Urlop godzinowy – czy to możliwe?

Czy wiesz, kiedy możesz wziąć urlop godzinowy? Choć Kodeks Pracy podchodzi do tego tematu bardzo negatywnie, to kilka rozwiązań jednak istnieje.

 
Urlop godzinowy – czy to możliwe?
Urlop godzinowy a Kodeks Pracy

Prawo do urlopu przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Każdy dzień wolny brany na życzenie zatrudnionego rozliczany jest w wymiarze godzinowym. Czy jednak można wziąć urlop godzinowy?
Takie rozwiązania z pewnością byłyby bardzo pożądane przez pracowników. Bez problemu można by załatwić swoje prywatne sprawy w ciągu godziny czy dwóch przed rozpoczęciem pracy, albo zaraz po jej zakończeniu. W jakich okolicznościach i komu przysługuje urlop godzinowy?

Jak pracodawca widzi Twój urlop?

Każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełen etat ma 20 lub 26 dni urlopu do wykorzystania w danym roku kalendarzowym. W kadrach nasze wolne dni rozpatrywane są jako godziny. Pracując na cały etat i mając do wykorzystania 20 dni urlopu, tak naprawdę mamy 160 godzin wolnego do wybrania. Przy 26 dniach jest to już 208 godzin.

Wynika to z pomnożenia liczby dni przez średni, dzienny czas pracy – 8 godzin. W przypadku pracy na część etatu całkowita liczba godzin jest mnożona przez odpowiedni współczynnik, a więc osoba zatrudniona na:

  • ¼ etatu ma do wykorzystania 52 lub 40 godzin urlopu,
  • ½ etatu ma do wykorzystania 104 lub 80 godzin urlopu,
  • ¾ etatu ma do wykorzystania 156 lub 120 godzin urlopu.

W identyczny sposób obliczamy liczbę urlopu w przypadku innych procentów etatu. Jeśli dobowa norma pracy pracownika jest niższa niż standardowe 8 godzin, – jak np. w przypadku osób niepełnosprawnych – liczbę dni urlopu mnoży się najpierw przez normę dobową, a dopiero później przez procent etatu.

Dowiedz się więcej: Czym jest i komu przysługuje urlop uzupełniający? >>

Urlop godzinowy - jak pracodawca widzi Twój urlop?

Czy więc możesz wziąć wypoczynkowy urlop godzinowy?

Mogłoby się wydawać, że skoro w kadrach i tak nasz urlop jest rozliczany godzinowo, to nie powinno być żadnego problemu z odbieraniem pojedynczych godzin w trakcie dnia. I tutaj niestety nie jest już tak kolorowo.

W Kodeksie Pracy, w art. 1542 § 1 jasno przeczytamy, że:

urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu […]”.

Niestety więc urlop wypoczynkowy nie może być udzielany na mniejszą liczbę godzin, niż dany pracownik ma do przepracowania w wybranym dniu. Dotyczy to wszystkich rodzajów urlopu, w tym także na żądanie i okolicznościowego. Jeśli więc potrzebujemy zwolnić się z pracy na dwie godziny, to lepiej zapomnijmy o takim rozwiązaniu.

Dowiedz się więcej: Zwolnienie lekarskie a urlop – co musisz wiedzieć? >>

Od zasady jest jeden wyjątek

Od powyższej zasady jest jeden wyjątek. Ma on miejsce wtedy, kiedy ilość posiadanego urlopu wypoczynkowego jest mniejsza niż dobowa norma pracy pracownika. Mówi o tym art. 1542 § 4. Hipotetycznie takie sytuacje mogą zdarzać się nawet co miesiąc w przypadku nowych pracowników.

Art. 153 § 1 mówi o tym, że w roku kalendarzowym, w którym rozpoczęto pracę, nabywa się co miesiąc „1/12 wymiaru urlopu przysługującego my po przepracowaniu roku”. Jeśli więc pracownik miałby prawo do 20 dni urlopu, to co miesiąc zyskuje 13 godzin i 20 minut na wypoczynek. Może więc wybrać jeden cały dzień, a pozostałe 5 godzin i 20 minut drugiego dnia.

Pozostałej ilości, niespełniającej ilościowo normy pracy, nie można już podzielić. Te 5 godzin trzeba więc wziąć w jednym dniu. Na wszelki wypadek zawsze dowiedzmy się w kadrach, ile urlopu nam jeszcze przysługuje i czy nasza sytuacja uprawnia nas do pobrania jedynie kilku godzin.

Urlop godzinowy - Potrzebujesz godziny urlopu? Weź urlop bezpłatny!

Potrzebujesz godziny urlopu? Weź urlop bezpłatny!

Urlopy bezpłatne są rozpatrywane bardziej elastycznie od tych wypoczynkowych, pełnopłatnych. Ma to związek z zapisem, który znajdziemy w art. 174 § 1, który mówi, że okres takiego urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy – w przeciwieństwie do urlopów wypoczynkowych, których zadaniem jest regeneracja sił zatrudnionego.

Stąd też Kodeks Pracy dba, by pracodawca nie mógł wezwać pracownika na jedną lub dwie godziny do siedziby firmy. Jeśli więc potrzebujemy raz na jakiś czas pójść do lekarza lub załatwić sprawy urzędowe rano, o wiele efektywniejszą metodą jest wziąć kilka godzin urlopu bezpłatnego, po czym wrócić normalnie do pracy.

Oczywiście takiego problemu nie mają osoby zatrudnione na umowę zlecenie czy o dzieło, a także samozatrudnieni. W takich przypadkach jedynym wyznacznikiem jest dobra wola pracodawcy, którzy w większości wypadków jednak nie odmawiają, jeśli pracownik musi poświęcić kilka godzin na załatwienie prywatnych spraw.

Opieka nad dzieckiem – jedyny płatny urlop godzinowy

Od 2 stycznia 2016 r. w życie weszła nowelizacja Kodeksu Pracy, która wprowadziła dość praktyczne rozwiązanie dotyczące urlopu z tytułu opieki nad dzieckiem. Art. 188 § 1 mówi, że:

pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia”.

Te 2 dni są niezależne od urlopu wypoczynkowego i są traktowane łącznie dla obu rodziców, którzy muszą się nimi podzielić. Rodzic ma więc prawo dowolnie wykorzystać przyznane mu 16 godzin opieki nad dzieckiem.

Ta nowelizacja była przełomowa dla wielu matek i ojców, którzy nie muszą brać już całego dnia wolnego, by pójść z dzieckiem na godzinne szczepienie albo popołudniowe przedstawienie na zakończenie roku szkolnego. Wypełniając wniosek o urlop, należy więc podać wymiar godzinowy, a nie dniowy i koniecznie zaznaczyć, że chodzi o ten konkretny typ zwolnienia z pracy.

Dowiedz się więcej: Jak przedłużyć urlop macierzyński? >>

Urlop godzinowy - Opieka nad dzieckiem – jedyny płatny urlop godzinowy

Czekamy z niecierpliwością na kolejną nowelizację Kodeksu Pracy

W drugiej połowie 2018 roku ma zostać przeprowadzona kolejna nowelizacja Kodeksu Pracy, która ponoć wprowadzi dość kontrowersyjne założenia i zmiany. Z początku mówiono o napisaniu całkowicie nowej Ustawy, jednak obecnie mowa jest już tylko o nowelizacji. Nowe zapisy miały dotyczyć:

  • zakazu wykonywania jednoczesnej pracy na podstawie umowy o pracę i umów cywilnoprawnych,
  • ograniczenia samozatrudnienia,
  • zatrudnienia na czas określony jedynie w pewnych okolicznościach,
  • trudniejszego rozwiązania umowy o pracę,
  • urlopów ustalanych przez pracodawcę z odpowiednim wyprzedzeniem.

Wprowadzonych zmian miało być o wiele więcej. Z początku nieśmiało wspomniano też możliwość wybierania urlopu wypoczynkowego właśnie na godziny. Ile z tych propozycji zostanie wykorzystanych w nowelizacji? Nie wiadomo.

Pewne jest natomiast, że obecny Kodeks Pracy pochodzi z 1974 roku i jest już mocno przestarzały. W żaden sposób nie uwzględnia też obecnej sytuacji na rynku pracy. Czy w nowych zapisach znajdzie się miejsce dla elastycznego urlopu godzinowego? Zobaczymy już wkrótce.

Obecny Kodeks Pracy zezwala na wykorzystywanie urlopu w wymiarze godzinowym jedynie w dwóch przypadkach: opieki nad dzieckiem i urlopu bezpłatnego. Z jednej strony ma to chronić pracownika przed wyzyskiwaniem.

Z drugiej jednak, jak często zdarza się, że mimo urlopu wypoczynkowego pracownik przychodzi „nieoficjalnie” do pracy dopiąć swoje obowiązki? Z pewnością bardzo wielu, a urlop godzinowy pozwoliłby takim osobom otrzymać choć część wynagrodzenia za pracę wykonaną w taki dzień.

Artykuł powstał na podstawie zapisów znajdujących się w Kodeksie Pracy. Całą treść ustawy znajdziesz tutaj.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również