Grecja: potrawy, których musisz spróbować (kuchnia grecka)

Planujesz wakacje w Grecji? Sprawdź, jak smakuje grecka kuchnia! Dowiedz się, które greckie potrawy są najlepsze i gdzie ich skosztować!

 
Grecja: potrawy, których musisz spróbować (kuchnia grecka)
Grecka kuchnia to nie tylko gyros i ser feta! / źródło zdjęcia: Depositphotos / samot

Spędzając wakacje w Grecji, warto spróbować dań lokalnej kuchni, ponieważ jest to jedna z najsmaczniejszych i najzdrowszych kuchni świata. Choć ma wiele wspólnego z innymi kuchniami z basenu Morza Śródziemnego, charakteryzuje ją wiele specyficznych produktów, dań i przypraw, które decydują o jej wyjątkowości. Świeże ryby i owoce morza, wyśmienita oliwa z oliwek, mnóstwo kolorowych warzyw, chrupiące chlebki pita i jedyny w swoim rodzaju ser feta to tylko niektóre przykłady tego, jakie oferuje Grecja potrawy. Zapraszamy na krótki przewodnik po greckich smakach i daniach, których po prostu trzeba spróbować podczas pobytu w Grecji!

Grecja – kraj pasterzy i gajów oliwnych

Tradycje kulinarne w Grecji sięgają starożytności, jednak współczesna grecka kuchnia różni się od tej sprzed wieków, ponieważ ze względów historycznych zawiera wiele elementów zapożyczonych z kuchni tureckiej, bałkańskiej, a nawet arabskiej. Wciąż jest to jednak kuchnia prosta, można powiedzieć pasterska, oparta głównie na warzywach, oliwie, pszenicy, rybach oraz mięsie (głównie jagnięcinie i baraninie), czyli produktach występujących lokalnie.

Jak smakuje Grecja?

Potrawy w kuchni greckiej oparte są na lokalnych składnikach. Każdy, kto był w Grecji, doskonale wie, że nieodłącznym elementem greckiego krajobrazu są gaje oliwne oraz pasące się stada kóz i owiec – to dlatego symbolami greckiej kuchni stały się oliwki (zwłaszcza z regionu Kalamata), oliwa z oliwek, ser feta z mleka koziego i owczego, gęsty jogurt, a także dania z baraniny i jagnięciny.

Oprócz tego chyba trudno znaleźć w Europie drugą kuchnię, w której występowałoby aż tak wiele kolorowych warzyw – bakłażany, papryka, pomidory, ogórki, cukinia i zielone sałaty podawane są na różne sposoby i praktycznie występują w większości dań.

Grecy uwielbiają też ryby i owoce morza, które najchętniej, podobnie jak mięso, przyrządzają na grillu. Grecka kuchnia słynie też z charakterystycznych przypraw, których próżno szukać w innych kuchniach basenu Morza Śródziemnego – przykładem jest choćby cynamon dodawany do dań mięsno- warzywnych, który nam kojarzy się wyłącznie z deserami.

Grecka tawerna – tu zasmakujesz prawdziwej greckiej kuchni!

Jeśli chcemy przekonać się, jak smakuje prawdziwa Grecja potrawy warto zamawiać w niewielkich tawernach, najlepiej tych zlokalizowanych na uboczu w małych miejscowościach, z dala od turystycznych kurortów. Tawerna to specyficzna restauracja grecka serwująca domowe, zwykłe jedzenie, w której zwykle panuje luźna i rodzinna atmosfera.

Można w niej skosztować dań przyrządzanych nie przez mistrzów sztuki kulinarnej, ale przez zwykłych Greków, którzy gotują dla swoich gości dokładnie tak, jak dla swojej rodziny. Jeśli chodzi o ceny w Grecji, to właśnie w małych rodzinnych tawernach są one najbardziej przystępne – to kolejny powód, by spędzając wakacje w Grecji jadać właśnie w tego typu lokalach.

Dowiedz się więcej: Saloniki: Restauracje TOP 11. Gdzie zjeść smacznie i tanio?>>

Poniżej prezentujemy typowe dania, z jakich słynie Grecja – potraw tych koniecznie trzeba spróbować podczas wakacji w kraju tysiąca wysp i ojczyzny olimpijskich bogów.

Gyros

Gyros to pierwsze danie, z jakim chyba każdemu kojarzy się Grecja. Potrawy tej można skosztować w wielu tawernach, a także w budkach z fast-foodami. Przyrządza się ją z pieczonego na ruszcie mięsa wieprzowego, baraniego lub drobiowego. Charakterystyczny sposób jego opiekania na wysokim i obracającym się rożnie został zapożyczony z Turcji (tam przyrządza się w ten sposób mięso na doner kebab) – pomysł przywieźli na początku XX wieku Grecy przesiedleni z terenów tureckich. Gyros podawany jest w Grecji na dwa sposoby:

  • jako danie restauracyjne z sałatką, frytkami i sosem jogurtowym tzatziki
  • jako fast-food w chlebku pita z dodatkiem warzyw i sosów.

Pita grecka różni się nieco od pity znanej z Bliskiego Wschodu. Tam w pszennym placku podczas pieczenia tworzy się pusta przestrzeń, którą napełnia się potem mięsem i warzywami. Pita grecka nie ma takiej kieszonki – placek po prostu zwija się w rożek i do niego wkłada się różne dodatki.

 

Souvlaki

To kolejne danie mięsne, które dzisiaj w popularnych greckich kurortach sprzedawane jest niemal w każdej tawernie i barze szybkiej obsługi. Są to szaszłyki przygotowane z grillowanego mięsa (najczęściej wieprzowego lub drobiowego) nabitego na szpadki zwane kalamakia, które podawane są z cytryną, pomidorami i cebulą lub w wersji „na bogato” z sałatką oraz z frytkami. Można spotkać również to danie podawane w chlebku pita – wówczas niewiele się ono różni od gyros.

 

Moussaka (musaka)

Moussaka to bez wątpienia danie, z jakich najbardziej słynie Grecja. Potrawy tej spróbować można w wielu zakątkach kraju, ale w każdym z nich może ona smakować nieco inaczej. W wersji podstawowej jest to zapiekanka z mięsa mielonego (zwykle wieprzowego, wołowego lub jagnięcego), bakłażana, pomidorów i sosu beszamel. W niektórych regionach Grecji np. na Krecie obok bakłażana stosuje się także warstwę z ziemniaków.

Cechą charakterystyczną tej zapiekanki, przypominającej trochę włoską lasagne, jest specyficzny dobór przypraw, wśród których wyraźnie wyczuwalny jest cynamon, oregano oraz kumin. W tawernach moussaka podawana jest zazwyczaj w tym samym glinianym naczyniu, w którym była pieczona.

 

Wiejska sałatka choriatiki

My nazywamy ją sałatką grecką i przygotowujemy nieco inaczej niż w Grecji. Oryginalna grecka sałatka choriatiki składa się zwykle wyłącznie z pokrojonych na grube kawałki pomidorów i ogórków, czarnych oliwek, czerwonej cebuli i dużego plastra sera feta – wszystko skropione jest obficie oliwą z oliwek i sokiem z cytryny (lub winnym octem) oraz posypane suszonym oregano. W niektórych regionach Grecji do sałatki dodaje się również kawałki różnokolorowej papryki, natomiast nigdzie nie spotkamy dodatku w postaci zielonej sałaty.

 

Kleftiko

Jest to kolejne danie będące przykładem na to, że Grecja potrawy ma w większości przypadków wywodzące się z prostej, pasterskiej kuchni. Nazwa kleftiko pochodzi od słowa „kleftes”, co po grecko znaczy „złodzieje” – mianem tym określano greckich partyzantów w czasach panowania Turków, którzy ukrywali się w górach Peloponezu  i aby nie zdradzić dymem z ogniska swojego położenia, piekli mięso jagnięce zawinięte w skórę i umieszczone w dole w ziemi wypełnionym żarem.

Dzisiaj kleftiko przyrządza się w piecu – jest to najczęściej mięso jagnięce wymieszane z kawałkami ziemniaków, papryki, cebuli i innych warzyw, a także z czosnkiem, oregano, serem feta oraz oliwą, które owija się w pergamin lub ciasto filo. Podczas pieczenia smaki wszystkich składników idealnie się przenikają, dlatego na talerzu po rozwinięciu sakiewki można spodziewać się prawdziwej uczty dla zmysłów.

 

Dolmades – greckie gołąbki na zimno

Jest to bardzo popularna w Grecji przystawka (gr. meze), którą w wielu tawernach można dostać za darmo od gościnnych właścicieli w czasie oczekiwania na danie główne. Dolmades wyglądają jak nasze gołąbki, jednak w istocie jest to po prostu ryż zawinięty w zblanszowane lub marynowane liście winogron. Podaje się je na zimno skropione sokiem z cytryny i oliwą. Osoby spędzające wczasy w Grecji, które chcą koniecznie zasmakować wszystkich typowych dań, z jakich słynie Grecja, potrawy tej powinny spróbować, pamiętając jednak, że jest to bardzo proste danie, które swoim smakiem może trochę rozczarować.

 

Pastitsio

Jeśli komuś zasmakowała moussaka, powinien spróbować pastitsio. Jest to zapiekanka z mielonej jagnięciny lub wołowiny, pomidorów oraz makaronu w kształcie rurek zalanych obficie beszamelem. Przepis ten Grecy najprawdopodobniej zapożyczyli od Włochów, ponieważ bardzo przypomina lasagne bolognese. Jednak w pastitio jest inny rodzaj makaronu oraz są typowe dla Greków przyprawy, czyli cynamon i gałka muszkatołowa.

 

Grillowane ośmiornice, kalmary i inne owoce morza

Z pysznych i świeżych owoców morza słynie Grecja – potrawy z nich są zwykle tutaj bardzo proste , lecz smakują wyśmienicie. Przykładem są grillowane ośmiornice, które podaje się z dressingiem z oliwy z oliwek, czosnku, rozmarynu i soku z cytryny oraz z sałatką i pieczywem.

Ryby w Grecji przyrządzane są także najczęściej na grillu. Bardzo często można do nich dostać specjalny sos grecki do ryby np. ladolemono na bazie oliwy z oliwek i soku z cytryny lub… sos czosnkowy.

Grillowane i faszerowane warzywa

Smażone kabaczki, bakłażany i papryki, a także faszerowane warzywa (gr. gemista) to popularne greckie jedzenie, które zwykle serwuje się jako dodatek do dań mięsnych, albo jako przystawki. Grillowane warzywa podawane są często z różnymi sosami i dipami na bazie oliwy, czosnku lub pomidorów.

Tiropitakia – pierożki z fetą

Jest to popularna w Grecji przystawka lub przekąska. Pierożki robi się z ciasta filo lub ciasta francuskiego, a nadziewa się serem feta lub fetą i szpinakiem. Można jeść je na zimno lub ciepło, a najlepiej smakują z sosem tzatziki.

 

Sos tzatziki

Ten zimny dip na bazie jogurtu zna cały świat, jednak najlepiej smakuje w swojej ojczyźnie, Grecji.  O jego wyjątkowym smaku decyduje przede wszystkim jogurt grecki, który jest dużo gęstszy od naszego i jest inaczej pasteryzowany.  W sosie tzatziki oprócz jogurtu znajduje się również ogórek, czosnek, sól, oliwa z oliwek, a także sok z cytryny lub ocet winny. W niektórych regionach doprawia się go także świeżą miętą lub koperkiem. Sos podawany jest do wielu dań np. grillowanych warzyw, gyros i innych mięs z grilla.

Grecja: potrawy na słodko

Gęsty i bogaty w białko jogurt grecki jest przez Greków używany nie tylko do tzatziki. Przyrządza się z niego deser giaourti kai meli serwowany w wielu tawernach, który składa się z jogurtu, miodu i orzechów. Przy okazji należy wspomnieć, że Grecja słynie z doskonałej jakości miodów – z wakacji warto przywieźć np. miód tymiankowy.

Inne popularne słodycze w Grecji, których warto skosztować to m.in.:

  • baklava – znane również w Turcji i na Bałkanach bardzo słodkie ciastka z ciasta filo, miodu, orzechów lub migdałów oraz szczypty cynamonu
  • chałwa – ta tradycyjna grecka z mielonych nasion sezamu uznawana jest za jedną z najlepszych na świecie
  • amygdalotá – ciasteczka migdałowe z aromatem pomarańczy.

Słodycze w Grecji bardzo często zawierają miód, karmelizowane owoce oraz orzechy, a także korzenne przyprawy typu cynamon, anyż czy goździki.

Słynne greckie alkohole

Na koniec warto wspomnieć o tym, z jakich alkoholi znana jest Grecja. Potrawy obiadowo-kolacyjne zwykle są tutaj poprzedzane przystawkami i kieliszkiem ouzo, czyli greckiej wódki anyżowej, która świetnie pobudza apetyt i trawienie. Można ją wypić solo lub z dodatkiem wody – wówczas mętnieje i nabiera mlecznego koloru.

W greckich tawernach do głównych dań podaje się wino, zwłaszcza lekko schłodzoną, słynną grecką retsinę. Retsina jest winem produkowanym wyłącznie w Grecji, w okolicach Aten, a jej charakterystyczną cechą jest dodatek żywicy z sosny alpejskiej.

Innym typowo greckim i mocnym alkoholem jest tsipouro, który również można dostać w tawernach przed lub po posiłku. Smakosze dobrych trunków powinni spróbować także słynnej Metaxy, czyli greckiej brandy produkowanej z winogron.

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Katarzyna Zet Katarzyna Zet [+ info]

Ekonomistka z wykształcenia, która na co dzień także zawodowo związana jest z branżą finansową. Od kilku lat zajmuje się także pisaniem poradników i artykułów przybliżających ludziom skomplikowany świat finansów m.in. w serwisie Pozyczasz.pl. W wolnych chwilach uwielbia jeździć na rowerze i słuchać audiobooków. Jej największą pasją są jednak podróże, z których zawsze przywozi mnóstwo pięknych wspomnień i zdjęć.

Zobacz również