Stypendia dla studentów - kto i jaką pomoc może otrzymać

Stypendia dla studentów – na jaką pomoc finansową mogą liczyć studenci? Kto może skorzystać z pomocy materialnej podczas studiów?

Stypendia dla studentów - kto i jaką pomoc może otrzymać

Warto aplikować o różnego rodzaju stypendia dla studentów. Mogą one być wypłacane są co miesiąc lub jednorazowo. Przyznają je uczelnie, ministerstwo, Unia, samorządy, firmy a nawet fundacje. Co zrobić, aby uzyskać dodatkowe stypendium?

Stypendia dla studentów – kto może je dostać

Stypendia adresowane są do różnorodnych grup studentów. Dzięki temu mamy gwarancję, że każdy znajdzie coś dla siebie. Prawo do pomocy materialnej przysługuje studentom studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, bez względu na ich wiek, kształcącym się na studiach pierwszego i drugiego stopnia lub na jednolitych studiach magisterskich.

Uwaga: studenci, którzy po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuują naukę na drugim kierunku studiów, nie mogą już starać się o świadczenia pomocy materialnej. Wyjątek stanowi kontynuacja studiów po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Pomoc materialna nie przysługuje niestety studentom, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym a także studentom, którzy po ukończeniu studiów pierwszego stopnia kontynuują danej naukę na następnych studiach pierwszego stopnia.

Stypendia stanowią doskonałą pomoc finansową dla studenta – wynoszą one od kilkudziesięciu aż do kilkunastu tysięcy złotych. Warto sprawdzić, o jakie stypendium możemy się ubiegać.

Rodzaje świadczeń pomocy materialnej

W ramach systemu pomocy materialnej studenci mogą ubiegać się o świadczenia w formie:

  • stypendium socjalnego,
  • stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych,
  • stypendium rektora dla najlepszych studentów,
  • stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, oraz
  • zapomogi. 

Stypendia dla studentów – jak to działa

Istotne jest, aby łączna miesięczna wysokość stypendium socjalnego oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów nie przekraczała 90% najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich. Wynagrodzenie to wynosi na chwilę obecną 2450,0 zł.

Stypendia dla studentów – kiedy oraz jak często

Stypendium socjalne, dla osób niepełnosprawnych oraz stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane są na semestr lub rok akademicki, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia przyznawane jest natomiast na rok akademicki.

Stypendia można otrzymywać w danym roku akademickim przez okres do 10 miesięcy, a gdy ostatni rok studiów trwa jeden semestr – do 5 miesięcy.

Z wyjątkiem stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, które dostajemy jednorazowo, stypendia wypłacane są co miesiąc. Zapomoga to świadczenie jednorazowe, które możemy otrzymać dwa razy w danym roku akademickim.

Stypendia i zapomogi należą nam się przez okres studiów pierwszego i drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich, z tym że stypendium ministra za wybitne osiągnięcia student może otrzymać dopiero po zaliczeniu pierwszego roku studiów. Zasada ta nie dotyczy studentów pierwszego roku studiów drugiego stopnia, którzy rozpoczęli je w terminie roku kalendarzowego od daty ukończenia studiów pierwszego stopnia – studenci ci mogą ubiegać się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia także na pierwszym roku studiów drugiego stopnia według osiągnięć uzyskanych na studiach pierwszego stopnia.

Osoby studiujące na kilku kierunkach studiów jednocześnie mogą otrzymać świadczenie danego rodzaju wyłącznie na jednym kierunku studiów, zgodnie z własnym wyborem.

Poszczególne rodzaje stypendiów oraz zapomogi można natomiast otrzymywać niezależnie, jeśli tylko spełniamy określone dla każdego ze świadczeń kryteria. Przykładowo, nic nie stoi na przeszkodzie, abyśmy jednocześnie otrzymywali stypendium rektora dla najlepszych studentów oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia.

Jakie są więc nasze możliwości?

1. Stypendium socjalne

Dla kogo?

Stypendium socjalne należy się studentom, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Sytuacja materialna studenta ustalana jest na podstawie wysokości miesięcznej kwoty netto dochodu przypadającego na osobę w rodzinie studenta. Kwota ta ustalana jest na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. 

Co szczególne istotne, studenci studiów stacjonarnych będący w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o większe stypendium socjalne – tak zwane stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Warunkiem jest konieczność zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie z racji uniemożliwiającego lub bardzo utrudniającego codzienny dojazd na uczelnię stałego miejsca zamieszkania. Fakt ten trzeba udokumentować umową najmu. Niektórym uczelniom wystarczy także umowa użyczenia lokalu. Zwiększone wsparcie można również otrzymać mieszkając z niepracującym małżonkiem lub swoim dzieckiem.

Dokumentacja dochodu

Wnioskując o stypendium socjalne należy przede wszystkim złożyć oświadczenie o dochodach za rok poprzedni.  Przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez:

  • studenta,
  • małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek,
  • rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.

Jak wynika z analizy lat poprzednich, student, którego miesięczny dochód netto przypadający na osobę w rodzinie nie przekraczał kwoty około 1043,9  będzie mógł ubiegać się o stypendium socjalne.

Uczelnie są niestety bardzo szczegółowe w kwestii udokumentowania dochodów. W tym celu, w zależności od źródeł uzyskiwanych dochodów, koniecznie będzie przedstawienie między innymi:

  • zaświadczenia o dochodach za rok ubiegły z urzędu skarbowego,
  • zaświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne (z ZUS-u),
  • oświadczenia o wysokości osiągniętych dochodów nie podlegających opodatkowaniu,
  • zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające fakt pozostawania bez pracy z prawem lub bez prawa do zasiłku w przypadku bezrobotnych,
  • umowa najmu lub użyczenia lokalu (w przypadku stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości),
  • inne wymagane przez uczelnię dokumenty.

Ile wynosi stypendium socjalne?

Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile wynosi wysokość stypendium socjalnego. Kwota ta różni się w zależności od uczelni. Wysokość zależy od ustaleń rektora z uczelnianym organem samorządu studentów oraz od zasobności funduszu pomocy materialnej.

 2. Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych

Dla kogo?

Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych przyznawane jest niezależnie od dochodu studenta. Może się o nie ubiegać każdy student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu (orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem traktowanym na równi z tym orzeczeniem).

Ile wynosi specjalne dla osób niepełnosprawnych?

 Wysokość stypendium może być uzależniona (ale nie musi) od stopnia niepełnosprawności. Ustala ją uczelnia w porozumieniu z odpowiednim organem samorządu studenckiego. Rozróżnia się znaczny, umiarkowany oraz lekki stopień niepełnosprawności.

 3. Stypendium rektora dla najlepszych studentów

Dla kogo?

O stypendium rektora dla najlepszych studentów może się ubiegać student, który został wpisany na kolejny rok studiów  (również student 1. roku studiów II stopnia) i spełnia przynajmniej jeden z poniższych warunków:

  • uzyskał wysoką średnią ocen za rok poprzedni,
  • osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym i krajowym w poprzednim roku akademickiego,
  • miał osiągnięcia na polu naukowym lub artystycznym z poprzedniego roku akademickiego.

Dobra wiadomość! O stypendium może ubiegać się także student I roku, jeśli został przyjęty na studia w roku złożenia egzaminu maturalnego i jeśli jest laureatem olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim.

Ile wynosi stypendium rektora dla najlepszych studentów?

Stypendium rektora dla najlepszych studentów opłacone jest z dotacji budżetowej. Wynosi oni zazwyczaj kilkaset złotych. Przysługuje nie więcej niż 10% studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w danej uczelni. Stypendium jest przyznawane wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Warto wiedzieć, że uczelnie mogą zmniejszyć wspomniany procent, aby przykładowo podnieść wysokość stypendium.

Dowiedz się więcej: Praca dla studenta – gdzie jej szukać? >>

 4. Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia

Dla kogo?

O przyznanie stypendium można ubiegać się nie wcześniej niż po zaliczeniu pierwszego roku studiów. Wyjątek stanowią studenci pierwszego roku studiów drugiego stopnia rozpoczętych w terminie roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia. Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami lub wybitne osiągnięcia w sporcie.

Za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się:

  • autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w ogłoszonym przez ministra wykazie lub w formie książki, o zasięgu co najmniej krajowym, z wyłączeniem publikacji pokonferencyjnych,
  • udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię,
  • udział w projektach badawczych realizowanych przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi, w tym zagranicznymi,
  • autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny (wraz ze szczegółowymi wytycznymi),
  • referaty własne wygłoszone samodzielnie na konferencjach naukowych, w których uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu ośrodków akademickich,
  • nagrody uzyskane w konkursach o zasięgu międzynarodowym, w których uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach konferencji oraz konkursów o przyznanie innych stypendiów o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.

Za wybitne osiągnięcia artystyczne uważa się:

  • autorstwo, współautorstwo lub wykonanie dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych lub filmowych, zaprezentowanych publicznie na festiwalach, wystawach lub przeglądach, o znaczeniu co najmniej krajowym, lub wydanych w nakładzie co najmniej 500 egzemplarzy,
  • autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego (wraz ze szczegółowymi wytycznymi),
  • nagrody uzyskane w konkursach artystycznych o znaczeniu międzynarodowym, w których brali udział uczestnicy co najmniej z pięciu państw o wysokiej randze lub szczególnym nowatorstwie.

Za wybitne osiągnięcia w sporcie uważa się:

  • zajęcie w klasyfikacji indywidualnej albo drużynowej w sportach olimpijskich lub paraolimpijskich, w których działają polskie związki sportowe co najmniej:
    • dziesiątego miejsca w igrzyskach olimpijskich,
    • ósmego miejsca w mistrzostwach świata,
    • piątego miejsca w młodzieżowych mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy,
    • trzeciego miejsca w młodzieżowych mistrzostwach Europy,
    • miejsc w zawodach organizowanych dla osób niepełnosprawnych;
  • zajęcie w klasyfikacji indywidualnej albo drużynowej w sportach, w których działają polskie związki sportowe co najmniej trzeciego miejsca w:
    • uniwersjadzie,
    • akademickich mistrzostwach świata,
    • akademickich mistrzostwach Europy,
    • Europejskich Igrzyskach Studentów.

Ile wynosi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia

Wysokość stypendium ustalana jest przez właściwego ministra. Nie może ona przekroczyć 15 000 zł. Limit liczby stypendiów jest określony dla każdego z ministrów nadzorujących uczelnie. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego może przyznać nie więcej niż 845 stypendiów w danym roku kalendarzowym.

5. Zapomogi

Dla kogo?

Zapomoga stanowi formę doraźnej oraz bezzwrotnej pomocy dla studenta. Przyznawana jest studentowi, który z przyczyn losowych (trudnych do przewidzenia, niezależnych od woli studenta, nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności) znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Zapomogę można otrzymać nie więcej niż dwa razy w roku akademickim.

Przykładowe sytuacje, w których możemy wnioskować o zapomogę:

  • śmierć osoby z najbliższej rodziny (rodzice, rodzeństwo pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, mąż, żona, dzieci),
  • nagła i ciężka choroba studenta lub jednego z domowników,
  • urodzenie dziecka,
  • poniesienia znacznych strat na skutek klęski żywiołowej (w szczególności pożar, powódź lub susza),
  • nieszczęśliwy wypadek.

Utrata dochodu w rodzinie nie jest podstawą do uzyskania zapomogi ale do przeliczenia dochodu w celu uzyskania stypendium socjalnego.

Ile wynosi zapomoga?

Wysokość zapomogi zależy od samej uczelni. Decyzje dotyczące zapomogi są w pełni uznaniowe. W celu otrzymania zapomogi należy złożyć oświadczenie o dochodach (takie samo jak w przypadku stypendium socjalnego) oraz dokumentację potwierdzającą znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej.

 

Studia to dosyć kosztowny okres w życiu, dlatego warto korzystać z dostępnych form wsparcia.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Martyna Markiel Martyna Markiel [+ info]

Specjalistka w zakresie psychologii w zarządzaniu. Od dziecka pochłonięta badaniem świata oraz odkrywaniem wielkich prawd w rzeczach małych. Na codzień zajmuje się kreatywnym pisaniem i marketingiem, po godzinach znaleźć ją można na siłowni lub na Pintereście. Pasjonatka podróży, designu, miłośniczka małej czarnej. Obecnie cieszy oko niepowtarzalną architekturą Barcelony.

Zobacz również