Roczny urlop zdrowotny – jakie mogą być tego konsekwencje?

Rozważasz roczny urlop zdrowotny? Dowiedz się, jaki będzie to miało wpływ na Twój staż emerytalny, prawo do trzynastki i na urlop wypoczynkowy!

 
Roczny urlop zdrowotny – jakie mogą być tego konsekwencje?
Roczny urlop zdrowotny wpłynie na Twój staż pracy i zarobki

Roczny urlop zdrowotny to specjalny rodzaj urlopu dla nauczycieli, który pozwala im zrobić sobie przerwę w pracy w celu poratowania zdrowia, czyli np. podjąć leczenie schorzeń utrudniających im wykonywanie obowiązków zawodowych.

Okres urlopu może być krótszy, jednak w praktyce większość nauczycieli korzysta z maksymalnego jego wymiaru. Roczna przerwa w pracy wiąże się z wieloma konsekwencjami – poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich.

Roczny urlop zdrowotny dla nauczycieli gwarantują przepisy

Urlop dla poratowania zdrowia dla nauczycieli jest dla nich zagwarantowany w Karcie Nauczyciela – mogą z niego skorzystać w pełnym wymiarze (1 rok) nawet 3 razy w ciągu całego okresu zatrudnienia lub częściej, pod warunkiem, że łączny wymiar wykorzystanego urlopu nie przekroczy 3 lat.

Zgodnie z najnowszymi przepisami z urlopu zdrowotnego nauczyciel może skorzystać wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarza medycyny pracy, który stwierdzi konieczność podjęcia leczenia choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej bądź choroby, na której powstanie wpłynęły czynniki zawodowe.

Przed nowelizacją przepisów nauczyciele mogli udać się na roczny urlop zdrowotny wyłącznie na podstawie skierowania lekarza pierwszego kontaktu i z powodu np. przemęczenia. Od 1 stycznia 2018 roku podstawą skierowania na urlop zdrowotny musi być już poważniejsze schorzenie lub choroba.

Uwaga! Nauczyciele pragnący skorzystać z rocznego urlopu zdrowotnego powinni mieć odpowiedni staż pracy do urlopu dla poratowania zdrowia oraz spełnić pozostałe warunki określone w Karcie Nauczyciela.

Dowiedz się więcej: Urlop zdrowotny dla nauczycieli – co należy wiedzieć? >>

Urlop zdrowotny – odpoczynek od pracy i powrót do zdrowia

Ze specjalnego urlopu na poratowanie zdrowia mogą korzystać tylko niektóre grupy zawodowe, m.in. właśnie nauczyciele. Wszystko dlatego, że praca w szkole okazuje się niezwykle stresująca i przyczyniająca się do rozwoju wielu chorób, które uniemożliwiają lub utrudniają nauczycielom wykonywanie swoich obowiązków.

Dotychczas najczęstszym powodem korzystania przez nauczycieli z rocznej przerwy w pracy na poratowanie zdrowia było przemęczenie i choroby związane z wykonywaniem zawodu, ale także choroby związane np. z wiekiem:

  • wypalenie zawodowe (czyli wyczerpanie cielesne i psychiczne),
  • choroby narządu głosu,
  • pylica płuc i inne choroby układu oddechowego,
  • choroby o podłożu psychologicznym (np. nerwica, depresja),
  • choroby reumatyczne,
  • choroby układu krążenia,
  • cukrzyca,
  • nowotwory.

Roczny urlop zdrowotny pozwala nauczycielom podjąć leczenie takich chorób, ale także po prostu odpocząć psychicznie. Jest to najważniejsza i bez wątpienia pozytywna konsekwencja rocznej przerwy w pracy.

Roczny urlop zdrowotny – zakaz wykonywania pracy zarobkowej

Decydując się na roczny urlop na poratowanie zdrowia, nauczyciel musi mieć świadomość, że podczas całego tego okresu nie będzie mógł wykonywać żadnych obowiązków zawodowych ani podjąć innego stosunku pracy. Mówią o tym wprost przepisy – art. 73 pkt 7 Karty Nauczyciela.

Jeśli więc nauczyciel zatrudniony jest w dwóch szkołach i w jednej z nich chce skorzystać z urlopu zdrowotnego, to w czasie trwania tego urlopu nie będzie mógł wykonywać pracy w drugiej szkole. Podczas przebywania na urlopie zdrowotnym wykluczone jest także podjęcie pracy zarobkowej w innym charakterze np. opiekunki do dziecka. W takiej sytuacji dyrektor szkoły może odwołać nauczyciela z urlopu i wyznaczyć mu termin na powrót do pracy.

Roczny urlop zdrowotny – czy nauczyciel w tym czasie otrzymuje wynagrodzenie?

Urlop dla poratowania zdrowia jest urlopem płatnym. Oznacza to, że w czasie korzystania z urlopu zdrowotnego, bez względu na to, w jakim jest on wymiarze, nauczyciel otrzymuje co miesiąc wynagrodzenie zasadnicze, a także przysługujące mu dodatki np. za wysługę lat oraz inne świadczenia pracownicze.

Roczny urlop zdrowotny a prawo do trzynastki

Trzynastka to dodatkowe wynagrodzenie dla nauczycieli, które przysługuje im raz w roku po spełnieniu określonych warunków, przede wszystkim po przepracowaniu określonego czasu w ciągu roku kalendarzowego w szkole.

Jeśli nauczyciel przepracował pełny rok kalendarzowy, przysługuje mu pełne wynagrodzenie z tytułu trzynastki, jeśli natomiast przepracował mniej niż 12, ale co najmniej 6 miesięcy, przysługuje mu trzynastka w wysokości proporcjonalnej do przepracowanego okresu.

Minimalny okres 6 miesięcy pracy dający prawo do „13” nie jest wymagany w przypadku osób przebywających na urlopie na poratowanie zdrowia.

Podstawą obliczenia trzynastki jest jednak wynagrodzenie za pracę. Pomimo że w ciągu urlopu zdrowotnego nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie, nie wlicza się go do obliczania trzynastki – nie jest to bowiem wynagrodzenie za pracę, lecz wynagrodzenie za czas usprawiedliwionej nieobecności.

W związku z powyższymi zasadami osoby przebywające na rocznym urlopie zdrowotnym nie otrzymają trzynastki. Aby ją otrzymać, trzeba przepracować w szkole chociaż część roku kalendarzowego, a więc skorzystać z urlopu zdrowotnego w niższym wymiarze niż 1 rok.

Roczny urlop zdrowotny a prawo do zaległego urlopu wypoczynkowego

Do niedawna nauczyciele powracający z urlopu na poratowanie zdrowia nie mieli prawa do niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. W kwestii tej obowiązywał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1988 r. (I PR 7/88), w którym stwierdzono, że urlop na poratowanie zdrowia ma charakter urlopu wypoczynkowego, ponieważ w obu przypadkach celem jest regeneracja sił pracownika. W związku z taką interpretacją przepisów nauczycielowi po powrocie z urlopu zdrowotnego nie przysługiwał zaległy urlop wypoczynkowy.

Aktualnie powyższe kwestie są zupełnie inaczej interpretowane. Przyczynił się do tego wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 czerwca 2016 r., w którym stwierdzono, że korzystanie z urlopu zdrowotnego nie może pozbawiać nauczyciela prawa do urlopu wypoczynkowego.

W związku nowelizacją Karty Nauczyciela od 1 stycznia 2018 roku nauczycielowi, który nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego z powodu korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia (lub innej przyczyny usprawiedliwionej nieobecności w pracy), przysługuje urlop wypoczynkowy w późniejszym terminie. Mówi o tym art. 66 pkt 1 a Karty Nauczyciela. W praktyce chodzi tutaj o prawo do urlopu uzupełniającego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku z przebywaniem na urlopie zdrowotnym.

Wpływ urlopu zdrowotnego na staż pracy i uprawnienia emerytalne

Zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela prawo przejścia na emeryturę mają nauczyciele, którzy:

  • mają 30-letni okres zatrudnienia,
  • w tym 20-letni okres pracy w szczególnych charakterze.

Niestety przy ustalaniu okresu pracy w szczególnym charakterze nie bierze się pod uwagę okresów nie wykonywania pracy, za które pracownik pobierał wynagrodzenie czyli m.in. okresu urlopu zdrowotnego. Należy więc pamiętać, że roczny urlop zdrowotny wpłynie na wyliczenie 20-letniego stażu pracy w szczególnym charakterze i tym samym na datę uzyskania uprawnień emerytalnych.

Warto także wiedzieć, że urlop zdrowotny jest okresem zatrudnienia, który wlicza się do ustalania stażu pracy do określania dodatku stażowego oraz nagród jubileuszowych.

Konsekwencje urodzenia dziecka podczas urlopu zdrowotnego

Roczny urlop zdrowotny trwa wystarczająco długo, by przebywająca na nim kobieta zdążyła zajść w ciążę i urodzić dziecko. Warto więc wiedzieć, że fakt urodzenia dziecka podczas urlopu dla podratowania zdrowia oznacza natychmiastowe i automatyczne zakończenie takiego urlopu.

Zgodnie z przepisami pracownicy, która urodziła dziecko, przysługuje urlop macierzyński w określonym wymiarze, a także zasiłek macierzyński. Oznacza to więc, że jeśli kobieta wykorzysta urlop macierzyński w pełnym wymiarze (przy jednym dziecku jest to 20 tygodni) nie może tak po prostu wrócić do korzystania z przerwanego urlopu zdrowotnego – ten bowiem zostaje zakończony, nawet jeśli z rocznego urlopu kobieta zdążyła wykorzystać tylko jego część np. kilka miesięcy.

O kolejny urlop zdrowotny kobieta będzie mogła się ubiegać po upływie minimum 1 roku od dnia zakończenia poprzedniego urlopu zdrowotnego.

Jak widać, roczny urlop zdrowotny niesie za sobą wiele określonych skutków, o których warto wiedzieć, zanim złoży się wniosek o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również