Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych mam – czy to możliwe?

Do niedawna macierzyński był przywilejem tylko kobiet na umowie o pracę. A teraz? Czy jest coś takiego jak zasiłek macierzyński dla bezrobotnych?

 
Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych mam – czy to możliwe?
Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych / źródło zdjęcia: Getty Images / tatyana_tomsickova

Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych (tzw. kosiniakowe) to świadczenie rodzinne, które przysługuje osobom, które nie mają umowy o pracę. W tym artykule przedstawimy najważniejsze informacje związane z kosiniakowym. Na wstępie omówimy zwykły urlop macierzyński. Będziemy mogli sprawdzić, czy spełniamy kryteria, by go uzyskać. Jeśli nie, to sprawdzimy, czy należy nam się macierzyński dla bezrobotnych.

Wskażemy trzy najpopularniejsze sytuacje, w których można ubiegać się o to świadczenie. Odpowiemy również na pytania, jak długo można otrzymywać ten zasiłek? W jakiej wysokości? Na koniec rozwiejemy wątpliwości, dotyczące łączenia kosiniakowego z innymi świadczeniami rodzinnymi.

Zwykły urlop macierzyński – jakie warunki trzeba spełniać?

Urlop macierzyński w pierwotnym rozumieniu jest zarezerwowany dla osób, które opłacały składkę chorobową do ZUS (w ramach umowy o pracę lub działalności gospodarczej). Wysokość zasiłku na tych zasadach uzależniona jest od przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy.

Jeśli pracowaliśmy krócej niż rok, to zasiłek jest liczony z przepracowanego okresu. W takim przypadku nasz zasiłek może być niższy niż 1 000 zł. Prawo gwarantuje jednak minimalną kwotę, dlatego dostaniemy wyrównanie do tysiąca.

Jeżeli spełniamy te warunki, to nie ubiegamy się o kosiniakowe, a o zwykły urlop macierzyński. Ponadto, gdy przysługuje nam podstawowy zasiłek (20 tygodni), to możemy ubiegać się o dodatkowy urlop macierzyński i rodzicielski.

Dowiedz się więcej: Urlopy pracownicze: wypoczynkowy, na żądanie, okolicznościowy, macierzyński i inne. Wszystko co musisz wiedzieć!

Umowa o pracę do dnia porodu

Czasem zdarza się, że pracujemy na umowie o pracę, mamy pełne składki ZUS. W przypadku, gdy jest to umowa terminowa, to nie zostajemy na lodzie. Zwróćmy uwagę, że zapracowaliśmy sobie na zwykły urlop macierzyński.

Innymi słowy – „nazbieraliśmy składek chorobowych”, które uprawniają do zasiłku. Nasze świadczenie będzie obliczane na zwykłych zasadach. ZUS obliczy podstawę z ostatnich przepracowanych 12 miesięcy lub z przepracowanego okresu. Łącznie otrzymujemy zasiłek przez rok.

Takie zasady dotyczą osób opłacających składkę chorobową. A co jeśli jej nie opłacamy?

Dowiedz się więcej: Czym się różnią ubezpieczenie zdrowotne, chorobowe i medyczne?

Dla kogo jest zasiłek macierzyński dla bezrobotnych? (tzw. kosiniakowe)

Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych do niedawna brzmiał jak oksymoron – zestawienie wzajemnie wykluczających się słów. Żeby mieć urlop macierzyński, trzeba było być zatrudnionym na umowę o pracę i opłacać składkę chorobową.

Od 2016 roku możemy jednak otrzymać świadczenia rodzinne, które są bardzo podobne do macierzyńskiego dla osób opłacających składkę chorobową. Przyjrzyjmy się zatem bliżej temu, kto może dostawać zasiłek macierzyński dla bezrobotnych. Omówimy 2 najczęściej spotykane przypadki.

Status bezrobotnego w Urzędzie Pracy

Z zasady kosiniakowe nam przysługuje, jeżeli nie pracujemy. Nie musimy jednak rejestrować się specjalnie w tym celu w Urzędzie Pracy. Jeśli jednak jesteśmy już zarejestrowani i pobieramy zasiłek dla bezrobotnych, to musimy mieć świadomość, że jedno wyklucza drugie.

Otrzymanie zasiłku macierzyńskiego dla bezrobotnych odbiera prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Będziemy dostawali jedynie kosiniakowe.

Umowa cywilna bez składki chorobowej

To dobra wiadomość dla wielu freelancerów, którzy pracują na umowy o dzieło, przy których nie ma składki chorobowej. W podobnej sytuacji jest wiele osób, którym pracodawca nie zapewnia umowy o pracę. I jedni i drudzy nie mają opłacanej składki chorobowej. Po urodzeniu dziecka zostają bez świadczenia.

Jeśli jesteśmy w któreś z tych grup, to możemy składać wniosek o zasiłek macierzyński dla bezrobotnych. Jest to świadczenie gwarantowane, w którym nie ma kryterium dochodowego. Bez względu na zarobki, dostaniemy więc kosiniakowe.

Dowiedz się więcej: Czym jest i komu przysługuje kosiniakowe?

Macierzyński dla bezrobotnych – co warto wiedzieć o tym świadczeniu?

Jeśli przysługuje nam kosiniakowe, warto wiedzieć, ile ono wynosi, jak długo można go pobierać i przede wszystkim, jak się o nie ubiegać.

Ile wynosi zasiłek macierzyński dla bezrobotnych?

Wszyscy uprawnieni dostają taką samą kwotę. Możemy liczyć na 1 000 zł miesięcznie. Jest to gwarantowana kwota, do tego jest ona zwolniona z podatku dochodowego.

Jak długo przysługuje zasiłek macierzyński dla bezrobotnych?

Kosiniakowe jest wzorowane na zwykłym zasiłku macierzyńskim kobiet na etacie, dlatego uprawnione kobiety mają prawo do świadczenia przez pierwszy rok życia dziecka.

Gdzie składać wniosek o kosiniakowe?

Wnioski o te świadczenia mogą przyjmować urzędy miasta, gminy lub MOPS-y. Każdy samorząd osobno podejmuje decyzje, gdzie mamy składać formularze. Najlepiej zadzwonić do urzędu miasta lub gminy i zapytać, jak to wygląda w naszej okolicy.

Kosiniakowe a inne świadczenia

Musimy mieć świadomość, że zasiłek macierzyński dla bezrobotnych jest wliczany do dochodu, który jest podstawą do innych zasiłków. Pobierając kosiniakowe, podwyższamy sobie miesięczne dochody, co może wpłynąć na możliwość pobierania innych świadczeń. Studiujące mamy muszą się liczyć z tym, że mogą stracić prawo do stypendium socjalnego. Możemy stracić też prawo do innych świadczeń rodzinnych. Nie możemy łączyć kosiniakowego z poniższymi zasiłkami:

Dowiedz się więcej: Świadczenia rodzinne – wszystko co musisz wiedzieć

Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych a praca zarobkowa

Jest to najbardziej niesprecyzowany aspekt dotyczący zasiłku macierzyńskiego dla bezrobotnych. Z kosiniakowego korzystają często osoby pracujące zdalnie na podstawie umowy o dzieło. Opieka nad dzieckiem i praca zdalna wcale nie muszą się wykluczać. Często przedsiębiorcze mamy chcą łączyć jedno i drugie.

Co na to prawo? Ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że zasiłek nie przysługuje, jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie zaprzestała opieki nad dzieckiem w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej (art. 17c. pkt. 9).

Jak rozgraniczyć, czy nasza praca uniemożliwia sprawowanie opieki? Wydaje się oczywistym, że dorywcza praca zdalna w czasie, gdy dziecko śpi, nie koliduje z opieką nad nim. Musimy się jednak liczyć z tym, że urzędnicy mogą interpretować ten przepis różnie.

Najlepiej więc od razu poprosić urzędników o wyjaśnienie, przedstawiając konkretnie swoją sytuację. Nie będziemy mieli później wątpliwości, czy nasza praca zarobkowa odbiera nam prawo do zasiłku, czy nie.

Możemy jednak utracić zasiłek macierzyński dla bezrobotnych w sytuacji, gdy nasza praca wiąże się z regularnym wychodzeniem z domu. Nie możemy jednocześnie pracować na etat lub część etatu poza domem. Wówczas musimy zapewnić dziecku opiekę.

Kiedy możemy utracić kosiniakowe?

W Ustawie o świadczeniach rodzinnych znajdziemy jeszcze takie wyłączenia:

  • co najmniej jedno z rodziców dostaje zasiłek macierzyński z ZUS,
  • przysługuje nam jakiś zasiłek na dziecko za granicą,
  • dziecko zostało zapisane do żłobka i nie opiekujemy się nim osobiście,
  • dziecko zostało adoptowane.

Musimy mieć świadomość, że w tych sytuacjach tracimy prawo do kosiniakowego.

Zasiłek macierzyński dla bezrobotnych został wprowadzony w 2016 roku, więc stosunkowo niedawno. Prawo gwarantuje 1 000 zł miesięcznie przez cały rok bez względu na kryterium dochodowe na członka rodziny. Jest to realna pomoc dla młodych rodziców, którzy z różnych przyczyn nie mieli opłacanych składek chorobowych. Jeśli otrzymujemy kosiniakowe, to musimy też pamiętać o kilku kwestiach:

  • zasiłek jest wliczany jako dochód – przy ustalaniu prawa do innych świadczeń rodzinnych lub stypendium, możemy się nie zmieścić w kryteriach dochodowych,
  • z zasady nie możemy łączyć kosiniakowego z zasiłkami rodzinnymi i pielęgnacyjnymi,
  • prawo nie precyzuje, czy dorywcza praca zdalna odbiera prawo do zasiłku macierzyńskiego dla bezrobotnych. Najlepiej poprosić o interpretację przepisów urzędników, którzy rozpatrują nasz wniosek.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Joanna Wojnarowska Joanna Wojnarowska [+ info]

Ekonomistka z wykształcenia i copywriter z zamiłowania. Lubi przedstawiać zawiły świat finansów w jak najbardziej przystępny sposób. Interesuje się polską blogosferą, szczególnie blogami dotyczącymi przedsiębiorczości. W wolnej chwili słucha radiowej Trójki, rysuje i pisze do szuflady.

Zobacz również