Upadłość konsumencka – wszystko, co musisz wiedzieć

Jakie szanse i pułapki niesie ze sobą upadłość konsumencka? Co warto przygotować już na 2 lata przed postępowaniem? Kto zyska prawo do upadłości w 2018 roku?

Upadłość konsumencka – wszystko, co musisz wiedzieć
Upadłość konsumencka krok po kroku

Upadłość konsumencka bywa ostatnią deską ratunku w walce z długami. Wraz z nadzieją niesioną przez ustawodawcę pojawia się jednak mnóstwo pytań i wątpliwości dłużników. Zatem, co trzeba wiedzieć o upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka – czy warto?

Choć procedura upadłościowa jest jedną z rodzaju ostatecznych i niełatwych, to osobom zadłużonym może przynieść wiele korzyści m.in.:

  • pozwala na spłatę zobowiązań według realistycznego planu spłaty,
  • w razie braku majątku i (lub) dochodów zadłużenie może być umorzone,
  • z chwilą ustanowienia upadłości konsumenckiej zostają umorzone wszelkie prowadzone wobec dłużnika postępowania egzekucyjne i sądowe*,
  • w przypadku spieniężenia przez syndyka mieszkania istniej możliwość uzyskania środków na opłacenie 24 miesięcy najmu,
  • wykreślenie informacji o długach z BIG na wniosek dłużnika lub wierzyciela,
  • odnotowanie ogłoszenia upadłości konsumenckiej w BIK i usunięcie historii kredytowej po 5 latach od daty tego ogłoszenia.

*Umorzeniu nie podlegają: zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Dowiedz się więcej: Różnice między BIG a BIK >>

Dla kogo upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka jest rozwiązaniem przewidzianym dla osób niewypłacalnych, które:

  • nie prowadzą działalności gospodarczej ani rolnej,
  • stały się niewypłacalne na skutek nieprzewidzianych okoliczności,
  • są dłużnikami wobec co najmniej jednego wierzyciela.

Warto wiedzieć: za niewypłacalność uznaje się opóźnienie w regulowaniu zobowiązań pieniężnych przekraczające trzy miesiące.

Dowiedz się więcej: Kim jest syndyk i czym się zajmuje >>

Kto nie może korzystać z prawa do upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka nie zostanie ogłoszona wobec osób, które:

  • na skutek niedbalstwa lub naumyślnie doprowadziły do niewypłacalności,

Uwaga! Obecnie trwają prace w sejmie nad zmianami w prawie upadłościowym. Pozwolą one na korzystanie z prawa do upadłości konsumenckiej również osobom niewypłacalnym na skutek własnego „niedbalstwa lub naumyślnego działania”, czyli np. osobom, które popadły w spiralę zadłużenia. Prawo to ma obowiązywać od 2018 roku.

  • złożyły wniosek niezupełny lub zawierający nieprawdziwe dane,
  • skorzystały z upadłości konsumenckiej w ciągu ostatnich 10 lat.

W ostatnich dwóch przypadkach sąd mimo wszystko może przeprowadzić postępowanie, jeśli będzie to uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Dowiedz się więcej: Kiedy umorzenie kredytu w banku jest możliwe? >>

Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek należy złożyć w Sądzie Rejonowym (wydział gospodarczy). Opłata za tę czynność wynosi 30 zł i można ją wnieść w kasie sądu lub zapłacić przelewem. W przypadku bardzo złej sytuacji materialnej dłużnika, sąd może go zwolnić z tej opłaty.

Wniosek musi zawierać:

  • imię i nazwisko, miejsce zamieszkania oraz numer PESEL dłużnika, a jeśli dłużnik nie posiada numeru PESEL – dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację;
  • wskazanie miejsc, w których znajduje się majątek dłużnika;
  • wskazanie okoliczności, które uzasadniają wniosek i ich uprawdopodobnienie;
  • aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników;
  • spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty;
  • spis wierzytelności spornych z zaznaczeniem zakresu w jakim dłużnik kwestionuje istnienie wierzytelności; wskazanie wierzytelności w spisie wierzytelności spornych nie stanowi jej uznania;
  • listę zabezpieczeń ustanowionych na majątku dłużnika wraz z datami ich ustanowienia, w szczególności hipotek, zastawów i zastawów rejestrowych;
  • oświadczenie dłużnika, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 4914 2 i 3 ustawy upadłościowej (korzystanie z prawa do upadłości konsumenckiej w ostatnich 10 latach).

Warto wiedzieć: We wniosku nie warto pomijać wierzycieli, gdyż w takim przypadku długi wobec nich nie zostaną objęte postępowaniem upadłościowym.

Upadłość konsumencka – postanowienie sądu i co dalej?

Kiedy sąd postanawia o ogłoszeniu upadłości, rozpoczyna się procedura spieniężania majątku dłużnika i realizacji planu spłaty ustalonego w trakcie postępowania.

  • W przypadku braku majątku, ale w sytuacji, gdy dłużnik uzyskuje dochody możliwa jest spłata zadłużenia według ustalonego planu.

Uwaga! W żadnym przypadku harmonogram spłaty nie może obejmować okresu dłuższego niż 3 lata. W wyjątkowych okolicznościach sąd może wydłużyć ten okres o czas nie dłuższy niż 1,5 roku lub uchylić dalszą spłatę i umorzyć resztę zadłużenia.

  • W sytuacji, gdy dłużnik nie posiada ani majątku, ani dochodów całość długów zostaje umorzona i postępowanie zostaje zakończone.

Do czasu zakończenia postępowania dłużnik nie może dysponować swoim majątkiem (np. sprzedawać jego składników), do dyspozycji ma tylko część swojej pensji, z której może zaspokajać swoje bieżące potrzeby.

Koszt postępowania upadłościowego

Upadłość konsumencka zwykle kosztuje od ok. 3 tys. zł do ok. 5 tys. zł. Jeśli dłużnik nie posiada tyle pieniędzy, kwota ta zostanie uiszczona po sprzedaży majątku. Jeśli dłużnik nie posiada ani majątku, ani dochodów suma ta może zostać anulowana.

Upadłość konsumencka a kredyt hipoteczny

Osoby, które zalegają ze spłatą kredytu hipotecznego mogą skorzystać z prawa upadłości konsumenckiej, lecz w tym przypadku decydują się na utratę mieszkania nabytego na kredyt. W zamian, jeśli złożą stosowny wniosek, mogą otrzymać równowartość do 24 średnich czynszów najmu na zaspokojenie potrzeb socjalnych.

W postępowaniu upadłościowym dopuszcza się możliwość negocjacji z bankiem dogodniejszego planu spłaty i zatrzymania mieszkania, jednak mimo wszystko, warto przemyśleć, czy zamiast dość drastycznego rozwiązania (ogłoszenie upadłości konsumenckiej), nie lepiej będzie renegocjować warunki spłaty z kredytodawcą. Dobrym wyjściem z impasu może być również konsolidacja kredytów.

Dowiedz się więcej: Czy kredyt konsolidacyjny to dobry sposób na długi? >>

Upadłość konsumenta w małżeństwie

W przypadku, gdy kredyty zostały zaciągnięte wspólnie przez małżeństwo, dobrze jest złożyć równocześnie wnioski o upadłość konsumencką dla niej i dla niego. W innym przypadku, małżonek, który nie przeszedł tej procedury będzie nadal zobowiązany do spłaty wspólnego kredytu.

Warto też zwrócić uwagę, na nieco inny problem „małżeński” – w przypadku małżeństw, w których obowiązuje wspólność majątkowa, w skład spieniężanego majątku, czyli masy upadłościowej wchodzi majątek wspólny, zatem tracą oboje małżonkowie.

Wyjątek stanowią przedmioty służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej, nawet gdyby były objęte majątkową wspólnością małżeńską (chyba, że są to przedmioty nabyte w ostatnich 2 latach przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości).

Warto wiedzieć: Jeżeli ktoś nie radzi sobie z długami, a nie chce, by współmałżonek został pozbawiony majątku, powinien zadbać o to, by ustanowić rozdzielność majątkową w małżeństwie. Dopiero, bowiem, po 2 latach od jej ustanowienia można złożyć wniosek o upadłość konsumencką.

Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona przez sąd, wówczas wniosek o upadłość konsumencką należy złożyć nie wcześniej niż rok po ustawieniu (lub nie wcześniej niż 2 lata po wniesieniu pozwu o ustanowienie rozdzielności majątkowej).

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również