Wcześniejsza emerytura - dla kogo i kiedy

Wcześniejsza emerytura to przywilej coraz mniejszej grupy ludzi. Można na nią przejść, spełniając określone kryteria np.: wiekowe, stażowe, czy zawodowe.

Wcześniejsza emerytura - dla kogo i kiedy

Osoby pracujące w szkodliwych warunkach oraz przedstawiciele niektórych zawodów, np.: nauczyciele, funkcjonariusze celni, dziennikarze mogą przejść nieco wcześniej niż inni na emeryturę. Każdy, kto chce skorzystać z tego przywileju musi złożyć wniosek Rp-1E w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Wcześniejsza emerytura jest możliwa tylko po uprzednim rozwiązaniu stosunku pracy.

Jakie jeszcze warunki należy spełnić, by pracować krócej?

Wcześniejsza emerytura po 15 latach w szczególnych warunkach

Osoby, które urodziły się 1 stycznia 1949 i później mogą ubiegać się o przyznanie wcześniejszej emerytury jeśli:

  • osiągnęły wiek 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;
  • udokumentują na dzień 1 styczeń 1999 r. okres składkowy i nieskładkowy o długości co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym okres pracy w szczególnych warunkach (wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu obowiązującym na danym stanowisku) wynoszący co najmniej 15 lat;
  • nie przystąpiły do otwartego funduszu emerytalnego albo jeżeli byli członkami tego funduszu złożyły wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Warto sprawdzić przepisy emerytalne dotyczące określonych grup zawodowych. Może się bowiem okazać, że przejście na wcześniejszą emeryturę jest możliwe jeszcze szybciej niż w standardowych przypadkach. Do takich uprzywilejowanych grup należą m.in.: osoby pracujące na statkach powietrznych, rybacy morscy, osoby zatrudnione w portach morskich, czy przedstawiciele takich profesji jak: hutnicy i osoby pracujące przy azbeście, produkcji ołowi i kadmu.

Dowiedz się więcej: Wiek emerytalny w Polsce >>

Wcześniejsza emerytura za szczególny charakter pracy

Niektóre zawody, np.: nauczyciele, dziennikarze, funkcjonariusze celni i funkcjonariusze pożarnictwa mogą liczyć na wcześniejszą emeryturę jeśli osiągną wiek określony odrębnymi przepisami prawa oraz wykażą, że przepracowali 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym wskazaną w tych przepisach liczbę lat (10 lub 15 lub 20) w pracy o szczególnym charakterze.

Dowiedz się więcej: Zasiłki – wszystko o świadczeniach w Polsce >>

Jak wyliczyć świadczenie na wcześniejszej emeryturze?

Świadczenie oblicza się w inny sposób dla osób urodzonych między 2009 a 2014 rokiem, inaczej dla osób urodzonych po 2014 roku, a jeszcze inne zasady obowiązują przy obliczaniu świadczenia dla nauczycieli, którzy nabyli uprawnienia do końca 2008 roku.

Świadczenie dla pierwszej grupy pracowników nalicza się na podstawie art. 53 i art. 26 ustawy emerytalnej. W zależności od roku, w którym osoba wnioskująca osiągnęła wiek uprawniający do tej emerytury świadczenie wynosi:

  • 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26 dla uzyskujących uprawnienia w roku kalendarzowym 2009,
  • 70 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 30 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26 dla uzyskujących uprawnienia w roku kalendarzowym 2010,
  • 55 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 45 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26 dla uzyskujących uprawnienia w roku kalendarzowym 2011,
  • 35 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 65 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26 dla uzyskujących uprawnienia w roku kalendarzowym 2012,
  • 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26 dla uzyskujących uprawnienia w roku kalendarzowym 2013 i 2014.

Ci, którzy osiągnęli wiek uprawniający do wcześniejsze emerytury w 2015 roku i później mają naliczane świadczenie wyłącznie na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej.

Dowiedz się więcej: Zasiłek przedemerytalny – ile wynosi, kiedy i komu przysługuje? >>

Kwota świadczenia to stosunek kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne (z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego) do średniego dalszego trwania życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego.

Wcześniejsza emerytura nauczycieli, którzy nabyli uprawnienia do końca 2008 roku (udowodnili co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 20 lat wykonywania pracy nauczycielskiej co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć lub udowodnili co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 20 lat wykonywania zatrudnienia w szkolnictwie specjalnym co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć, a do tego nie byli członkami OFE lub złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa) oznacza świadczenie naliczane na podstawie kwoty bazowej przyjętej do obliczenia emerytury oraz liczby udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych, a także w oparciu o wysokość wynagrodzeń przyjętych do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również