Strach - dlaczego ogranicza nasze życie?

Nieprzyjemne sytacje, na jakie jesteśmy narażeni w dniu codziennym mogą skutecznie obniżyć jakość naszego życia i doprowadzić do stanów lękowych... Strach - paraliżuje, odbiera chęć działania i osłabia. Czym on jest i jak wpływa na nasze życie?

Strach - dlaczego ogranicza nasze życie?

Emocje to istotna kwestia w naszym życiu. Pozytywne, negatywne, silne, czasem nieopanowane. Czym jest strach według psychologii? W jaki sposób wpływa na nasze życie? Warto być tego świadomym.

Strach a adrenalina, czyli pozytywny wymiar strachu

Strach (podobnie jak stres) jest naturalnym, choć nieprzyjemnym stanem emocjonalnym, który stawia cały organizm na baczność, powoduje napięcie mięśni, a służy przede wszystkim przetrwaniu.

W tym sensie strach jest wartością pozytywną w życiu, gdyż w sytuacjach zagrożenia, pozwala na odpowiednio szybką reakcję w postaci gotowości do walki albo ucieczki. Ogromną rolę odgrywa tu hormon stresu – adrenalina. Puls staje się szybszy, tak samo odruchy. Wszystkie te efekty są w stanie uchronić człowieka przed niebezpieczeństwem np. w relacjach społecznych – przed napastnikiem.

Znane są przypadki matek, które pod wpływem stresu i zagrożenia życia swojego dziecka poradziły sobie z o wiele silniejszym agresorem. Tak działa instynkt przetrwania – zresztą nie tylko w świecie ludzi. Zwierzęta także podlegają silnym emocjonalnym stanom, które stawiają je w gotowości do działania.

Dowiedz się więcej: Stres przed ślubem – jak się skutecznie zrelaksować >>

Strach - dlaczego ogranicza nasze życie? - czym jest strach

Kiedy strach to zagrożenie dla organizmu?

Gdy strach jest nieopanowany lub nie ma wyraźnych przyczyn, wówczas mówimy o stanach lękowych, które z kolei mogą stanowić poważne zagrożenie dla naszego zdrowia i być przyczyną izolowania się od świata zewnętrznego.

Lęk może towarzyszyć osobie przewrażliwionej i niepewnej siebie, co objawiać się może w postaci np. strachu przed nieznanymi źródłami dźwięku. Taka osoba będzie się obawiać nawet szumu liści w ogrodzie lub szczekania psa sąsiada w nocy. Skutkiem tego może być bezsenność czy nawet zaburzenia nerwicowe.

Dowiedz się więcej: Paniczny strach – jak sobie z nim radzić, aby nie sparaliżował naszego życia >>

Strach - dlaczego ogranicza nasze życie? - izolacja

Fobie i ich rodzaje

Istnieją różne rodzaje strachu, np. o zdrowie – własne lub bliskich osób, nagłą śmierć, bankructwo, brak powodzenia życiowego, także wobec płci przeciwnej. Strach często prowadzi do uczucia paniki – wówczas osoba wpadając w ten stan nie jest w stanie się kontrolować. Co ciekawe, sama nazwa panika pochodzi od starożytnego bożka Pana, który siał przerażenie.

Z kolei, gdy lęk przybiera rozmiary paranoi nazywamy go fobią.

Znane fobie to między innymi:

  • arachnofobia (lęk przed pająkami),
  • agorafobia (lęk przed dużymi przestrzeniami),
  • klaustrofobia (lęk przed zamkniętymi pomieszczeniami).

Współczesna psychopatologia wyróżnia jednak wiele innych rodzajów fobii. Istnieją też, przykładowo, takie zaburzenia jak:

  • spectrofobia (lęk przed lustrami),
  • ablutofobia (lęk przed myciem się),
  • trypofobia (lęk przed otworami),
  • eklesjofobia (lęk przed kościołami),
  • ksantofobia (lęk przed kolorem żółtym),
  • nelofobia (lęk przed szkłem).

Są to poważne stany, które bardzo utrudniają życie ludziom, którzy cierpią na te dolegliwości. Paraliżujące uczucie towarzyszy na przykład spectrofobikowi, który musi przejść przez pokój z lustrem lub klaustrofobikowi wsiadającemu do windy. Napady duszności, panika i inne bardzo skrajne uczucia – z tym muszą mierzyć się ludzie cierpiący na różne fobie.
Strach - dlaczego ogranicza nasze życie? - fobia

Sytuacje prowadzące do strachu przed otoczeniem

Ludzkie życie czy to w domu, w pracy, szkole czy na wakacjach może dostarczyć nieprzyjemnych przeżyć. Prawdopodobnie, człowiekowi jaskiniowemu było nieco łatwiej, gdy niebezpieczeństwo pod postacią np. niebezpiecznego zwierzęcia, znikało i mógł on ze spokojem powrócić do codziennych zajęć.

Współcześnie, czynnikiem stresogennym i lękowym może być wiele rzeczy, których nie jesteśmy w stanie uniknąć – dla jednych będzie to wymagająca praca, dla innych nerwowy szef czy też trudny związek. Codziennie więc jesteśmy narażeni na kontakty z ludźmi, którzy mogą być powodem naszego stresu, a stąd droga do uczucia strachu jest krótka – czy to w przypadku przebywania wśród nieżyczliwych kolegów z biura czy zdenerwowanego przełożonego.

W przypadku osób pracujących w zawodach wymagających ciągłego kontaktu z ludźmi, niemiłe sytuacje mogą pojawiać się każdego dnia. Kontroler biletów, pracownik infolinii lub komornik to profesje szczególnie narażone na stres i gniew ludzki. Co gorsza, czynników stresogennych w takich sytuacjach nie zawsze można się pozbyć – są integralną częścią pracy, a zawodowa uprzejmość wymaga wręcz dystansu i asertywności.

Dowiedz się więcej: Asertywność w pracy – jak radzić sobie z nadmiarem obowiązków? >>

Tak gromadzone mikrourazy psychiczne odbijają się na zdrowiu. W niektórych przypadkach, wcześniej lub później, pojawiać się może depresja, apatia, utrata energii i niechęć do życia, a wreszcie strach przed ludźmi i otoczeniem, co z kolei skutecznie paraliżuje nasze życie.

Strach - dlaczego ogranicza nasze życie? - paraliż

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Julia Ziółkowska Julia Ziółkowska [+ info]

Julia Ziółkowska, absolwentka UKSW w Warszawie na Wydziale Historii Sztuki. Napisała dysertację na temat symboliki zwierząt w dziele Hieronima Boscha "Ogród rozkoszy ziemskich". Blogerka, od lat współpracuje z magazynami i portalami kulturalnymi, biznesowymi i lifestylowymi. Mieszka w Warszawie, mieście, które uwielbia. Najchętniej spędza czas w bibliotece lub swoim ogrodzie. Kocha życie, poezję, rękodzieło, teatr awangardowy, gry komputerowe oraz powieści Aldousa Huxleya i Philipa K. Dicka. Koneserka win i serów.

Zobacz również