Praca na urlopie macierzyńskim – czy to zgodne z prawem?

Praca na urlopie macierzyńskim jest możliwa, o ile spełnimy kilka wymagań. Przeczytaj, jak można podjąć pracę zarobkową i utrzymać zasiłek macierzyński.

 
Praca na urlopie macierzyńskim – czy to zgodne z prawem?
Praca na urlopie macierzyńskim jest możliwa / źródło zdjęcia: Getty Images / AntonioGuillem

Urlop macierzyński to okres, który przysługuje każdej ubezpieczonej kobiecie pracującej na umowie o pracę, zleceniu lub prowadzącej własną działalność gospodarczą. Jest nie tylko prawem, ale i obowiązkiem. Czy więc praca na urlopie macierzyńskim jest zgodna z prawem? Czy są wyłączenia od obowiązku przejścia na niego?

Czemu służy urlop macierzyński?

Urlop macierzyński jest obowiązkowy i nie możemy się go zrzec. Jego funkcja jest dość specyficzna. Ma za zadanie chronić zdrowie matki i dziecka, i dać kobiecie czas na dojście do siebie – zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Pomaga także budować więź między powiększoną właśnie rodziną.

Nie możemy także zapomnieć o jeszcze jednej, bardzo ważnej funkcji. Urlop macierzyński w takiej postaci sprawia, że pracodawca nie może wymusić na młodej matce powrotu do pracy, ani również nie może jej zwolnić.

Wymiar urlopu określa Kodeks pracy. Zależy on od liczby urodzonych dzieci w trakcie tego jednego porodu i wynosi odpowiednio:

  • 20 tygodni na jedno dziecko,
  • 31 tygodni na dwójkę dzieci w jednym porodzie,
  • 33 tygodnie na trójkę dzieci,
  • 35 tygodni na czwórkę dzieci,
  • 37 tygodni na piątkę i więcej dzieci.

Dowiedz się więcej: Urlopy pracownicze: wypoczynkowy, na żądanie, okolicznościowy, macierzyński i inne. Wszystko co musisz wiedzieć!

W większości przypadków praca na urlopie macierzyńskim jest możliwa

źródło zdjęcia: Getty ImagesNataliaDeriabina

Kiedy można zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?

Prawo do urlopu jest często postrzegane także jako obowiązek. Z urlopu macierzyńskiego nie można zrezygnować, można jednak go przekazać ojcu dziecka, pod warunkiem, że jest osobą ubezpieczoną i zatrudnioną na podstawie umowy o pracę lub na zleceniu. Jest to jednak możliwe dopiero po odbyciu pełnych 14 tygodni urlopu przez matkę – nie ma tu znaczenia początkowy wymiar urlopu macierzyńskiego.

Pozostałą część (6, 17, 19, 21 lub 23 tygodnie) można oddać ojcu dziecka, o ile ten złoży w swojej firmie stosowny wniosek o jego udzielenie. Dopiero wtedy matka może zgłosić się do swojego pracodawcy i poinformować o chęci powrotu do pracy na jego rzecz.

Czy można pracować na urlopie macierzyńskim?

Wbrew pozorom jednak nie można powiedzieć, by urlop macierzyński i wychowawczy uniemożliwiały całkowicie aktywność zawodową. Wręcz przeciwnie – może to być doskonała okazja do poszerzenia swoich kompetencji i zarobienia dodatkowego grosza, tak przecież potrzebnego w tym trudnym okresie.

Praca na urlopie macierzyńskim u swojego pracodawcy

Jak zostało wspomniane wcześniej, założenia urlopu macierzyńskiego uniemożliwiają pracodawcy przymuszanie kobiety do powrotu do pracy – nawet wtedy, jeśli jest to tylko i wyłącznie jej wola i chęć.

Nigdy nie można być w zupełności pewnym tego, kto nalega na kontynuację pracy, stąd działalność na podstawie umowy o pracę na rzecz pracodawcy udzielającego urlopu macierzyńskiego jest całkowicie zabroniona.

Nieco inaczej przedstawia się zatrudnienie w innej formie. Tutaj nie mamy ograniczeń. Trzeba tylko pilnować, by zakres obowiązków na nowej umowie nie pokrywał się z dotychczasowymi. Powrót do dotychczasowych obowiązków jest możliwy po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.

Praca na urlopie macierzyńskim dla innego pracodawcy

Zupełnie inaczej wygląda praca na rzecz kogoś innego. Ustawodawca ma domniemanie, że jeśli kobieta ma możliwość podjąć inną pracę w tym okresie, to oznacza, że sama tego chce i podjęła starania, by doprowadzić do takiego dodatkowego zatrudnienia.

W tym przypadku dopuszczalne jest zatrudnienie na podstawie:

Dlatego jest to bardzo dobry okres na poszerzanie swoich kompetencji i spróbowanie czegoś nowego w rozwoju zawodowym. Nasz plan urlopów z pewnością tego nie zniweczy.

Umowa zlecenie a macierzyński

Szczególnie popularna jest umowa zlecenie. Praca na urlopie macierzyńskim na podstawie takiej formy zatrudnienia umożliwia nieodprowadzanie dodatkowych składek ubezpieczeniowych. Są one pobierane z wypłacanego świadczenia zwanego zasiłkiem macierzyńskim. Stąd młode mamy są bardzo atrakcyjne dla pracodawcy – podobnie jak studenci czy osoby niepełnosprawne. Jeśli uda nam się dodatkowo pozyskać pracę całkowicie zdalną, możemy bez przeszkód opiekować się maleństwem i kontynuować naszą karierę.

Działalność gospodarcza na urlopie macierzyńskim

W przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej także nie ma żadnych ograniczeń. Ustawodawca bardzo przychylnie patrzy na młode mamy, które jednocześnie robią karierę we własnych firmach, zakładają je i odnoszą sukces. Praca na urlopie macierzyńskim na własny rachunek jest całkowicie dozwolona i wskazana. Bez przeszkód możemy wystawiać faktury i rozliczać się z fiskusem z dodatkowego przychodu.

Dowiedz się więcej: Własna działalność gospodarcza czy etat: co wybrać?

Praca na urlopie macierzyńskim to wiele korzyści - nie tylko finansowych

źródło zdjęcia: Getty Images / grinvalds

Praca a inne rodzaje urlopów po porodzie

Ponieważ bardzo często urlop macierzyński jest mylony z innymi urlopami, które matka może wziąć po porodzie, warto zapoznać się także z możliwością pracy w przypadku innych zwolnień. W tym przypadku prawo jest nieco bardziej wyrozumiałe. Które urlopy pracownicze wspierają powrót do pracy?

Urlop rodzicielski

Po wykorzystaniu 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego mamy możliwość przejścia na urlop rodzicielski. Praca na urlopie macierzyńskim była zabroniona z tytułu umowy o pracę – teraz bez przeszkód możemy podjąć zatrudnienie, choć w wymiarze godzin nieprzekraczającym ½ etatu. Powoduje to także proporcjonalne przedłużenie urlopu rodzicielskiego.

Jeśli chodzi o zatrudnienie na innych rodzajach umów lub u innych pracodawców – także nie ma żadnych ograniczeń.

Dowiedz się więcej: Jak przedłużyć urlop macierzyński?

Urlop wychowawczy

Urlop wychowawczy ma na celu sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem i ochronę przed potencjalnym zwolnieniem u dotychczasowego pracodawcy. Nie ma żadnych przeciwwskazań do:

  • podjęcia pracy zarobkowej u obecnego pracodawcy,
  • podjęcia pracy zarobkowej u innego pracodawcy,
  • otwarcia własnej działalności gospodarczej,
  • podjęcia nauki w szkole specjalistycznej.

Jedyny warunek jest taki, by taka praca nie pozbawiała pracownika możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Warto także pamiętać, że równie skuteczne może okazać się zakończenie urlopu wychowawczego i powrót do pracy u dotychczasowego pracodawcy w wymiarze ½ etatu. Wtedy także jesteśmy chronieni przed zwolnieniem do momentu powrotu do pracy na standardowe osiem godzin.

Co z zasiłkiem?

Wiele osób sądzi, że praca na urlopie macierzyńskim czy później rodzicielskim sprawi, że zostanie nam odebrany zasiłek macierzyński. Warto wiedzieć, że tylko w jednej sytuacji zostanie on nam pomniejszony o uzyskane dochody. Ma to miejsce w trakcie zatrudnienia podczas urlopu rodzicielskiego na podstawie umowy o pracę u pracodawcy, który udzielał nam urlopu macierzyńskiego.

We wszystkich innych przypadkach nasz zasiłek będzie nam wypłacany w całej kwocie – nie ma tu znaczenia, jak wiele zarobimy podczas dodatkowej działalności, czy ile godzin przepracujemy. Możemy więc swobodnie podejmować zatrudnienie polegające na:

  • świadczeniu pracy na podstawie umowy o pracę z innym pracodawcą,
  • świadczeniu pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej z dowolny podmiotem.

Nie będzie miał nam tego za złe ani obecny pracodawca, ani ZUS. Urlop macierzyński można połączyć z pracą, o ile będziemy pamiętać o tych kilku regułach.

Dowiedz się więcej: Kto płaci za urlop macierzyński?

Jak widać, praca na urlopie macierzyńskim jest dozwolona, a dla wielu mam nawet wskazana. To doskonały moment, by móc podreperować domowy budżet, nauczyć się czegoś nowego i poznać ciekawych ludzi – bez ryzyka utraty dotychczasowej pracy. Warto wykorzystać tę możliwość.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Elzbieta Tchorowska Elzbieta Tchorowska [+ info]

Absolwentka Politechniki Wrocławskiej na kierunku Informatyka. Zawodowo zajmuje się Project Managementem i prowadzi niewielką agencję marketingową Numnet zajmująca się kreacją contentu na strony internetowe. Interesuje się tematyką finansów i oszczędzania oraz wszystkim, co pozwala usprawnić nadzór nad budżetem domowym. Prowadzi autorski blog Wszystko o Pieniadzach.

Zobacz również