Umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy - czy to możliwe?

Co się dzieje z długami po śmierci kredytobiorcy? Jak wygląda kwestia dziedziczenia długów? Czy umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy jest w ogólne możliwe? A jeżeli tak, to na jakich warunkach? Podpowiadamy jak zabezpieczyć rodzinę przed dziedziczeniem długów na wypadek śmierci kredytobiorcy.

 
Umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy - czy to możliwe?
Śmierć kredytobiorcy a umorzenie zobowiązania kredytowego

Osoby zaciągające zobowiązania finansowe, często nie myślą o konsekwencjach jakie taki dług pociąga za sobą w przypadku śmierci dłużnika. Tym samym zdecydowana większość z nas, nie zdaje sobie sprawy jak wygląda procedura spłaty długu po ewentualnej śmierci kredytobiorcy. Często rodzina oraz spadkobiercy zmarłego liczą na umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy i traktują to jako oczywiste następstwo śmierci dłużnika.

Poniżej wyjaśniamy co tak naprawdę dzieje się z długiem, którego właściciel zmarł i jak wygląda umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy.

Dziedziczenie długu a prawo bankowe

W prawie bankowym nie funkcjonuje zapis, który regulowałby zasady dziedziczenia zobowiązań zaciągniętych w bankach przez kredytobiorcę, na wypadek jego śmierci. Tym samym zasadne jest w przypadku zaistnienia takiej sytuacji stosowanie ogólnych zasad przewidzianych prawem spadkowym, które zostały uwzględnione w kodeksie cywilnym.

Zgodnie z przepisami KC wszelkie zobowiązania zmarłego, które wynikają z zawartych przez niego umów kredytowych, dziedziczone są przez jego spadkobierców. Oznacza to, że po śmierci zmarłego obowiązek spłaty jego długów ciąży na osobach dziedziczących po nim spadek. Żaden bank nie dokonuje automatycznego umorzenia kredytu po śmierci kredytobiorcy, ponieważ zgodnie z prawem zobowiązanie dotyczące spłaty długu ciąży na spadkobiercach dłużnika.

Dowiedz się więcej: Prawo bankowe – najważniejsze przepisy chroniące konsumenta >>

Spadek a kredyty

Spadek po zmarłym jest to ogół posiadanych przez niego za życia praw majątkowych oraz majątkowych zobowiązań, mających charakter cywilnoprawny. Oprócz posiadanego przez zmarłego majątku, do spadku wliczają się także wszelkie zaciągnięte przez niego i nie spłacone przed śmiercią kredyty.

Dowiedz się więcej: Kiedy umorzenie kredytu w banku jest możliwe? >>

Sposoby przyjęcia spadku

To jaka odpowiedzialność za długi kredytobiorcy spocznie na jego spadkobiercach zależy od sposobu przyjęcia przez nich spadku po zmarłym. Po śmierci zmarłego, jego spadkobiercy zostają wezwani / powołani do spadku na podstawie testamentu lub w razie jego braku, na podstawie przepisów ustawy (tak zwane dziedziczenie ustawowe). Zakres odpowiedzialności za długi zmarłego zależy przede wszystkim od formy przyjęcia spadku lub jego odrzucenia.

Przejęcie spadku proste

Tzw. przyjęcie spadku wprost oznacza, że spadkobierca przyjmujący spadek odpowiada za długi spadkowe (czyli zobowiązania zaciągnięte i nie spłacone przed śmiercią dłużnika) bez ograniczeń, całym swoim majątkiem (nie tylko majątkiem wynikającym z otrzymanego spadku ale także osobistym majątkiem, posiadanym przed przyjęciem spadku).

W tym przypadku fakt, że przejęte po zmarłym długi przewyższają otrzymany w spadku majątek jest bez znaczenia. Dodatkowo taka sytuacja nie jest przesłanką do rozpoczęcia procedury mającej na celu umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

To bezpieczne rozwiązanie w sytuacji, gdy spadkobierca nie jest pewny co do liczby i wartości ewentualnych długów zaciągniętych przez zmarłego. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza polega na ograniczeniu swojej odpowiedzialności za długi zmarłego, tylko do wartości czynnej spadku, czyli różnicy pomiędzy wysokością spadku a wysokością długów zmarłego. Tym samym spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności za długi, które przewyższają wartość czynną spadku.

Przykład: Kowalska odziedziczyła spadek po zmarłej ciotce Klementynie. Wartość majątku ciotki wynosiła 30 000 złotych, a wysokość zaciągniętego przez nią kredytu samochodowego była równa 32 000 zł. Kowalska zdecydowała się na przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, przez co odpowiada za długi ciotki tylko do kwoty 30 000 zł.

Oznacza to, że jest zobowiązana do spłaty zadłużenia zaciągniętego przez ciotkę Klementynę, w wysokości 30 000 zł, spłata pozostałych 2 000 zł nie ciąży na Kowalskiej. Gdyby majątek ciotki Klementyny miał wartość np. 45 000 zł, Kowalska byłaby zobowiązana do spłaty całkowitej kwoty zaciągniętego przez ciotkę kredytu na zakup samochodu osobowego.

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku jest trzecią możliwością osoby dziedziczącej spadek. Wybierając tę opcję, osoba odrzucająca spadek nie ponosi w żadnym stopniu odpowiedzialności za długi spadkowe. Co ważne, nie otrzymuje także profitów związanych z posiadanym przez zmarłego majątkiem. Odrzucający spadek, zostaje wykluczony z kręgu wszystkich spadkobierców (traktuje się go jakby nie dożył otwarcia spadku).

Jeżeli spadek odrzuca spadkobierca ustawowy, należy pamiętać, że najprawdopodobniej jego udział spadkowy przypadnie tzw. zstępnym odrzucającego (np. jego dzieciom).

  • Jeżeli zstępnymi są osoby pełnoletnie, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, mają możliwość podjęcia decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
  • W przypadku dzieci będących osobami nieletnimi, odrzucenie spadku powinno nastąpić na skutek wystąpienia rodziców lub opiekunów prawnych do sądu rodzinnego z wnioskiem o zgodę na jego odrzucenie – brak zgody sądu uniemożliwia odrzucenie spadku.

Odrzucenie spadku skutkuje brakiem odpowiedzialności za zaciągnięte przez zmarłego długi. Tym samym, osoba odrzucająca spadek nie musi się martwić o ewentualne umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy.

Dowiedz się więcej: Dziedziczenie długów – jak zrzec się spadku? >>

Wniosek o przyjęcie lub odrzucenie spadku – niezbędne dane

  • imię i nazwisko spadkobiercy składającego oświadczenie o formie przyjęcia spadku lub jego odrzucenie,
  • imię i nazwisko zmarłego, będącego tzw. spadkodawcą,
  • data oraz miejsce zgonu spadkodawcy,
  • ostatnie miejsca zamieszkania zmarłego,
  • tytuł powołania spadku : dziedziczenie z mocy ustawy lub powołanie do spadku w związku z istniejącym testamentem,
  • treść oświadczenia, z uwzględnieniem sposobu przyjęcia spadku lub jego pełnego odrzucenia,
  • liczba oraz imiona i nazwiska wszystkich znanych, osobie składającej wniosek, spadkobierców,
  • informacje o testamencie, także ewentualnym testamencie, który spadkobierca uważa za nieważny,
  • załącznik w postaci aktu zgonu (jeżeli nie został złożony wcześniej).

Termin na złożenie wniosku / oświadczenia o odrzuceniu lub przyjęciu spadku

Każdy spadkobierca ma maksymalnie 6 miesięcy od dnia otrzymania informacji o swoim powołaniu, na odrzucenie lub wybór formy przyjęcia spadku (przyjęcie proste lub z dobrodziejstwem inwentarza). W razie braku stosownego oświadczenia lub odrzucenia spadku, przyjmuje się że spadkobierca dokonał przyjęcia prostego, czyli odpowiada całym majątkiem za zobowiązania zmarłego.

Dowiedz się więcej: Komornik za długi rodziców – czy długi przechodzą na dzieci? >>

Dlaczego umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy nie jest możliwe

Zapisy umowy kredytowej zostały tak skonstruowane, że zgodnie z nią, zobowiązanie wynikające z podpisanej umowy nie podlega umorzeniu w przypadku śmierci kredytobiorcy. Dzieje się to nawet, gdy po śmierci męża wdowa po zmarłym dowiaduje się o zadłużeniu, o którym wcześniej nie miała pojęcia i na które nie wyraziła zgody. Tym samym bank nie widzi przesłanek do unieważnienia zawartej z kredytobiorcą umowy po jego śmierci.

Umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy – jakie są możliwości

Tak, naprawdę o umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy może zadbać tylko i wyłącznie sam kredytobiorca. Taką możliwość daje mu wykupienie ubezpieczenia gwarantującego spłatę zaciągniętego zadłużenia właśnie po jego śmierci. Ubezpieczenie zwane ubezpieczeniem na wypadek śmierci, przyjmuje zazwyczaj formę comiesięcznej składki, doliczanej do ogólnej wartości miesięcznej raty kredytu.

Dowiedz się więcej: Jak napisać wniosek o umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy? >>

Niestety umorzenie kredytu po śmierci kredytobiorcy z automatu jest po prostu niemożliwe. Zgodnie z prawem zaciągnięte zobowiązania po śmierci dłużnika, obciążają jego spadkobierców.

Jedyna możliwość na umorzenie zaciągniętego kredytu po śmierci kredytobiorcy to wykupienie ubezpieczenia, gwarantującego spadkobiercom spłatę zadłużenia, czyli pewnego rodzaju umorzenie odziedziczonych przez nich długów.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Malwina Tomżyńska Malwina Tomżyńska [+ info]

Z wykształcenia ekonomista, od 2011 roku związana z bankowością. Pisze z zamiłowania. W wolnych chwilach spełnia się pedagogicznie przekazując swoją wiedzę przyszłym rachunkowcom. Prywatnie szczęśliwa mama, zgłębiająca tajniki budowy domu systemem gospodarczym i właścicielka rudego kota Władysława. Miłośniczka skandynawskich kryminałów, niemieckich samochodów, aktywnego wypoczynku i dobrego jedzenia.

Zobacz również