Komu przysługuje prawo do bezpłatnego posiłku i jak je uzyskać?

Prawo do bezpłatnego posiłku przysługuje nie tylko dzieciom. Sprawdź kto jeszcze zalicza się do tego grona i  w jaki sposób uzyskać taką pomoc?

 
Komu przysługuje prawo do bezpłatnego posiłku i jak je uzyskać?
Prawo do bezpłatnego posiłku – kto może na nie liczyć?

Prawo do bezpłatnego posiłku przysługuje wielu grupom osób. Nie jest to jedynie forma pomocy dla tej części społeczeństwa, która posiada trudności finansowe, ale także zobowiązanie, jakiego muszą przestrzegać pracodawcy wobec niektórych pracowników. Warto więc zapoznać się z przepisami regulującymi przyznawanie darmowych posiłków, by wiedzieć, kiedy należą się one nam lub naszym pociechom.

Prawo do bezpłatnego posiłku dla dzieci

Do 2020 roku w Polsce realizowany jest program „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”. Dzięki niemu wiele dzieci może liczyć na darmowe posiłki w placówkach edukacyjnych. Proces kwalifikacji do udzielenia tego typu pomocy dla rodzin odbywa się w lokalnych ośrodkach pomocy społecznej.

Komu przysługuje dożywianie w placówkach oświatowych?

Zgodnie z ustawą pomoc społeczna powinna wspierać rodziny w zapewnieniu wszystkim ich członkom godziwych warunków bytowania oraz pomagać w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb. Oznacza to, że organ taki jest zobowiązany także do udzielenia pomocy w przypadku problemów w zagwarantowaniu posiłków dla najmłodszych. Z ustawy dowiadujemy się także, że rozmiar, forma oraz rodzaj świadczenia powinien być dostosowany do potrzeb konkretnej rodziny.

Aby zasiłek mógł zostać przyznany, muszą pojawić się dwa wskazania:

  • trudna sytuacja życiowa;
  • brak możliwości samodzielnego przezwyciężenia problemu.

Prawo do bezpłatnego posiłku nie jest uzależnione więc od kryterium dochodowego. Może być ono jednym ze wskazań, jednak nie jest jedynym warunkiem. Darmowe posiłki w szkołach mogą zostać udzielone także w przypadku trudnej sytuacji życiowej związanej z chorobą lub niepełnosprawnością rodziców. Opieka społeczna stosuje wobec rodzin zasadę indywidualności oraz pomocniczości. Oznacza to, że każda sprawa powinna zostać rozpatrzona  odniesieniu do konkretnej sytuacji wybranej rodziny oraz nakierowana na jak najlepsze wsparcie jej w zapewnieniu podstawowych potrzeb.

W jaki sposób uzyskać prawo do darmowego posiłku dla dzieci?

Kwestiami rodzinnymi w każdej gminie zajmuje się Ośrodek Pomocy Społecznej. To właśnie w tym miejscu należy zgłosić prośbę o otrzymanie wsparcia. Oprócz rodziców wniosek o przyznanie darmowego dożywiania mogą składać także ustawowi przedstawiciele oraz dyrektorzy placówek.

Po dokonaniu zgłoszenia w domu zainteresowanych zostanie przeprowadzony tzw. wywiad środowiskowy przez pracownika opieki społecznej. W jego trakcie pracownik wykona dokładne rozeznanie w sytuacji życiowej rodziny oraz dokona oceny stopnia pomocy jakiej należy jej udzielić.

Przyznanie lub odmowa przyznania świadczenia zostanie wydana w formie decyzji administracyjnej na podstawie zebranych informacji. Pomoc może zostać udzielona nie tylko w postaci bezpłatnych posiłków w szkole, ale także w formie pieniężnej lub rzeczowej. Wsparcie z pomocy społecznej może więc znacznie poprawić naszą sytuację, dlatego w czasie kryzysów warto zgłosić się do placówki i zasięgnąć informacji o przysługujących nam prawach.

Dowiedz się więcej: Zasiłki – wszystko o świadczeniach w Polsce

Prawo do bezpłatnego posiłku w szkołach

Prawo do bezpłatnego posiłku dla osób w trudnej sytuacji życiowej

Jeżeli borykamy się z trudną sytuacją życiową, warto zwracać się do lokalnych ośrodków pomocy społecznej, w których wykwalifikowani pracownicy mają obowiązek przyjrzeć się bliżej naszym problemom i udzielić nam odpowiedniego wsparcia. To w ich gestii leży udzielenie pomocy pozwalającej na zapewnienie tak zwanej podstawy egzystencjalnej. Osoby, które nie posiadają wystarczających środków do życia mogą zgłosić się do takiej placówki.

Zasiłek celowy na żywność

Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej osobom w trudnej sytuacji życiowej, które samodzielnie nie są w stanie zapewnić sobie posiłku mogą udzielić tzw. zasiłku celowego na zakup żywności. Jest on przyznawany w sytuacjach kryzysowych i mogą skorzystać z niego bezrobotni o minimalnym dochodzie, osoby bezdomne, starsze oraz chore.

Pod uwagę w przypadku tego rodzaju zasiłku brane jest kryterium dochodowe, które w 2018 roku wynosi kolejno:

  • 701,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej;
  • 528,00 zł dla osoby w rodzinie.

Zasiłek okresowy przyznawany jest w kwocie nie mniejszej niż 20 zł, a stały w nie mniejszej niż 30 zł miesięcznie.

MOPS może także przyznać osobom dorosłym prawo do bezpłatnego posiłku gorącego realizowanego we wskazanej jadłodajni. Przy tego typu świadczeniu kryterium dochodowe prezentuje się następująco:

  • dochód osoby samotnie gospodarującej nie może przekraczać 150% kryterium dochodowego, czyli kwoty 1051,50 zł;
  • dochód dla osoby w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, czyli 792,00 zł.

Warto pamiętać, że zasiłki na żywienie przyznawane są na podstawie opinii opiekuna socjalnego, dlatego kwota udzielanej nam pomocy będzie dostosowana do realnych potrzeb. W niektórych przypadkach możliwe jest pominięcie zasady kryterium dochodowego. Najczęściej zdarza się tak w przypadku np. dotknięcia osoby klęską żywiołową, odniesienia poważnych obrażeń w wypadku czy śmierci osoby, która zapewniała utrzymanie.

Bezpłatny posiłek dla bezdomnych i ubogich

Bezdomni oraz osoby żyjące w skrajnym ubóstwie mogą skorzystać z pomocy w postaci bezpłatnego posiłku udzielanego przez różne organizacje charytatywne. Jednymi z najprężniej działających miejsc tego typu są placówki Caritas.

Ciepłe dania wydawane są tutaj najczęściej dla osób posiadających tzw. abonament Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej lub Parafialnego Zespołu Caritas. Jednak każdy potrzebujący może zgłosić się do takiej jadłodajni i, jeżeli pożywienia jest wystarczająco dużo, w danym dniu może skorzystać z posilenia się.

Prawo do bezpłatnego posiłku dla osób starszych

Prawo do bezpłatnego posiłku w pracy

Kolejną grupą, która może liczyć na prawo do bezpłatnego posiłku są pracownicy zatrudnieni w warunkach szczególnie uciążliwych. Rozporządzenie Rady Ministrów w kwestii profilaktycznych posiłków i napojów definiuje, że tzw. posiłek regeneracyjny powinien być wydawany dla osób zatrudnionych w pracy fizycznej w trudnych warunkach.

Kto może skorzystać z bezpłatnych posiłków?

Prawo do posiłku regeneracyjnego mają:

  • pracownicy wykonujący prace fizyczne związane z wydatkiem energetycznym w trakcie zmiany roboczej szacowanym na powyżej 2 000 kcal u mężczyzn oraz 1 100 kcal u kobiet;
  • pracownicy wykonujący prace fizyczne związane z wydatkiem energetycznym powyżej 1 500 kcal u mężczyzn oraz 1 000 kcal u kobiet w pomieszczeniach, w których panuje temperatura stała poniżej 10 stopni Celsjusza lub wskaźnik obciążenia termicznego wynosi powyżej 25 stopni Celsjusza;
  • pracownicy wykonujący prace fizyczne z wydatkiem energetycznym powyżej 1 500 kcal u mężczyzn i 1 000 kcal u kobiet na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (za okres ten przyjmuje się czas od 1 listopada do 31 marca);
  • pracownicy wykonujący pracę fizyczną pod ziemią;
  • pracownicy pracujący przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych oraz zdarzeń losowych.

Kto może skorzystać z prawa do bezpłatnych napojów?

Pracownicy zatrudnieni:

  • w warunkach gorącego mikroklimatu – powyżej 25 stopni Celsjusza;
  • w warunkach zimnego mikroklimatu – wskaźnik siły chłodzącej powietrza powyżej 1 000;
  • przy pracach na otwartej przestrzeni – poniżej 10 lub powyżej 25 stopni Celsjusza;
  • przy pracach związanych z wydatkiem energetycznym powyżej 1 500 kcal dla mężczyzn i 1 000 kcal dla kobiet;
  • na stanowiskach, gdzie temperatura przekracza 28 stopni Celsjusza.

Jak powinien wyglądać posiłek regeneracyjny?

Prawo do bezpłatnego posiłku ściśle określa także to, co powinno znaleźć się na talerzu pracownika. Posiłek taki powinien zawierać około 1 000 kcal i składać się w około 50-55% węglowodanów, 30-35% tłuszczów oraz 15% białek. Pracodawca zobowiązany jest ponad to do zapewnienia minimum jednego posiłku ciepłego.

Wyżywienie w darmowej formie powinno mieć miejsce w czasie przerwy od pracy, po około 3-4 godzinach od rozpoczęcia zmiany. Bardzo ważną kwestią jest także to, że pracodawca musi zapewnić nam odpowiednie, higieniczne warunki do spożycia posiłku.

Właściciel przedsiębiorstwa musi wcześniej w porozumieniu z działającymi w zakładzie związkami zawodowymi określić komu oraz w jakiej formie będą przyznawane posiłki. Jeżeli związki nie działają na terenie przedsiębiorstwa pracodawca decyzję powinien podjąć po konsultacjach z przedstawicielami osób zatrudnionych w danym miejscu.

W niektórych przypadkach, kiedy na terenie miejsca pracy nie znajdują się odpowiednie warunki do spożywania posiłków, pracodawca może zapewnić pracownikom szansę na zjedzenie ciepłego obiadu we wskazanych punktach gastronomicznych. Może także zapewnić pracownikom produkty, z których oni sami będą przygotowywać dla siebie pożywienie spełniające wymogi pod względem zawartości składników i kaloryczności.

Warto tutaj zaznaczyć, że właściciel przedsiębiorstwa nie może odpowiadać na prawo do bezpłatnego posiłku w postaci ekwiwalentu pieniężnego. Mogą to być jedynie bony i talony do wyznaczonych punktów gastronomicznych.

Posiłek regeneracyjny a opodatkowanie

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje tą kwestię określając, że świadczenia rzeczowe przyznawane pracownikom na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy nie podlegają opodatkowaniu. Nie musimy więc odprowadzać podatków zarówno od otrzymanych posiłków, jak i bonów na posiłki w wyznaczonych punktach. Posiłek może być traktowany jako przychód  jedynie w przypadku spełnienia następujących kryteriów:

  • pełna dobrowolność pracownika;
  • zapewnienie świadczenia tak, że pracownik uniknął wydatku;
  • odniesienie przez pracownika wymiernej korzyści z uzyskania świadczenia.

Prawo do bezpłatnego posiłku w miejscu pracy

Prawo do bezpłatnego posiłku przysługuje wielu grupom osób. Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że nasz pracodawca jest ustawowo zobowiązany do zapewnienia nam darmowego wyżywienia, które zrekompensuje nasz wydatek energetyczny w ciężkich warunkach pracy. Należy pamiętać także o tym, że mamy możliwość do egzekwowania swoich praw. W razie niewywiązywania się pracodawców ze swoich obowiązków możemy także skontaktować się z instytucjami kontrolującymi, takimi jak np. Państwowa Inspekcja Pracy.

Prawo do bezpłatnego posiłku przysługuje także naszym pociechom w placówkach szkolnych oraz osobom dorosłym – ubogim, bezdomnym bądź chorym. Jeżeli borykamy się z trudną sytuacją życiową, warto zwracać się do lokalnych ośrodków pomocy społecznej, w których wykwalifikowani pracownicy mają obowiązek przyjrzeć się bliżej naszym problemom i udzielić nam odpowiedniego wsparcia.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również