęp do światła innym roślinom): rozmaryn, szałwia;
  • zioła nielubiące się nawzajem (nie należy ich sadzić koło siebie): bazylia i majeranek, kolendra i koper;
  • zioła wieloletnie: mięta, oregano, estragon, cebula siedmiolatka (szczypiorek), lawenda, szałwia, rozmaryn, wawrzyn (na liście laurowe);
  • zioła jednoroczne: pietruszka naciowa, koperek, bazylia, majeranek, cząber, kolendra.

Zielnik w doniczkach: jak sadzić zioła?

Zioła można wyhodować z nasion lub sadzonek, a niektóre także z gotowych warzyw. Oto wady i zalety poszczególnych rozwiązań:

  • Zioła z nasion – nasiona w torebkach są tanie i wiosną można je kupić w każdym markecie. Niestety wiele gatunków ziół dość długo kiełkuje i wymaga cieplarnianych warunków, dlatego wysiew ziół najlepiej przeprowadzić w marcu i początkowo doniczki trzymać w mieszkaniu. Dopiero gdy wykiełkują, można je wystawić na taras – najlepiej w połowie maja. Można też zrobić najpierw profesjonalną rozsadę i dopiero gotowe siewki przepikować do docelowych pojemników.
  • Zioła z sadzonek sadzonki ziół dostępne są w sklepach ogrodniczych, na bazarze, a także w niektórych marketach. Po przyniesieniu do domu należy je delikatnie wyjąć z plastikowych osłonek i wsadzić do doniczek lub skrzynek z wcześniej przygotowaną ziemią. Zioła z sadzonek dość szybko się rozrastają, a więc dużo wcześniej można liczyć na możliwość ich wykorzystania w kuchni.
  • Zioła z warzyw chodzi tutaj o możliwość wyhodowania szczypiorku z cebuli oraz natki z pietruszki korzeniowej. Wystarczy wybrać w warzywniaku odpowiednie warzywa, czyli takie, które już zaczynają puszczać zielone pędy i następnie posadzić je do doniczek lub skrzynek w taki sposób, by ich górna część nieco wystawała ponad ziemię.

Wskazówka: Najprostszym sposobem na zioła w domu wydaje się zakup gotowych doniczek z już wyrośniętymi ziołami, jakie spotkać można w wielu marketach na dziale warzywnym – najczęściej są to bazylia i oregano. Jeśli chcemy, by zioła z marketu wytrzymały dłużej niż 2-3 tygodnie, należy je zaraz po przeniesieniu do domu przesadzić do nowych doniczek ze świeżą ziemią.

Podlewanie i nawożenie ziół w doniczkach

Aby zielnik cieszył oko jak najdłużej, należy pamiętać o podstawowych zasadach pielęgnacji ziół. Świeżo zasiane zioła należy jedynie delikatnie zraszać, dopiero gdy wypuszczą większe pędy, można je normalnie podlewać, ale również należy robić to ostrożnie, by nie uszkodzić delikatnych roślinek.

Zioła w doniczkach i skrzynkach należy podlewać raz dziennie – jedynie podczas upałów warto to robić rano i wieczorem.

Niektóre zioła lubią też nawożenie np. delikatnymi nawozami organicznymi w płynie. Warto również regularnie usuwać suche i zwiędłe listki, a także ewentualne szkodniki (zarażone nimi rośliny należy też od razu odseparować od pozostałych).

 

Mini szklarnia – ciekawy pomysł na zielnik na tarasie lub balkonie

Mini szklarnie na balkon lub taras można kupić w wielu marketach ogrodniczych. To bardzo estetyczne konstrukcje stalowe, których ściany wypełnione są szkłem lub przezroczystą folią. Niektóre mają formę bardzo ładnych regałów z półkami, inne idealnie nadają się na podłogę.

Dostępne są również niewielkie szklarnie na parapet. Uprawa ziół w takiej szklarni jest dużo łatwiejsza, ponieważ rośliny mają w niej idealny mikroklimat do wzrostu: panuje tu odpowiednia temperatura i wilgoć, zapewniony jest dostęp do światła, a jednocześnie zioła osłonięte są od wiatru i deszczu.

Przykłady takich mini szklarni na taras lub do ogrodu zebrała w jednym miejscu autorka bloga Funita.

 

Zielnik bez gleby – hydroponiczna uprawa ziół

Hydroponika to bardzo modny sposób uprawy roślin w wodzie bez użycia podłoża glebowego. Uprawa hydroponiczna ziół jest możliwa nawet w niewielkim mieszkaniu w bloku – wystarczy zakupić specjalny zestaw do domowej hydroponiki, który składa się ze specjalnych pojemników i wkładów zastępujących tradycyjną ziemię.

W zależności od producenta wkłady zrobione są z różnych materiałów np. z granulatu ceramicznego. Niektóre zestawy zawierają również specjalną szklarnię z systemem oświetleniowym, który zapewnia roślinom odpowiednie warunki wzrostu nawet w ciemnym pokoju w mieszkaniu.

Najważniejsze w uprawie hydroponicznej jest utrzymanie odpowiedniego poziomu wilgotności (pomaga w tym specjalny wskaźnik) oraz nawożenie roślin (zwykle nawóz dołączany jest do zestawu).

Istnieją też bardzo zaawansowane urządzenia do hydroponiki, które wyposażone są w automatyczny system nawadniania, specjalne wentylatory i lampy LED. Dzięki nim domowa uprawa roślin jest praktycznie bezobsługowa.

Bezglebowa uprawa ziół możliwa jest przez cały rok i ma szereg zalet: zapewnia szybszy wzrost roślin niż w tradycyjnych doniczkach z ziemią, zużywa mniej wody i nawozu, a także jest czystsza dzięki eliminacji ziemi.

Dowiedz się więcej: 10 warzyw, które możesz rozmnożyć z resztek >>

Zielnik na parapecie lub tarasie - uprawa hydroponiczna

źródło zdjęcia: Depositphotos / king1robert.gmail.com

Domowy zielnik – najpopularniejsze zioła i warunki ich uprawy

Ogródek ziołowy na tarasie lub na kuchennym parapecie zwykle nie wymaga wiele zachodu, jednak warto znać chociaż podstawowe zasady uprawy poszczególnych ziół.

Bazylia – uprawa – aromatyczna przyprawa kuchni włoskiej lubi stanowiska z dostępem do światła i osłonięte od wiatru. Wysiew nasion (około 20 sztuk na doniczkę) najlepiej przeprowadzić wiosną – do kiełkowania bazylia potrzebuje temperatury minimum 20 stopni. Pierwsze pędy pojawiają się zwykle w ciągu 2 tygodni. Dojrzałe listki należy urywać z górnych partii pędów.

Oregano – uprawa – oregano potrzebuje przez co najmniej kilka godzin dostępu do słońca. Najlepszy czas na wysiew to kwiecień. Oregano wymaga stałego dostępu do wody, jednak nie wolno go przelać (należy zadbać, by doniczka miała dobry drenaż). Warto także regularnie przycinać wierzchołki pędów rośliny, aby się ładnie rozkrzewiała.

Tymianek – uprawa – tymianek to roślina wieloletnia (na zimę można ją zabrać z balkonu do mieszkania), która lubi słoneczne stanowiska oraz glebę bogatą w wapń. Można ją wysiewać bezpośrednio do doniczek w kwietniu (wystarczą 3 nasiona na doniczkę), a następnie dbać o umiarkowaną wilgoć podłoża oraz regularne jego nawożenie. W domu można uprawiać zarówno tymianek pospolity, jak i tymianek cytrynowy.

Kolendra – uprawa – kolendra jest ziołem jednorocznym, które wzbogaca smak dań głównie z Bliskiego Wschodu i Ameryki Południowej. Lubi słoneczne stanowiska i regularne nawadnianie. W okresie kwitnienia należy usuwać kwiaty, ponieważ spowalniają one rozrost liści.

Liść laurowy – uprawa – aby mieć własne liście laurowe, należy posadzić wawrzyn szlachetny. Jest to tak naprawdę drzewo dorastające nawet do 3 m, a więc wymaga większej donicy. Wawrzyn lubi umiarkowane podlewanie i ciepło, dlatego najlepiej uprawiać go w warunkach domowych, a tylko latem wynosić na taras.

Lubczyk – uprawa – aromatyczna przyprawa kuchni polskiej, której przypisuje się właściwości afrodyzjaku. Można go wysiewać już w marcu, a potem trzymać na parapecie lub tarasie. Lubczyk toleruje zarówno nasłonecznione stanowiska, jak i w półcieniu. Wymaga jednak sporo miejsca, ponieważ dość szybko i bujnie się rozrasta. Należy go regularnie podlewać oraz nawozić.

Uprawa pietruszki – najlepszym miejscem na uprawę pietruszki jest zielnik na tarasie. Najłatwiej ją wyhodować z sadzonki (pietruszka naciowa) lub z korzenia pietruszki, ponieważ nasiona tej rośliny bardzo długo wschodzą. Pietruszka naciowa lubi umiarkowaną wilgoć i jasne stanowiska.

Szczypiorek w doniczce – trudno sobie wyobrazić domowy zielnik bez pachnącego szczypiorku. Można go wyhodować z cebuli (wystarczy cebulę włożyć do doniczki z ziemią lub słoika z wodą), albo z nasion. Szczypiorek najlepiej zasiać wiosną. Po około 2-3 tygodniach pojawiają się pędy, które dość szybko rosną.

A kiedy sadzić cebulę na szczypior? Najlepiej wiosną, ale w warunkach domowych można robić to przez cały rok. Szczypiorek trzeba regularnie przerzedzać, a także usuwać uschnięte pędy. Zarówno szczypior z cebuli, jak i szczypiorek lubią słoneczne stanowiska i umiarkowaną wilgoć.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Katarzyna Zet Katarzyna Zet [+ info]

Ekonomistka z wykształcenia, która na co dzień także zawodowo związana jest z branżą finansową. Od kilku lat zajmuje się także pisaniem poradników i artykułów przybliżających ludziom skomplikowany świat finansów m.in. w serwisie Pozyczasz.pl. W wolnych chwilach uwielbia jeździć na rowerze i słuchać audiobooków. Jej największą pasją są jednak podróże, z których zawsze przywozi mnóstwo pięknych wspomnień i zdjęć.

Zobacz również