Prawo bankowe - najważniejsze przepisy chroniące konsumenta

Masz wrażenie, że bank narzuca Ci niekorzystne rozwiązania? Poznaj najważniejsze przepisy, gwarantowane przez prawo bankowe, które chronią Twoje interesy.

 
Prawo bankowe - najważniejsze przepisy chroniące konsumenta

Często podczas zawierania umów z bankami, pomimo iż mamy wrażenie, że proponowane przez bank rozwiązanie nie jest dla nas do końca korzystne, przystajemy na proponowane nam warunki. Niestety, dla nas, klientów jest to najgorszy z możliwych scenariuszy.

Klient nie ma obowiązku godzić się na wszystko co proponuje bank. Niestety bardzo rzadko korzysta z przysługujących mu praw. Nieznajomość przepisów gwarantowanych przez prawo bankowe i kodeks cywilny, przekonanie o wyższości instytucji bankowej nad klientem oraz niechęć i brak czasu do szczegółowego zapoznania się z umową, prowadzi często do ślepego podążania za pracownikiem banku.

Prawo bankowe- najważniejsze przepisy

Dzięki poznaniu podstawowych przepisów, regulujących prawo bankowe względem konsumenta, możliwe jest uniknięcie niekomfortowych sytuacji, w których niejednokrotnie banki stawiają swoich klientów.

1. Prawo do równości stron zawierających umowę

Przedsiębiorca lub inna osoba prawna (w tym bank) nie ma prawa narzucać konsumentowi konieczności zawarcia umowy, w tym także obarczać go dodatkowymi opłatami, w przypadku gdy nie wyraził na to zgody.

Jeśli uważasz, że zaproponowane przez bank rozwiązanie, nie jest dla Ciebie korzystne, nie podpisuj umowy. Masz prawo zgłosić swoje obiekcje, negocjować warunki oraz zrezygnować z proponowanej Ci usługi/produktu [art. 353 KC].

Dowiedz się więcej: Konto bankowe – rodzaje kont i ich charakterystyka >>

2. Prawo do informacji

Klient, przed zawarciem jakiejkolwiek umowy, ma prawo do otrzymania jasnych i przestawionych w zrozumiały sposób informacji, dotyczących m.in.:

  • głównych cech oferowanego produktu,
  • danych identyfikujących jednostkę, z którą klient chce zawrzeć umowę,
  • wszystkich kosztów, związanych z produktem,
  • sposobów i terminów regulowania zobowiązań,
  • dostępnych usług posprzedażowych,
  • minimalnego czasu trwania zobowiązania wynikającego z umowy.

Dowiedz się więcej: Czy czyszczenie BIK jest możliwe? >>

3. Prawo odstąpienia od umowy

W przypadku zawierania umów bankowych, konsument, w zależności od sytuacji może skorzystać z dwóch różnych rodzajów odstąpienia od umowy:

Umowne prawo odstąpienia od umowy

Polega na zastrzeżeniu w umowie, że jednej lub obu stronom przysługuje prawo odstąpienia od umowy, w określonym terminie [art., 395 KC]. Prawo to wykonuje się poprzez złożenie oświadczenia woli, zazwyczaj znajdującego się na końcu umowy.

W sytuacji odstąpienia umowa zostaje uznana za niezawartą, a wszelkie świadczenia zostają zwrócone (np. w przypadku odstąpienia od umowy kredytu hipotecznego, klient ma obowiązek zwrócić całą otrzymaną kwotę do banku).

Odstąpienie od umowy na skutek wady oświadczenia woli

Wada oświadczenia woli to pewnego rodzaju nieprawidłowość jaka może pojawić się przy podejmowaniu decyzji dotyczącej podpisania umowy. Z punktu widzenia klienta banku, jedną z podstawowych nieprawidłowości jest błąd co do czynności prawnej [art. 84-85 oraz art. 88 KC], najczęściej tłumaczony jako mylne wyobrażenie o stanie faktycznym.

Będzie to na przykład niedoinformowanie klienta o wysokości oprocentowania, przy jednoczesnym przejaskrawieniu korzyści jakie niesie za sobą podpisanie umowy.  Ważne jest, iż uznanie błędu następuje gdy błąd jest istotny oraz dotyczy treści czynności prawnej.

4. Prawo do ochrony sądowej

Przysługuje każdemu konsumentowi, podczas prowadzenia jakiegokolwiek sporu. Przy czym w sytuacji prowadzenia sporu z bankiem pozycja konsumenta jest uprzywilejowana:

  • Zgodnie z art. 72 § 2 KC dopuszcza się niezachowanie formy pisemnej dowodów w sprawie, w przypadku gdy żąda tego konsument w sporze z bankiem (np. możliwe jest dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadków);
  • Zgodnie z art. 384 § 2 KC klient banku nie jest zobowiązany do bieżącej znajomości wzorców umów bankowych (w tym zmian regulaminów i ogólnych warunków umowy), obowiązek informowania konsumenta o wprowadzanych zmianach leży po stronie banku.

Dowiedz się więcej: Po jakim czasie komornik zajmuje wynagrodzenie? >>

5. Prawo do wytoczenia postępowania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Prawo przysługujące każdemu konsumentowi. Orzeczenia wydawane przez sąd, stanowią podstawę do uznania danej praktyki za niedozwoloną [art. 385 KC – postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, w znaczącym stopniu naruszając jego interesy].

6. Prawo bankowe gwarantowane ustawą o kredycie konsumenckim

  • Prawo do zapoznania się z wysokością RRSO (Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania),
  • Prawo do wcześniejszej spłaty kredytu, bez ponoszenia dodatkowych kosztów,
  • Prawo do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki w terminie 10 dni od daty jej podpisania, bez konieczności podawania przyczyny,
  • Prawo do poniesienia kosztów pozaodstekowych oraz opłat związanych z zaległością w spłacie (w tym odsetek za opóźnienie) w wysokości nie większej niż wartość określona w ustawie.

Szczegółowe prawa klienta, w relacji z bankiem, regulują: Ustawa Prawo Bankowe, Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych, Ustawa o kredycie konsumenckim, Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, a także Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Dodatkowo klienta banku, będącego konsumentem w myśl art. 221 KC, chronią przepisy Kodeksu Cywilnego oraz Ustawy o Prawach Konsumenta.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Malwina Tomżyńska Malwina Tomżyńska [+ info]

Z wykształcenia ekonomista, od 2011 roku związana z bankowością. Pisze z zamiłowania. W wolnych chwilach spełnia się pedagogicznie przekazując swoją wiedzę przyszłym rachunkowcom. Prywatnie szczęśliwa mama, zgłębiająca tajniki budowy domu systemem gospodarczym i właścicielka rudego kota Władysława. Miłośniczka skandynawskich kryminałów, niemieckich samochodów, aktywnego wypoczynku i dobrego jedzenia.

Zobacz również