Karta płatnicza - rodzaje i bezpieczeństwo transakcji

Sprawdź, co może karta płatnicza i czy jest bezpieczna. Dowiedz się, czym różnią się od siebie karty kredytowe, debetowe, obciążeniowe i przedpłacone.

 
Karta płatnicza - rodzaje i bezpieczeństwo transakcji
Rodzaje kart płatnicznych

Karta płatnicza umożliwia dokonywanie płatności w krajowych i zagranicznych sklepach stacjonarnych i internetowych, pobieranie gotówki z bankomatów, a od niedawna także opłacanie podatków. Do wielu zalet, które posiada karta płatnicza, banki dołożyły kolejne udogodnienia, np. możliwość zakupów na kredyt. Wszystkie te korzyści, podobnie jak właściciel kart, dostrzegają przestępcy. Czy mogą oni przejąć nasze pieniądze?

Karta płatnicza – cechy

Karta płatnicza jest atrybutem nowoczesnego konta bankowego. Służy do dokonywania płatności (np. za towary, usługi, czy podatki) oraz do podejmowania gotówki z bankomatu.

Wygląd karty podlega określonym standardom. Jej wymiary wskazuje norma ISO – wys. 544 mm, szer. 86 mm. Karta wyposażona jest w chip lub pasek magnetyczny pojawiający się w starszych typach kart. Na karcie oznaczone jest:

  • imię i nazwisko właściciela,
  • nazwa banku,
  • nazwa organizacji płatniczej,
  • identyfikator,
  • data ważności karty,
  • kod CVV lub CVC (na odwrocie karty).

Dowiedz się więcej: Bankowość elektroniczna – jak działają platformy do przelewów internetowych? 

Bezpieczeństwo karty płatniczej

Karta płatnicza jest kluczem do naszych pieniędzy, dlatego każdy jej słaby element jest unowocześniany lub wymieniany na bardziej efektywny. Tak stało się m.in. z paskami magnetycznymi, które zostały zastąpione chipami.

Paski magnetyczne i chipy w karcie płatniczej

Paski magnetyczne z wpisanymi weń danymi często padały ofiarą oszustów, dlatego nowoczesne karty mają wbudowane mikroprocesory, które trudniej okraść z informacji. Dane są zakodowane, a dostęp do nich jest możliwy tylko poprzez PIN.

Płatności zbliżeniowe

Przez zbliżenie można opłacić rachunki do wysokości 50 zł (jeszcze w 2019 roku limit ten powinien zostać podniesiony do 100 zł). Powyżej tego limitu wymagane jest podanie kodu PIN.

Mimo że tylko niewielkie zakupy można zrobić dzięki płatnościom zbliżeniowym, to i tak dostanie się karty w niepowołane ręce może przyczynić się do sporych strat na rachunku bankowym.

Oprócz limitu wartości transakcji bez potrzeby uwierzytelniania za pomocą kodu PIN istnieje także zabezpieczenie ilościowe. Oznacza to, że po wykonaniu określonej ilości opłat kartą zbliżeniowo, nawet w przypadku wartości poniżej 50 zł możemy zostać poproszeni o wpisanie kodu PIN. W ten sposób nasza karta nawet wpadając w niepowołane ręce nadal będzie zabezpieczona przed utratą większej kwoty z konta.

Zagrożenie staje się jednak większe, jeżeli osoba, która przechwyciła naszą kartę, jest także w posiadaniu wiedzy o naszym kodzie PIN. W takim przypadku natychmiast po zorientowaniu się o zgubie należy zastrzec naszą kartę, kontaktując się z bankiem.

Instytucje finansowe nie mogły pozostawić swoich klientów bez asekuracji, dlatego wdrożono system zabezpieczający. I tak:

  • banki są zobowiązane umożliwić klientom wyłącznie możliwości płacenia przez zbliżenie lub, jeśli nie mogą tego zrobić, powinny zapewnić karty bez takiej funkcji;
  • banki muszą informować klientów o tym, czym jest karta zbliżeniowa, a także o limitach transakcji, zabezpieczeniach, metodach autoryzacji i procedurach w razie kradzieży karty;
  • w razie nieuprawnionych zakupów bank dzieli się z klientem odpowiedzialnością, tzn. właściciel karty odpowiada za straty do wysokości 50 euro, natomiast bank – powyżej tej kwoty. Banki mają jednak docelowo całkowicie zwalniać klientów z takiej odpowiedzialności.

Posiadacze karty, którzy pragną się dodatkowo zabezpieczyć, mogą zdecydować się na wykupienie dodatkowego ubezpieczenia, które kosztuje jedynie kilka złotych miesięcznie, a całkowicie zwalnia konsumenta z odpowiedzialności za potencjalne straty.

Dowiedz się więcej: Złota karta kredytowa – dla kogo? 

Kody weryfikacyjne CVC i CVV

Płacąc za zakupy przez Internet kartą płatniczą podajemy kody CVC i CVV. Jest to niepowtarzalna kombinacja cyfr umieszczona wyłącznie na karcie oraz w bazie danych banku i służy do bieżącej weryfikacji transakcji. Poza tym nie jest nigdzie zapisywana, ani przechowywana.

Normy bezpieczeństwa opracowane przez Payment Card Industry Security Standards Council zakazują rejestrowania oraz przechowywania tych kodów przez sprzedawców, a za złamanie zakazu grożą wysokie kary finansowe oraz utrata możliwości przyjmowania płatności kartami. Kody zabezpieczające kartę płatniczą występują w dwóch formach:

CVC1 i CVV 1 – zawarty w kodzie magnetycznym karty. Jest weryfikowany przy zakupach dokonywanych w sklepach stacjonarnych, gdzie karta jest fizycznie obecna u sprzedawcy podczas dokonywania transakcji.

CVC2 i CVV2 – podany na odwrocie karty płatniczej, jest używany przy transakcjach dokonywanych na odległość (przez Internet).

Nowością są karty ze zmiennym kodem CVC. Karty te mają wbudowany wyświetlacz, który co godzinę emituje nowy kod CVC. Dzięki temu, nawet jeśli przestępcy pozyskają z Internetu kod, to najprawdopodobniej będzie już nieaktualny.

Dowiedz się więcej: Gdzie znaleźć numer karty kredytowej i kod bezpieczeństwa karty?

Kod PIN

Kod PIN w momencie zawierania transakcji jest kojarzony z danymi zawartymi na karcie i szyfrowany. Szyfr przesyłany jest do banku i uwierzytelniany. Kiedy system dopuści osobę posługującą się kartą do zasobów rachunku bankowego, ta może przeprowadzić operację, która następnie podlega autoryzacji. Tylko prawidłowa autoryzacja gwarantuje dokonanie transakcji.

Obowiązkiem każdego posiadacza karty płatniczej jest zachowanie w tajemnicy swojego kodu PIN. Początkowo jest on nam przyznawany w losowej kombinacji cyfr przez bank. Wiele osób korzysta jednak z możliwości jego zmienienia na łatwiejszy do zapamiętania. W takim przypadku wybieramy często popularne kombinacje, takie jak 1234 czy datę naszego urodzenia. Warto jednak odejść od takiej praktyki i zdecydować się na przypadkowy ciąg cyfr, który jest najtrudniejszy do odgadnięcia.

Bezwzględnie nie należy także gdziekolwiek zapisywać naszego kodu ani robić zdjęć, gdyż stanowi to źródło potencjalnego ryzyka. Nie powinno się także po żadnym pozorem zdradzać naszego PIN-u osobom trzecim, gdyż może stanowić to dla nas duże zagrożenie.

Również wpisywanie kodu PIN powinno zawsze odbywać się przy zachowaniu szczególnej ostrożności. Należy więc zawsze zakrywać klawiaturę dłonią nawet, jeżeli wydaje nam się, że nikt na nas nie patrzy. Tyczy się to nie tylko terminali sklepowych, ale także bankomatów. W tych drugich złodzieje czasami umieszczają kamerki, dzięki którym z ruchu naszych dłoni mogą odgadnąć nasz PIN.

Zawsze przed włożeniem karty do bankomatu warto także przyjrzeć się samemu urządzeniu. Jeżeli w pobliżu klawiatury zobaczymy coś, co odbiega wyglądem od standardu, lepiej jest unikać wypłacania pieniędzy w takim miejscu, gdyż może to świadczyć o znajdowaniu się w tym miejscu nakładki używanej przez złodziei do przechwytywania numeru PIN.

Dowiedz się więcej: Kradzież pieniędzy z bankomatu: na czym polega skimming bankomatowy?

Limity autoryzacyjne

Jest to opcja zabezpieczająca nas przed utartą dużej sumy pieniędzy z konta w przypadku, kiedy nasza karta zostanie skradziona lub konto ulegnie atakowi hackerskiemu. Polega ona na tym, że każdy konsument może samodzielnie ustalić limit dziennych lub miesięcznych transakcji, jakie mogą zostać dokonane.

Dla przykładu, jeżeli nasz limit ustalony jest do wysokości salda, złodziej po przechwyceniu karty będzie mógł dokonać operacji finansowych do takiej wartości. Jeżeli jednak ustalimy np. że dziennie możemy dokonać transakcji jedynie na 500 zł, to właśnie tyle potencjalnie stracimy, zanim zdążymy zastrzec naszą kartę.

Zastrzeganie kart płatniczych

Dzięki wspólnej inicjatywie Związku Banków Polskich, Narodowego Banku Polskiego, Visa, MasterCard oraz Exatel powstał system, który umożliwia zastrzeżenie karty płatniczej dowolnego banku.

Właściciel karty, który chce zastrzec zaginioną lub skradzioną kartę musi zadzwonić pod numer telefoniczny 828 828 828, a system połączy go z jego bankiem. System działa 24 godziny przez 7 dni w tygodniu.

Dowiedz się więcej: Platynowa karta kredytowa – co daje i jak ją dostać? 

Rodzaje kart płatniczych

Dzięki inwencji banków klienci zyskują wraz z kartami wiele udogodnień. Z tego względu karty dzieli się na:

  • karty kredytowe,
  • karty debetowe,
  • karty obciążeniowe,
  • karty przedpłacone.

Karty kredytowe

Karty kredytowe nie zawsze wiążą się z koniecznością posiadania konta bankowego. Umożliwiają zapłatę za towary i usługi do wysokości limitu kredytowego przyznanego przez bank.

Spłata zadłużenia może odbyć się bezodsetkowo, pod warunkiem, że klient ureguluje całość zobowiązań wobec banku w określonym terminie (najczęściej w ciągu 30 dni). Jeśli kredyt będzie spłacany w częściach, wówczas naliczone zostaną odsetki.

Dowiedz się więcej: Czy płatność kartą kredytową w internecie jest bezpieczna? 

Karty debetowe

Kartę debetową może uzyskać właściciel konta bankowego. Karta ta w odróżnieniu od karty kredytowej nie pozwala na zadłużenie się. Jej cechą charakterystyczną jest natychmiastowe obciążenie rachunku bankowego klienta.

Karta obciążeniowa

Karta obciążeniowa łączy w sobie cechy karty kredytowej i debetowej. Klient dysponuje określonym limitem kredytowym, a rachunek jest obciążany natychmiast w momencie transakcji. W odróżnieniu od karty kredytowej karta obciążeniowa nie umożliwia spłaty w ratach, a jedynie odroczoną w czasie spłatę całości zadłużenia.

Karta przedpłacona

Karty przedpłacone to doskonałe rozwiązanie np. dla dzieci. Posiadacz takiej karty dysponuje dokładnie taką kwotą, jaką wcześniej zasilono konto techniczne w banku (nie ma wymogu posiadania standardowego rachunku bankowego).

Dowiedz się więcej: Karta przedpłacona dla dziecka, czyli finanse dla najmłodszych

Karta wirtualna

Internetowa karta płatnicza ma postać nadawanego przez bank numeru, którym można dokonywać transakcji np. w sklepach internetowych. Ponieważ karta ta fizycznie nie istnieje, nie można za jej pomocą np. podjąć gotówki w bankomacie.

Dowiedz się więcej: Wirtualna karta kredytowa – co to takiego? 

Karta płatnicza - rodzaje i bezpieczeństwo transakcji - płatności kartą

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również