Staż - dlaczego warto, jak i kto może aplikować

Interesuje Cię staż? Przedstawiamy obszerne kompendium wiedzy na ten temat, z którego dowiesz się jak, gdzie i kiedy można ubiegać się o staż.

 
Staż - dlaczego warto, jak i kto może aplikować
Staż z urzędu pracy to świetna okazja do zdobycia doświadczenia

Staż to często najlepszy sposób na zdobycie niezbędnego doświadczenia zawodowego dla osób długotrwale bezrobotnych lub dopiero wkraczających na rynek pracy. Zanim skorzystamy z oferty stażu, warto dokładnie poznać jego warunki, ponieważ nie tylko nie każdy może zostać stażystą, ale także nie każdemu się to opłaca.

Na czym dokładnie polega staż w świetle przepisów?

Staż definiowany jest jako nabywanie umiejętności praktycznych do wykonywania zawodu w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą. Mówiąc prościej, stażysta wykonuje normalne obowiązki na rzecz danego pracodawcy, ale nie jest jego pracownikiem w rozumieniu Kodeksu Pracy. W świetle prawa stażystą może zostać wyłącznie osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy i spełniająca kilka dodatkowych warunków.

Dowiedz się więcej: Podstawowe prawa bezrobotnego >>

Zasady stażu z urzędu pracy określają następujące akty prawne:

  • Ustawa z dn. 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która została stworzona w celu łagodzenia skutków bezrobocia, czyli m.in. aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy.
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (sprawdź tutaj).

Powyższe przepisy regulują w sposób ogólny warunki stażu, natomiast szczegółowo są one określone w umowie zawartej między urzędem pracy kierującym bezrobotnego na staż a pracodawcą.

Staż nie tylko dla absolwentów, czyli kto może zostać stażystą?

Od zawsze staż kojarzył się z osobami młodymi, a dokładnie absolwentami, którzy nie mogąc rozpocząć normalnej pracy z powodu braku doświadczenia, zdobywali umiejętności praktyczne właśnie na stażu lub podczas praktyk zawodowych.

Te dwa pojęcia są często ze sobą mylone, nawet przez instytucje i przedsiębiorstwa, które oferują staże, będące w istocie ofertami praktyk studenckich lub absolwenckich. Na Hintigo pisaliśmy już, czym różni się staż od praktyki zawodowej.

Dla przypomnienia – praktyki są przeznaczone dla osób przed 30 rokiem życia i zwykle są elementem nauki, z kolei staż zgodnie z przepisami przeznaczony jest dla osób posiadających status bezrobotnego, czyli zarejestrowanych w urzędzie pracy.

To właśnie urząd pracy kieruje bezrobotnego na staż, który może trwać do 6 miesięcy, a tylko w przypadku osób do 30 roku życia – do 12 miesięcy. Aby dostać się na staż z urzędu pracy, zwykle należy spełnić kilka dodatkowych warunków dotyczących wieku oraz okresu pozostawania bez pracy.

Dowiedz się więcej: Jak ubiegać się o staż z urzędu pracy? >>

Czy stażysta pobiera wynagrodzenie?

Jeśli staż jest oferowany przez firmę z ominięciem urzędu pracy, czyli jest przeznaczony przede wszystkim dla studentów lub absolwentów, to należy tu mówić o tzw. praktykach studenckich lub praktykach absolwenckich, które zgodnie z przepisami mogą być płatne lub bezpłatne.

Przykładowo według Ustawy o praktykach absolwenckich wysokość miesięcznego świadczenia pieniężnego dla praktykanta nie może przekraczać dwukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Na takie atrakcyjne wynagrodzenie mogą często liczyć stażyści (a raczej praktykanci) w bankach. Niestety z drugiej strony istnieje również duża liczba firm, które chętnie przyjmują absolwentów na bezpłatny „staż”, a następnie obarczają ich mnóstwem obowiązków.

Tymczasem staż z urzędu pracy przeznaczony dla osób bezrobotnych jest zawsze odpłatny. Bezrobotnemu odbywającemu staż ze skierowania przez urząd pracy przysługuje tzw. stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, co aktualnie daje kwotę 997,4 PLN.

Przez okres odbywania stażu stażysta nie traci statusu bezrobotnego, jednak pobierając stypendium, traci prawo do pobierania zasiłku. W przypadku, gdy stażysta ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia lub dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia, może ubiegać się dodatkowo o refundację kosztów opieki nad nimi.

Dowiedz się więcej: Staż unijny – najważniejsze informacje >>

Jakie prawa i jakie obowiązki ma stażysta?

Pomimo tego, że między stażystą a pracodawcą nie ma stosunku pracy (czyli nie ma podpisanej np. umowy o pracę), osoba będąca na stażu ma określony zakres praw i obowiązków.

Do najważniejszych obowiązków stażysty należy oczywiście wykonywanie zadań powierzonych mu przez pracodawcę. Zgodnie z przepisami czas pracy stażysty nie może przekraczać 40 godzin w ciągu tygodnia i 8 godzin w ciągu dnia.

Stażysta nie może pracować w dni ustawowo wolne od pracy, w nocy, w systemie pracy zmianowej, a nawet w godzinach nadliczbowych. Na odstępstwa pod tym względem może wyrazić zgodę jedynie starosta, jeśli zachodzą ku temu ważne przesłanki np. charakter wykonywanej pracy.

Stażysta ma prawo do odpoczynku, jednak nie ma prawa do urlopu jak pozostali pracownicy. Ustawowo przysługują mu jedynie 2 dni wolne od pracy za każde 30 dni odbytego stażu. Wszystkie pozostałe prawa i obowiązki stażysty opisaliśmy szerzej tutaj: Prawa i obowiązki stażysty >>

Gdzie i jak szukać ofert stażu?

Szukanie ofert stażu zawsze należy rozpocząć w swoim urzędzie pracy, gdzie jest się zarejestrowanym jako osoba bezrobotna. Można to robić bezpośrednio w placówce urzędu bądź za pośrednictwem Internetu.

Aktualne oferty stażów (a także praktyk zawodowych) można śledzić na stronie Centralnej Bazy Ofert Pracy: oferty.praca.gov.pl (sprawdź tutaj).

Studenci i absolwenci, których interesują bardziej praktyki studenckie i absolwenckie odpłatne lub nieodpłatne, mogą szukać ofert bezpośrednio na stronach instytucji i firm, w których chcieliby zdobyć doświadczenie zawodowe lub w których chcieliby w przyszłości pracować.

Dość rozbudowaną ofertę stażów i praktyk mają niektóre duże banki, a także największe spółki skarbu państwa. Aktualne oferty dla stażystów znaleźć można również na znanych portalach pracy. Warto jednak pamiętać, że wiele z tych ofert dotyczy tak naprawdę płatnych lub bezpłatnych praktyk, a nie stażów z urzędu pracy.

Jak wygląda procedura ubiegania się o staż?

Jeśli ktoś chce ubiegać się o staż z urzędu pracy, musi najpierw mieć status bezrobotnego, a następnie wnioskować o skierowanie na staż w urzędzie pracy lub na własną rękę szukać ciekawych ofert stażu.

Warto pamiętać, że samodzielne znalezienie oferty stażu nie daje gwarancji, że otrzyma się na niego skierowanie ze swojego urzędu pracy. To bowiem zależy od tego, czy urząd będzie miał aktualnie odpowiednią pulę środków finansowych na sfinansowanie stażu dla danej osoby.

Aplikowanie na staż z urzędu pracy odbywa się za pośrednictwem urzędu i zwykle wymaga od stażysty złożenia jedynie CV, natomiast drugim dokumentem jest skierowanie na staż sporządzone przez urząd.

Dowiedz się więcej: Urząd pracy – w czym może pomóc bezrobotnemu? >>

Nieco inaczej natomiast wygląda ubieganie się o staż bez urzędu pracy, czyli o praktyki odpłatne lub nieodpłatne bezpośrednio w firmie. Wówczas oprócz CV należy zwykle złożyć podanie o staż – instrukcję, jak je prawidłowo napisać, znaleźć można tutaj: Jak napisać podanie o staż – porady >>

Wady i zalety stażu

Staż z urzędu pracy często jest krytykowany. Najczęściej podnoszonym zarzutem jest dość niskie wynagrodzenie dla stażystów, które jest niewiele wyższe od zasiłku dla bezrobotnych. Zdarza się więc, że osoby długo przebywające na bezrobociu wolą pobierać zasiłek i zostać w domu niż pracować za podobne stawki.

Dowiedz się więcej: Zasiłek dla bezrobotnych – komu i na jakich warunkach przysługuje? >>

Z drugiej strony jest duża grupa bezrobotnych, dla których staż z urzędu pracy jest jedyną szansą na zdobycie umiejętności zawodowych i przez to znalezienie później dobrej pracy.

Warto wspomnieć w tym miejscu, że ze stażów dla bezrobotnych korzystają często nie tylko absolwenci szkół wyższych długo poszukujących pierwszej pracy, ale także na przykład kobiety, które ze względu na długotrwałą opiekę nad dziećmi chcą powrócić na rynek pracy.

Dowiedz się więcej: Rezygnacja ze stażu – to musisz wiedzieć >>

Choć odbycie stażu wiąże się często z poświęceniem kilku miesięcy życia, podczas którego pobiera się jedynie niewielkie stypendium, to jednak należy pamiętać o wielu korzyściach stażu. Są nimi przede wszystkim:

  • możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego, które będzie potem odnotowane w dokumentach (stażyści otrzymują od pracodawców opinię zawierającą m.in. informację o wykonywanych przez nich obowiązkach i nabytych umiejętnościach praktycznych),
  • możliwość zatrudnienia przez pracodawcę po zakończeniu okresu stażu – istnieje nawet specjalny program bonów stażowych dla osób przed 30 rokiem życia, które oprócz skierowania na staż dają gwarancję późniejszego zatrudnienia przez danego pracodawcę przez minimum 6 miesięcy.

Dowiedz się więcej: Stażysta pracownikiem, czyli jak zdobyć stałą pracę >>

Staż organizowany przez firmę z pominięciem urzędu pracy również ma wiele zalet. Najlepszy jest oczywiście ten odpłatny, który pozwala stażystom zarobić naprawdę przyzwoite pieniądze.

Uważać należy na staże i praktyki bezpłatne, ponieważ bardzo często okazują się one jedynie sprytnym sposobem firm na pozyskanie darmowej siły roboczej. Niestety bywa i tak, że stażyści na takich praktykach zamiast podnosić kwalifikacje, spędzają kilka godzin dziennie na bezproduktywnych zajęciach, które nie rozwijają żadnych umiejętności.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Hintigo Hintigo [+ info]

HINTIGO to źródło najlepszych rozwiązań, porad i inspiracji, pozwalających szybko i skutecznie rozwiązać problemy życia codziennego. Wierzymy, że podejmowanie decyzji staje się łatwiejsze kiedy dysponujemy kompletnymi i rzetelnymi informacjami. Pragniemy, aby każdy użytkownik odwiedzający nasz portal znalazł dokładnie to, czego w danym momencie poszukuje - odpowiedzi na pytanie, porady, instrukcji, przewodnika.

Zobacz również