Mszyce - objawy, zwalczanie i zapobieganie

Rośliny doniczkowe narażone są na inwazję szkodników i wywoływane przez nie choroby. Mszyce są najczęściej spotykanym niszczycielem roślin balkonowych.

 
Mszyce - objawy, zwalczanie i zapobieganie
Mszyce na roślinie /źródło zdjęcia: Getty Images/ Lnzyx

Mszyce pojawiają się znienacka i rozmnażają bardzo szybko. Jedna samica w ciągu roku może wydać kilka pokoleń młodych. Zdaniem ogrodników mszyce to najbardziej uciążliwe szkodniki. Sukces w walce z nimi zależy od tego, czy zostaną odpowiednio wcześniej wykryte.

Występują na kwiatach, warzywach i roślinach doniczkowych. Żyją w koloniach. W ogrodnictwie i rolnictwie powodują milionowe straty, doprowadzając do klęski uprawy zaatakowanego gatunku rośliny. Walka z nimi jest szczególnie trudna, ponieważ jest trzy tysiące różnych gatunków mszyc i mogą zaatakować każdą roślinę.

W artykule podpowiadamy jak rozpoznać szkodnika i jakie są najskuteczniejsze metody zwalczania go w warunkach domowych.

Jak wyglądają mszyce?

Wygląd mszycy zależy od gatunku. Charakterystyczną cechą jest okrągławe lub wydłużone ciało zakończone szpiczastym odwłokiem. Po bokach odwłoka widoczne są dwie rurki przypominające syfony.

Młode osobniki nie różnią się kolorem od dorosłych, są jedynie mniejsze. Owady w zależności od gatunku mogą być koloru:

  • kremowego,
  • zielonego,
  • pomarańczowego lub żółtego,
  • czerwono-zielonego,
  • popielatego,
  • brązowego,
  • a nawet czarnego.

Wyraźnie wydzielona jest głowa, na której znajdują się czułki. Niektóre gatunki są pokryte charakterystycznym woskowym nalotem. Gatunki uskrzydlone posiadają dwie pary skrzydeł i występują w koloniach, nawet po kilkaset osobników. Nazwa mszycy bardzo często zawiera nazwę gatunku rośliny, na której szkodnik żeruje.

Jak wyglądają mszyce? W zależności od gatunku mogą mieć różny kolor

źródło zdjęcia: Getty Images / Andy Nowack

Jak rozwijają się mszyce?

Mszyce składają jaja w pobliżu pąków i krótkopędów. Z jaj wylęgają się larwy, które bardzo szybko dorastają.

Większość gatunków mszyc jest dzieworodna – w rozmnażaniu bierze udział jedynie samica, a do rozrodu nie jest potrzebne zapłodnienie. Samica może jednorazowo mieć do 200 larw. Największym problemem jest ich płodność, ponieważ w szybkim tempie z niewielkiego skupiska owadów tworzy się olbrzymia kolonia, którą trudno wytępić.

Dlatego tak ważne jest to, aby zwalczanie pasożytów roślin rozpocząć od momentu zauważenia pierwszych osobników. Dzięki temu można ocalić rośliny i zmniejszyć koszty walki z drobnymi szkodnikami roślin doniczkowych.

Objawy ataku mszyc

Przy 3000 gatunków mszyc występujących na świecie, w tym przy 700 gatunkach tych owadów żyjących w Polsce, ich inwazja może przydarzyć się w każdym ogrodzie, a także na roślinach doniczkowych i balkonowych.

Dlatego warto systematycznie przeglądać rośliny i sprawdzać, czy nie zostały zaatakowane przez tego szkodnika. Rozwojowi pasożytów sprzyja zagęszczenie roślin.

W ogrodach pierwsze pokolenia szkodników żerują na chwastach, a następnie przenoszą się na inne rośliny. Opisywane owady wysysają soki z tkanek roślin, co doprowadza do chorób kwiatów doniczkowych. Żerowanie powoduje:

  • zatrzymanie wzrostu,
  • przebarwienia,
  • usychanie liści, pędów i kwiatów.

Dochodzi do zaburzeń fizjologicznych, zakażeń grzybiczych i bakteryjnych, a w konsekwencji do obumierania roślin.

Mszyce przenoszą choroby wirusowe z jednej rośliny na drugą. Dlatego w krótkim czasie wszystkie kwiaty na balkonie i znaczna ich część w ogrodzie będzie chora. Dodatkowo mszyce wydzielają kleistą substancję, która przyczynia się do powstania szarej pleśni.

Dowiedz się więcej: Choroby storczyków – rozpoznanie i leczenie

Zaatakowany kwiat przez mszyce

źródło zdjęcia: Getty Images / kazakovmaksim

Jak zapobiegać pojawieniu się mszyc?

Profilaktyka pomaga ograniczyć ryzyko zaatakowania roślin przez mszyce. Najważniejsze jest to, aby rośliny nie rosły zbyt blisko siebie.

Kolejnym krokiem zapobiegającym inwazji tych pluskwiaków jest systematyczne usuwanie wszelkich chwastów.

W ogrodach można sadzić rośliny, które mają właściwości odstraszające owady, np.: czosnek lub starać się przyciągnąć jak najwięcej naturalnych wrogów tych pluskwiaków np. biedronek lub pryszczarka mszycojada.

Biedronka zjada kilkadziesiąt mszyc dziennie, a larwa 600 tych szkodników w ciągu swojego rozwoju. Naturalnymi sprzymierzeńcami w walce z mszycami są także niektóre gatunki pająków, chrząszczy i ptaków.

Likwidacja mszyc – metody domowe i chemiczne

Zwalczanie mszyc to bardzo trudne zadanie. Szybkie tempo ich rozmnażania i pojawiające się ogromne kolonie w ciągu kilku dni nie ułatwiają pracy. Owady można zwalczać środkami chemicznymi lub ekologicznymi, jak również domowymi sposobami.

Przykłady domowych środków na mszyce

Specjaliści z branży ogrodniczej uważają, że domowe środki na mszyce są skuteczne jedynie do pewnego momentu. Jednak warto od nich zacząć, kiedy tylko zauważymy nieproszonych gości na swoich kwiatach.

1. Rośliny, których nie lubią mszyce

Do roślin, których nie lubią mszyce, należą:

  • czosnek,
  • cebula i szczypiorek,
  • mięta,
  • lawenda,
  • kolendra,
  • petunia,
  • rzodkiewka.

W warunkach domowych i balkonowych znakomicie sprawdzą się mięta i lawenda, kolendra oraz szczypiorek, które można również posadzić w doniczce. W ich pobliżu drobne szkodniki roślin nie atakują.

Dowiedz się więcej: Zielnik na parapecie lub tarasie – zrób to sam

2. Lekarstwo z cebuli

O tym, że cebula ma właściwości bakteriobójcze, wiadomo od dawna. Zaletą tego warzywa jest również to, że potrafi zwalczać mszyce. Wywar z cebuli ma podwójne działanie: zabija mszyce i zapobiega niektórym chorobom przenoszonym przez owady wydzielające spadź.

Do przygotowania wywaru potrzebne jest 75 g cebuli pokrojonej w drobną kostkę i 10 litrów wody. Należy to wszystko gotować przez 30 minut, wystudzić, wlać do spryskiwacza, a następnie wykonać oprysk na mszyce.

Oprysk na mszyce można najpierw wykonać domowym preparatem

źródło zdjęcia: Getty Images / ronstik

3. Czosnek jako środek na uciążliwe mszyce

Mszyce w krótkim czasie potrafią zmienić piękne kwiaty w obumarłą roślinę. Czosnek może pomóc w ocaleniu roślin przed szkodnikiem.

Wystarczy 20 dag czosnku przecisnąć przez praskę, dodać 10 litrów wody i odstawić na jeden dzień. Następnie przelać miksturę do spryskiwacza i spryskać nią roślinę.

4. Mniszek lekarski – skuteczny oręż

Popularny mniszek lekarski, czyli mlecz, jest skutecznym środkiem do walki z mszycami. Od wiosny do jesieni rośnie na każdym trawniku.

Ekologiczny preparat na mszyce sporządzić należy z 40 dag liści mniszka i 10 litrów wody. Po trzech godzinach jest gotowy wywar, który wystarczy wlać do spryskiwacza i „nakarmić nim” agresora naszych roślin.

5. Napar z krwawnika

Domowy środek na mszyce można wykonać z pędów krwawnika. Wysuszone pędy trzeba zalać wrzątkiem i zostawić na pół godziny. Następnie należy dolać około 10 litrów wody i odstawić tym razem na 48 godzin. Po tym czasie wywar należy przecedzić i spryskać nim zaatakowane przez mszyce rośliny.

6. Uśmiercenie towarzyszy

Skutecznym sposobem na zwalczanie mszyc jest rozgniecenie kilku osobników i położenie ich w pobliżu podgryzanej rośliny. „Zwłoki towarzyszek” wysyłają chemiczny sygnał ostrzegawczy i odstraszają pozostałe owady.

Naturalnym wrogiem owadów jest biedronka, która zjada mszyce

źródło zdjęcia: Getty Images / claffra

Chemiczne opryski roślin zaatakowanych przez mszyce

Przy dużej liczebności szkodnika naturalne, domowe metody zwalczania mszyc mogą okazać się niewystarczające i trzeba sięgnąć po ratunek w postaci chemicznych środków ochrony roślin. Dostępne są one w każdym sklepie ogrodniczym.

Preparaty na mszyce należy stosować we właściwych terminach i w dawkach zgodnych z zaleceniami producenta. Niektóre z nich jak np.:

  • Decis 2,5 EC,
  • Fastac 100 EC,
  • Karate Zeon 050 CS,

które należą do grupy pyretroidów, można użyć tylko raz w sezonie. Wymagana jest temperatura powyżej 20oC – należy je stosować wiosną. Są to środki nieselektywne, niszczące również pożyteczne owady, co jest minusem preparatów z grupy pyretroidów.

Pozostałe środki na mszyce można stosować w trakcie całego sezonu. Za swoją skuteczność cenione są m.in. Mospilan 20 SP i Confidor 200 SL. Opryski należy przeprowadzać wieczorem, na zewnątrz, najlepiej w bezdeszczowy, ale pochmurny dzień. Należy unikać kontaktu z preparatem.

Mszyce uważane za szkodniki wywołujące największe spustoszenie w roślinach. Przy inwazji mszyc mogą zawieść domowe sposoby i konieczne jest zastosowanie chemicznych preparatów. Wybór środka na mszyce zależy od ilości szkodników, które z roślin balkonowych lub doniczkowych zrobiły sobie jadłodajnię. Im wcześniej przystąpimy do likwidacji mszyc, tym większa szansa, że uda się ocalić rośliny.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Izabela Krzyczkowska Izabela Krzyczkowska [+ info]

Z wykształcenia jest polonistką - ukończyła Filologię Polską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Interesuje się: prawami człowieka i zwierząt, kulinariami, historią, polityką, medycyną, urządzaniem wnętrz. Pisanie tekstów jest nie tylko jej zajęciem zawodowym, ale także pasją. Od lat pisze różnorodne artykuły, teksty blogowe, teksty na ulotki, informacje prasowe. Wykonuje również korekty tekstów.

Zobacz również