Opony z kolcami - gdzie i kiedy można ich używać?

Opony z kolcami zaczęto użytkować w latach 50. w krajach skandynawskich. Czy są dopuszczalne w Polsce? Kiedy można ich używać i jak wpływają na bezpieczeństwo?

 
Opony z kolcami - gdzie i kiedy można ich używać?
Opony z kolcami rozwiązaniem na srogą zimę?

Opony z kolcami mają stosunkowo krótką historię. Ideą, jaka przyświecała producentom podczas wdrażania ich na rynek była poprawa przyczepności auta do podłoża, a tym samym podniesienie bezpieczeństwa w trakcie jazdy. O ile w krajach skandynawskich takie rozwiązanie ma sens, o tyle nie do końca sprawdza się w innych strefach klimatycznych.

Opony z kolcami – krótki zarys historii

Tego rodzaju opony pojawiły się na rynku w latach 50. ubiegłego wieku. Początkowo produkowane i użytkowane były przez kierowców w krajach skandynawskich.

Dopiero po 20 latach pojawiły się pierwsze raporty z badań, podsumowujących ich realny wpływ na bezpieczeństwo jazdy. Zaczęto wówczas wprowadzać regulacje prawne dotyczące eksploatacji tego typu ogumienia. Wymusiło to na producentach zmianę konstrukcji. Efektem był również wprowadzony całkowity zakaz ich używania w niektórych krajach.

Opony zimowe a opony z kolcami

Opony z kolcami posiadają praktycznie taką samą budowę, co opona zimowa. Różnica tkwi w konstrukcji bieżnika. W przypadku opony z kolcami posiada ona wgłębienia, w których mocowane są metalowe kolce. Ich liczba różni się w zależności od opony i zazwyczaj oscyluje w granicach od 60 do 120. Występuje również kilka rodzajów długości. W autach osobowych stosowane są zazwyczaj kolce o długości od 10 do 15 mm, w przypadku zaś pojazdów ciężarowych mogą mieć one nawet 30 mm długości.

To co odróżnia ogumienie z kolcami od zwykłej opony zimowej jest również budowa samego bieżnika. Opony z kolcami posiadają mniej lamelek, przez co gorzej sobie radzą w jeździe po świeżym śniegu. Auto wykazuje wówczas wyższą skłonność do zakopywania się w śniegu, co znacząco obniża komfort jazdy.

Opona zimowa, posiadająca inną konstrukcję bieżnika, znacznie lepiej sobie radzi w takich warunkach. W efekcie, zdecydowanie łatwiej jest wyjechać np. z zasypanego śniegiem miejsca parkingowego, bez konieczności wcześniejszego odgarnięcia śniegu.

Cechy użytkowe opon z kolcami

Opony z kolcami zaprojektowano z myślą o poruszaniu się po całkowicie oblodzonej nawierzchni lub na mocno ubitym śniegu. W takich warunkach wyróżniają się bezkonkurencyjnymi parametrami, których nie posiada ani opona zimowa, ani tym bardziej opona wielosezonowa. Zapewnia doskonałą przyczepność, co ma bezpośrednie przełożenie zarówno obniżenie ryzyka wpadnięcia w poślizg, a także zmniejsza drogę hamowania.

Jednak jeżeli ten typ ogumienia będzie stosowany w innych warunkach, niż do których są predestynowane, ich osiągi będą dużo gorsze. Opony takie nie nadają się do jazdy bezpośrednio po asfalcie. Znajdujące się w bieżniku kolce wpływają na wydłużenie drogi hamowania, niezależnie od tego, czy nawierzchnia jest sucha czy mokra.

Negatywny wpływ na asfalt i nawierzchnie bitumiczne

Pomimo ogromnego postępu technologicznego, opony z kolcami w dalszym ciągu negatywnie wpływają na twardą nawierzchnię bitumiczną. Zasadniczo należy wyróżnić dwie wady użytkowania takiego ogumienia na czarnej drodze. Pierwsza z nich dotyczy wpływu na zmniejszenie chropowatości asfaltu. Nawierzchnia jest jakby polerowana, co znacząco zmniejsza jej właściwości przyczepności. Druga związana jest z wysokim ryzykiem wypadnięcia kolców przy poruszaniu się na takiej drodze, co stwarza duże zagrożenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Gdzie można jeździć oponami z kolcami?

Zasadniczo należy wyróżnić dwa typy utrzymania dróg, które decydują o zasadności stosowania ogumienia z kolcowanym bieżnikiem. W Polsce obowiązuje tzw. standard „czarnej drogi”. W praktyce sprowadza się to dążenia, by nawierzchnia polskich dróg zawsze była czarna. Stosuje się w tym celu odśnieżanie pługami, piaskowanie oraz sypanie solą. Taki standard jest zasadny w większości krajów europejskich, w których okres zimowy nie cechuje się intensywnymi opadami śniegu.

Inaczej jest w przypadku krajów położonych bliżej koła podbiegunowego, a zwłaszcza krajów skandynawskich. Warunki atmosferyczne oraz czas trwania zimy powodują, że standard „czarnej drogi” jest niezwykle kosztowny i z tego powodu – najzwyczajniej nieopłacalny. Działania służące do utrzymania takiego standardu nadal obejmują odśnieżane. Warstwa ubitego śniegu nie jest jednak usuwana. Dlatego w celu zachowania najwyższego poziomu bezpieczeństwa, stosuje się w takich warunkach opony z kolcami.

Jakie kraje dopuszczają użytkowanie opony z kolcami?

Takie ogumienie dopuszczalne jest we wszystkich krajach skandynawskich, tj.: Norwegii, Finlandii oraz Szwecji. Determinowane jest to intensywnymi opadami śniegu w okresie zimowym, przez co standard „białej drogi” jest bardziej opłacalny.

Ciekawostką jest jednak, że wjazd do miast na takim ogumieniu jest płatny lub całkowicie zabroniony. Decydują o tym władze konkretnej miejscowości. Ponadto pozwolenie na poruszanie się na oponach z kolcami jest ograniczony i trwa od 31 września do 15 kwietnia. Co istotne, w okresie w którym teoretycznie obowiązuje zakaz używania opon z kolcami, dopuszcza się ich eksploatację o ile występują warunki zimowe lub istnieje uzasadnione podejrzenie, że takie warunki mogą wystąpić.

Poza krajami skandynawskimi, takie opony dopuszczone są do użytkowania również w Szwajcarii, w Austrii oraz we Włoszech. Wynika to z ukształtowania terenu, ze względu na usytuowanie w Alpach.

Dowiedz się więcej: Jazda autem zimą – podstawowe zasady >>

Opony z kolcami – czy można jeździć na nich w Polsce?

W Polsce nie istnieje możliwość eksploatowania tego typu ogumienia. Opony z kolcami są zabronione przepisami prawa. Kwestia ta jest precyzyjnie uregulowana w art. 60, ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Wyjątek od reguły stanowią jedynie wyścigi oraz rajdy samochodowe. Jednak odbywać się one muszą na drogach o odpowiednim statusie, zaś ich zarządca musi wyrazić na to zgodę.

Łańcuchy śniegowe w Polsce

W sytuacjach wyjątkowo ciężkich warunków drogowych, dopuszcza się użytkowanie łańcuchów śniegowych. W niektórych przypadkach ustawodawca nawet nakazuje ich założenie na opony zimowe. Nakaz ten wynika ze znaku C-18, przy czym łańcuchy śniegowe muszą znajdować się minimalnie na dwóch kołach napędowych. Tego typu wyposażenie warto założyć na ogumienie, gdy widzimy znak A-32, ostrzegający o możliwym oszronieniu jezdni.

Warto zaznaczyć, że w niektórych krajach istnieją nakazy używania łańcuchów śniegowych w pojazdach ciężarowych. Dotyczy to w szczególności Austrii. Przy czym takie łańcuchy muszą spełniać austriackie normy bezpieczeństwa, określone jako O-Norm 5119. Dopuszczalne jest użytkowanie takiego wyposażenia w autach osobowych, przy czym ich norma została określona jako O-Norm 5117.

Opony z kolcami są zaprojektowane z myślą o poruszaniu się po oblodzonych nawierzchniach lub na ubitym śniegu. W takich warunkach posiadają najlepsze osiągi, nieporównywalne i nieosiągalne dla opon zimowych, a tym bardziej opon wielosezonowych. Jednak nie wszędzie istnieje możliwość korzystania z takiego ogumienia. Dozwolone są w krajach skandynawskich (Szwecja, Norwegia oraz Finlandia), a także w niektórych krajach położonych w kontynentalnej części Europy (Austria, Włochy, Szwajcaria). Jednak nawet i w tych państwach istnieją precyzyjne zapisy w prawie, regulujące zasady użytkowania ogumienia z kolcami.

ZOBACZ ROWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Michał Nielub Michał Nielub [+ info]

Z wykształcenia marketingowiec, z doświadczenia przedsiębiorca. Prowadzi własną firmę B&M Outsources, poza tym wspiera projekty inwestycyjne m.in. producenta mebli dla statków, hoteli, biur oraz gastronomii. Od 2014 roku jako wiceprezes zarządza Stowarzyszeniem Kreacje Innowacje, zajmującego się rozwojem przedsiębiorczości oraz kultury. Funkcję wiceprezesa pełni również w Stowarzyszeniu Pasażerów Kolejowych Siemianice. Poza pasjami biznesowymi, prywatnie podróżnik i stały bywalec festiwali, na które zabiera zarówno żonę oraz o ile okoliczności pozwalają - również dzieci. Ulubione miejsca? Kaszuby, Kraków oraz Toskania.

Zobacz również