Urlop zdrowotny dla nauczycieli – co należy wiedzieć?

Urlop zdrowotny dla nauczycieli to szczególny rodzaj urlopu służący podratowaniu zdrowia. Poznaj nowe zasady jego przyznawania!

 
Urlop zdrowotny dla nauczycieli – co należy wiedzieć?
Nowelizacja Karty Nauczyciela to nowe zasady korzystania z urlopu zdrowotnego

Z początkiem 2018 roku weszła w życie nowelizacja Karty Nauczyciela, która zmienia między innymi zasady korzystania przez nauczycieli z tzw. urlopu dla podratowania zdrowia. W niniejszym tekście wyjaśniamy, jak w świetle nowych przepisów udzielany jest urlop zdrowotny dla nauczycieli, komu on przysługuje i czy wprowadzone zmiany utrudnią nauczycielom dostęp do tego rodzaju urlopu.

Urlop zdrowotny – co to za rodzaj urlopu?

Urlop zdrowotny, a właściwie urlop dla podratowania zdrowia, jest odmianą urlopu pracowniczego, który przysługuje wyłącznie wybranym grupom zawodowym m.in. nauczycielom, górnikom, policjantom oraz strażakom. Już sama nazwa wskazuje, jaki jest cel takiego urlopu – podratowanie zdrowia ze względu na wykonywanie zawodu w trudnych warunkach. Urlop zdrowotny jest płatny i można z niego skorzystać w czasie trwania stosunku pracy, aby odzyskać pełną zdolność do wykonywania pracy.

Kwestie związane z zasadami przyznawania urlopu dla podratowania zdrowia określone są nie w Kodeksie Pracy, lecz w przepisach szczegółowych dotyczących poszczególnych grup zawodowych – w przypadku nauczycieli jest to Karta Nauczyciela.

Uwaga! Urlopu zdrowotnego nie należy mylić z urlopem uzupełniającym. Urlop uzupełniający nauczyciela to urlop, z którego może on skorzystać w sytuacji, gdy nie udało mu się wykorzystać przysługującego mu urlopu wypoczynkowego.

Komu przysługuje urlop zdrowotny dla nauczycieli?

Zgodnie z nowymi przepisami nauczyciel, który chce skorzystać z urlopu dla podratowania zdrowia, musi najpierw spełnić następujące warunki formalne związane ze stażem pracy:

  • w momencie ubiegania się o urlop być zatrudnionym na stanowisku nauczyciela na czas nieokreślony w pełnym wymiarze zajęć,
  • mieć przepracowane minimum 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć i z zachowaniem nieprzerwanego okresu zatrudnienia (w przypadku przerwania zatrudnienia okres między ustaniem poprzedniego zatrudnienia a podjęciem kolejnego nie może być dłuższy niż 3 miesiące).

Ważne: Do 7-letniego stażu pracy wliczane są okresy czasowej niezdolności do pracy wynikające z choroby lub urlopu innego niż wypoczynkowy, o ile łącznie nie przekroczyły one okresu 6 miesięcy.

Urlop zdrowotny dla nauczycieli – w przypadku jakich chorób przysługuje?

Nowe przepisy wyraźnie określają, w jakim celu może być udzielony nauczycielowi urlop dla podratowania zdrowia. Celem może być:

1) przeprowadzenie zaleconego (w domyśle: przez lekarza) leczenia:

  • choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej,
  • choroby, w której powstaniu istotną rolę odgrywają czynniki związane z wykonywaną pracą.

2) odbycie leczenia uzdrowiskowego lub rehabilitacji uzdrowiskowej.

Warto tutaj wspomnieć o pewnych nieporozumieniach związanych z wyżej wymienionymi przepisami. Po ich publikacji pojawiły się interpretacje, że np. choroby nowotworowe nie będą już mogły być podstawą do udzielenia nauczycielowi urlopu zdrowotnego.

W związku z powyższym Ministerstwo Edukacji Narodowej wydało na swojej stronie internetowej oświadczenie (sprawdź tutaj), w którym wyjaśniło, że do chorób związanych z pracą zawodową zalicza się szereg chorób wieloczynnikowych m.in. choroby układu oddechowego, układu pokarmowego, układu ruchu, choroby skóry, choroby psychiczne, cukrzycę, a także niektóre nowotwory.

Urlop zdrowotny dla nauczycieli – procedura wnioskowania

W wyniku nowelizacji przepisów zmieniła się procedura wnioskowania o urlop dla podratowania zdrowia, a także zasady jego przyznawania. Przede wszystkim o konieczności skierowania nauczyciela na taki urlop decyduje teraz lekarz medycyny pracy, a nie jak dotąd lekarz prowadzący np. lekarz rodzinny lub specjalista.

Procedura wnioskowania i udzielania urlopu zdrowotnego wygląda z kolei następująco:

  1. Nauczyciel najpierw musi złożyć wniosek do dyrektora szkoły o skierowanie na badania lekarskie w celu uzyskania ewentualnego orzeczenia o konieczności skorzystania z urlopu dla podratowania zdrowia. Nie jest więc to wniosek o urlop dla poratowania zdrowia, lecz o skierowanie na stosowne badania. Wniosek nie wymaga uzasadnienia.
  2. Dyrektor szkoły wydaje nauczycielowi skierowanie.
  3. Nauczyciel udaje się ze skierowaniem do wyznaczonego lekarza, który w celu wydania orzeczenia może go skierować na badania i konsultacje specjalistyczne (ich koszty pokrywa szkoła) lub wydać orzeczenie na podstawie dostarczonej dokumentacji z dotychczasowego leczenia.
  4. Lekarz wydaje orzeczenie o konieczności udzielenia nauczycielowi urlopu, określając czas niezbędny na przeprowadzenie leczenia.
  5. Zarówno nauczycielowi, jak i dyrektorowi przysługuje 14 dni na złożenie odwołania od orzeczenia lekarskiego.
  6. Na podstawie orzeczenia lekarskiego dyrektor szkoły udziela nauczycielowi urlopu dla podratowania zdrowia.

W przypadku odwołania od orzeczenia lekarskiego, sprawa trafia np. do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, który ma 30 dni na jej rozpatrzenie i wydanie ostatecznego orzeczenia.

Urlop zdrowotny nauczyciela – dokumentacja: wzór skierowania na badania lekarskie oraz wzór orzeczenia lekarskiego zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dn. 19.01.2018 r. w sprawie orzekania o potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia.

Ile może trwać urlop zdrowotny dla nauczycieli?

Urlop dla podratowania zdrowia nauczyciela może trwać maksymalnie 1 rok.

W ciągu całego okresu zatrudnienia nauczyciel może skorzystać z urlopu zdrowotnego w łącznym wymiarze nie przekraczającym 3 lata (czyli np. trzykrotnie skorzystać z rocznego urlopu dla podratowania zdrowia). Należy jednak pamiętać, że o kolejny urlop zdrowotny można ubiegać się po upływie minimum 1 roku od zakończenia poprzedniego urlopu.

W przypadku, gdy urlop trwa dłużej niż 30 dni, nauczyciel obowiązkowo będzie kierowany na badania kontrolne w celu określenia jego zdolności do dalszego wykonywania pracy na danym stanowisku.

Dowiedz się więcej: Roczny urlop zdrowotny – jakie mogą być tego konsekwencje? >>

Urlop zdrowotny a ocena pracy nauczyciela

W świetle przepisów w czasie trwania urlopu zdrowotnego nauczyciel nie powinien wykonywać żadnych obowiązków w szkole, ani prowadzić zajęć, ani uczestniczyć w radzie pedagogicznej itp.

Dyrektor szkoły nie może więc wezwać nauczyciela przebywającego na urlopie zdrowotnym do poddania się okresowej ocenie pracy nauczyciela. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po powrocie nauczyciela z urlopu.

Ważne: Dyrektor szkoły może odwołać nauczyciela z urlopu zdrowotnego i wezwać go do powrotu do pracy w zasadzie tylko w jednym przypadku: gdy stwierdzi, że nauczyciel podczas urlopu podjął inną pracę zarobkową.

Urlop zdrowotny dla nauczycieli – wynagrodzenie i inne prawa do świadczeń

Podczas przebywania na urlopie dla podratowania zdrowia nauczyciel zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia zasadniczego, a także wszelkich innych dodatków i świadczeń przysługujących mu przed pójściem na urlop (np. dodatku za wysługę lat).

A czy urlop dla poratowania zdrowia jest okresem składkowym? Jak najbardziej, ponieważ jest to normalny okres zatrudnienia, w którym wypłacane jest wynagrodzenie i są odprowadzane składki do ZUS. Okres urlopu zdrowotnego wliczany jest też do 30-letniego stażu pracy nauczyciela, ale nie jest uwzględniany w zakresie ustalania szczególnych uprawnień emerytalnych dotyczących np. 20-letniego stażu pracy w szczególnym charakterze.

Czy nowe przepisy utrudnią nauczycielom dostęp do urlopu zdrowotnego?

Ministerstwo Edukacji Narodowej od początku podkreślało, że zmiany w Karcie Nauczyciela dotyczące urlopu dla podratowania zdrowia mają na celu ograniczyć nadużycia w tym zakresie. Choć nikt nie kwestionuje tego, że praca dla nauczycieli bywa niezwykle wyczerpująca, to jednak poprzednie przepisy pozwalały kierować na bardzo długi i odpłatny urlop dla podratowania zdrowia bez solidnego uzasadnienia zdrowotnego.

W efekcie urlop zdrowotny często brały osoby, które w ten sposób chciały uniknąć np. zwolnienia. Podobno tylko w czasie prac nad projektem nowelizacji przepisów na urlopie zdrowotnym przebywało 12 tysięcy nauczycieli. Ministerstwo liczy na to, że zmiany prawa spowodują spadek tej liczby nawet o 25%.

Jest to bardzo prawdopodobne, ponieważ o urlop będzie zdecydowanie trudniej niż wcześniej choćby dlatego, że skorzystanie z urlopu musi mieć teraz uzasadnienie zdrowotne, a o skierowaniu na urlop nie będzie już decydował lekarz pierwszego kontaktu lecz wyłącznie uprawniony lekarz medycyny pracy, który najprawdopodobniej będzie oceniał konieczność skorzystania z urlopu nieco bardziej wnikliwie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również