Komu przysługuje urlop dla poratowania zdrowia i w jakim wymiarze?

Kto może zdecydować się na urlop dla poratowania zdrowia? Jaki będzie jego wymiar i na jakich zasadach można na niego przejść? Dowiedz się więcej!

 
Komu przysługuje urlop dla poratowania zdrowia i w jakim wymiarze?
Na jakich zasadach przyznawany jest urlop dla poratowania zdrowia? / źródło zdjęcia: Getty Images / scyther5

Urlop dla poratowania zdrowia, zwany także urlopem zdrowotnym, to przywilej, którym mogą cieszyć się wybrane grupy zawodowe. Przeznaczony jest dla osób, które w wyniku wykonywania swojej pracy podupadły na zdrowiu i wolny czas chcą przeznaczyć na jego podreperowanie.

W zależności od branży i potrzeb pracownika może trwać on od 6 miesięcy do 1 roku jednorazowo i aż do 3 lat w całej karierze zawodowej. Kto może z niego skorzystać i w jakim wymiarze?

Urlop dla poratowania zdrowia – podstawowe informacje

Już sama nazwa wskazuje, jakie tego typu przywilej ma konkretne wskazania. Często jednak termin ten błędnie mylony jest ze zwykłym urlopem zdrowotnym. Co powinniśmy więc wiedzieć? Jakie branże mogą skorzystać z przywileju nawet rocznej absencji w pracy?

Czym jest urlop dla poratowania zdrowia?

Jest to rodzaj urlopu pracowniczego, którego celem jest ratowanie straconego w wyniku warunków pracy zdrowia. Jego celem jest przywrócenie pracownikowi pełnej zdolności do wykonywania obowiązków. Podstawą prawną do przyznania tego typu urlopu zdrowotnego są regulacje ustaw dotyczących konkretnych branży cieszących się takim przywilejem.

Kto może z niego skorzystać?

Roczny urlop zdrowotny jest uprawnieniem, z którego mogą korzystać przedstawiciele nielicznych zawodów na mocy różnych przepisów. Są to następujące branże:

  • nauczyciele – zapisy znajdujące się w Karcie Nauczyciela przewidują możliwość skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia w wymiarze nieprzekraczającym łącznie 3 lat w ciągu kariery zawodowej,
  • nauczyciele akademiccy – ustawa o szkolnictwie wyższym również zawiera zapis o prawie do urlopu zdrowotnego, na który można przejść po 15 latach pracy zawodowej na okres nie większy niż rok,
  • sędziowie i prokuratorzy – na mocy ustawy o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy o prokuraturze w tych branżach może zostać przyznany tego typu urlop na okres nieprzekraczający łącznie 6 miesięcy,
  • inspektorzy pracy – ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy przewiduje możliwość przejścia na urlop zdrowotny pracownika w wymiarze nie większym niż 30 dni w roku kalendarzowym,
  • policjanci – urlop dla poratowania zdrowia przysługuje mundurowym w tzw. służbie stałej. Jednorazowo można wykorzystać go w wymiarze 6 miesięcy. Łącznie w trakcie kariery przysługuje 1,5 roku,
  • kontrolerzy NIK – po 5 latach pracy kontrolerzy mogą przejść na urlop zdrowotny dwukrotnie w okresie zatrudnienia w wymiarze łącznie nieprzekraczającym 12 miesięcy,
  • leśnicy – mogą starać się o urlop zdrowotny po przepracowaniu w zawodzie 3 lat. Okres leczenia nie może wynosić jednorazowo więcej niż 6 miesięcy,
  • pracownicy innych zawodów – w wielu branżach przewidziano dostępność urlopów, które swoją funkcją odpowiadają urlopowi dla poratowania zdrowia. Jego przyznawanie jest uzależnione od wewnętrznych regulacji dla poszczególnych branż i musi zostać zapisane w regulaminie pracy lub innym układzie zbiorowym. Również pracodawcy ze strefy prywatnej czasami decydują się na udostępnianie swoim pracownikom tego typu przywilejów.

Urlop dla poratowania zdrowia to okazja do zregenerowania sił potrzebnych do powrotu do pracy

źródło zdjęcia: Getty Images / AntonioGuillem

Zasady przyznawania urlopu zdrowotnego

Półroczny lub roczny urlop zdrowotny w większości branży przyznawany jest na podobnych zasadach, jednak podstawą do jego udzielenia są zapisy w zupełnie innych ustawach. Grupą zawodową statystycznie najczęściej korzystającą z ego typu możliwości są nauczyciele, którym darowany jest także największy wymiar urlopu. Ogólnie można wskazać kilka podstawowych zasad:

  • utrata zdrowia wynikająca z wykonywania określonego zawodu poparta badaniami lekarskimi lub wskazania, że ryzyko wystąpienia takiej choroby jest zwiększone. Urlop zdrowotny nauczycieli musi zostać poparty opinią lekarza medycyny pracy,
  • konieczność odbycia leczenia sanatoryjnego w celu podreperowania zdrowia,
  • posiadanie odpowiedniego stażu pracy, którego długość zależna jest od przepisów regulujących prawa pracowników określonej branży,
  • zatrudnienie w określonym w przepisach wymiarze pracy,
  • właściwy upływ okresu od daty minięcia ostatniego urlopu.

Kto przyznaje urlop?

Pracodawca jest zobligowany do udzielenia urlopu zdrowotnego pracownikowi w przypadku, kiedy spełnia on wszystkie kryteria jego przyznawania. W zależności od branży jednostką decyzyjną będzie jednak ktoś inny. W przypadku nauczycieli orzeczenie o potrzebie skorzystania z takiego urlopu wyda lekarz medycyny pracy, a skierowanie podpisze dyrektor. Sędziowie będą zależni od decyzji Ministra Sprawiedliwości. Zgodę na urlop prokuratorów musi wydać z kolei Prokurator Krajowy, a w przypadku inspektorów Główny Inspektor Pracy.

Dowiedz się więcej: Jak napisać podanie o urlop dla poratowania zdrowia?

Urlop dla poratowania zdrowia – jak powinien wyglądać?

Przeznacznie

Jak sama nazwa wskazuje, urlop zdrowotny powinien zostać wykorzystany na ratowanie zdrowia i zgromadzenie sił na powrót do pracy w pełnej dyspozycyjności. W przepisach dla większości grup zawodowych nie ma szczegółowo sprecyzowanych wskazań lub zakazów dotyczących tego, jak powinno pożytkować się ten czas. Jedyną regulacją jest całkowity zakaz wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Urlop można spożytkować więc w taki sposób, który pozytywnie wpłynie na nasze zdrowie. W przypadku nauczycieli możliwe jest np. rozpoczęcie dokształcania zawodowego, czyli udział w kursach, szkoleniach dla nauczycieli czy studiach podyplomowych. Brak potrzeby pojawiania się w pracy można przeznaczyć także na pobyt w sanatorium lub ośrodku rehabilitacyjnym. Wszystko zależy od rodzaju schorzenia oraz zaleceń lekarzy.

Wynagrodzenie

Urlop zdrowotny jest urlopem płatnym, co oznacza, że pracownik może liczyć na pełne wynagrodzenie. W przypadku nauczycieli oprócz płacy zasadniczej będą to także dodatki, np. za wysługę lat. Wypłata będzie jednak nieco mniejsza niż w przypadku pracy przy tablicy. Urlop dla poratowania zdrowia a trzynastka? W przypadku usprawiedliwionej nieobecności prawo do dodatkowego wynagrodzenia w postaci dodatkowej pensji przepada.

Czas trwania

Długość urlopu zależy w największej mierze od branży, w której pracujemy. Najdłuższym urlopem mogą cieszyć się nauczyciele, którzy do dyspozycji mają nawet roczny urlop zdrowotny, a w całej karierze mogą skorzystać z takiego przywileju nawet 3 razy. W przypadku sędziów i prokuratorów czas ten jest znacznie krótszy. Trzykrotnie z urlopu mogą skorzystać także policjanci, jednak czas trwania jednorazowego urlopu jest krótszy.

Nauczyciele mogą także zdecydować się na przerwanie urlopu na podstawie osiągnięcia celu postawionego przez lekarza, czyli zakończenia leczenia powodzeniem. Przepisy nie regulują dokładnie postępowania w takim przypadku. Niezbędne będzie jednak zdobycie opinii lekarskiej poświadczającej powrót do zdrowia. Zgodę musi wyrazić także dyrektor placówki oraz lekarz medycyny pracy.

Dowiedz się więcej: Zwolnienie lekarskie a urlop – co musisz wiedzieć?

Urlop dla poratowania zdrowia - najczęściej korzystają z niego nauczyciele

źródło zdjęcia: Getty Images / shironosov

Urlop dla poratowania zdrowia jest specyficznym urlopem pracowniczym pozwalającym na powrót do pełni sił potrzebnych do wykonywania zawodu. Przywilejem takim mogą cieszyć się grupy pracowników szczególnie podatnych na choroby zawodowe. Ryzyko utraty zdrowia spowodowane warunkami pracy może więc zostać zrekompensowane możliwością nawet rocznej nieobecności na zajmowanym stanowisku.

Warto pamiętać więc o takiej możliwości, by móc w spokoju, z pełnym wynagrodzeniem zadbać o siebie. Najczęściej z opcji takiej korzystają nauczyciele, jednak także wielu innych pracodawców daje taką możliwość w przypadku, gdy warunki pracy są wyjątkowo ciężkie. Należy także pamiętać, że schorzenie, które ma pretendować nas do uzyskania urlopu, musi mieć bezpośredni związek z charakterem wykonywanej przez nas pracy.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Mariola Krzyżak Mariola Krzyżak [+ info]

Cyfrowy nomada, kreatywna poszukiwaczka inspiracji, podróżuje wszędzie tam, gdzie można znaleźć miejsca idealne do pisania. Absolwentka filologii polskiej z zamiłowaniem buszująca po półkach księgarni i kolekcjonująca stare książki. Codziennie przelewa na ekran natłok myśli pozwalając im płynąć w świat. Nie może żyć bez porannej dawki nowinek ze świata polityki i nauki. Uwielbia dźwięk ruszającego samolotu, pieczenie chleba, malowanie ścian i przesiadywanie z laptopem w kawiarniach na całym świecie.

Zobacz również