Goździki - właściwości i zastosowanie

Goździki to bardzo aromatyczna, posiadająca wiele walorów zdrowotnych i dekoracyjna przyprawa. Dowiedz się, jakie ma właściwości i zastosowanie w kuchni.

 
Goździki - właściwości i zastosowanie
Goździki - aromat i zdrowie / źródło zdjęcia: Getty Images/ S847

Goździki to przyprawa wyjątkowa. Są to nierozkwitłe, ususzone pąki kwiatów goździkowca wonnego, wiecznie zielonego drzewa tropikalnego, uprawianego w Indonezji, na Sri Lance, na Madagaskarze, na Mauritiusie, w Zanzibarze i w Tanzanii.

Do Europy sprowadzili go arabscy kupcy. Na początku były towarem luksusowym. Rozszerzenie upraw doprowadziło do obniżenia ceny i zwiększyło dostępność przyprawy. Ciemnobrązowa barwa to efekt suszenia kwiatów i ich odymiania. Właściwości i zastosowanie goździków były znane już w starożytnych Chinach. Jest to roślina, której właściwości są od wieków znane w medycynie i sztuce kulinarnej. To przyprawa korzenna o wyraźnie pikantnym smaku i osobliwym aromacie. Jej zapach kojarzy się ze świętami Bożego Narodzenia.

Aromatyczna przyprawa nie tylko od święta

Goździki mają wiele zastosowań, jednak przede wszystkim wykorzystywane są w kuchni. Powszechnie dodaje się goździki do:

  • ciast,
  • kompotów,
  • grzanego wina,
  • marynat,
  • dań mięsnych,
  • kapusty.

Świątecznym zastosowaniem goździków jest kompot wigilijny, który oprócz suszonych owoców zawiera właśnie goździki, dzięki którym napój nabiera wyjątkowego smaku i niezapomnianego aromatu.

Świąteczny piernik także nie może się obejść bez dodatku goździków. Rozgrzewające napoje, np.: herbata z miodem, czy grzane wino to kolejne kojarzone ze świętami i zimą zastosowanie goździków.

Na uwagę zasługuje także dekoracyjny wygląd goździków. Jedną z najpiękniejszych dekoracji bożonarodzeniowych jest pomarańcza udekorowana goździkami. Można wyczarować wspaniałe wzory na pomarańczy i mieć ozdobę, która nie tylko pięknie wygląda, ale także wspaniale pachnie.

Dowiedz się więcej: Najlepsze rozgrzewające napoje – top 5 przepisów

Goździki w kuchni wykorzystywane są najczęściej podczas Bożego Narodzenia

źródło zdjęcia: Getty Images / oxyzay

Właściwości lecznicze goździków

O właściwościach leczniczych goździków wiedzieli już starożytni Chińczycy. Zgodnie z zaleceniami medycyny chińskiej goździki były stosowane między innymi przy:

  • bólach zębów,
  • stanach lękowych,
  • depresji.

Swoje właściwości przeciwbólowe zawdzięczają eugenolowi, który z tego względu ma zastosowanie w stomatologii.

Goździki mają olbrzymi potencjał antyoksydacyjny. Zajmują pierwszą pozycję pod względem ilości związków polifenolowych – zawierają ich aż 15188 mg na 100 g. Są to silne przeciwutleniacze, które atakują wolne rodniki i oczyszczają organizm.

Ta aromatyczna przyprawa jest także źródłem wielu cennych witamin: K, A, C, witamin z grupy B, a także kwasów OMEGA 3, tłuszczy, białka, błonnika. Goździki zawierają także liczne minerały: fosfor, wapń, magnez, mangan, potas, sól, cynk, fosfor, żelazo. Zdaniem naukowców goździki to jedna z najbardziej wartościowych przypraw.

Goździki poprawiają apetyt i trawienie oraz pomagają zwalczyć zły cholesterol. Goździki są sprzymierzeńcem w walce z przeziębieniem i grypą, ponieważ łagodzą ból gardła, kaszel i pomagają walczyć z katarem.

Zalecane jest, aby dodawać goździki do dań obiadowych np. do mięs i zup oraz do kawy i herbaty.

Kiedy boli ząb

Ból zęba jest wyjątkowo nieprzyjemnym przeżyciem. Jest to jedna z najbardziej odczuwalnych dolegliwości bólowych. Bywa, że popularne tabletki przeciwbólowe nie pomagają. Warto w takiej sytuacji spróbować naturalnych metod. Goździki na ból zęba stosowano już 2000 lat temu, więc jest to sposób sprawdzony. Ich składnik eugenol ma właściwości przeciwbólowe, który radzi sobie nawet z bólem towarzyszącym próchnicy.

W przypadku bólu zęba goździki można stosować na dwa sposoby.

  1. Zalecane jest żucie goździka, które łagodzi ból i dodatkowo odświeża oddech.
  2. Można też namoczyć watę w olejku goździkowym i przyłożyć do bolącego miejsca. Olejek goździkowy jest wykorzystywany w stomatologii jako środek znieczulający, stosowany miejscowo przed wbiciem igły dziąsło. Pacjenci potwierdzają, że dzięki temu ból jest zdecydowanie mniejszy, a wbicie igły w dziąsło nie jest już tak traumatycznym przeżyciem.

Warto też wiedzieć, że wyciągi z goździka są stosowane jako składnik past do zębów i płynów do płukania ust. Goździki odświeżają oddech, nawet po zjedzeniu cebuli, czy czosnku. Są naturalną alternatywą dla gumy do życia.

Na ból głowy i gardła

Właściwości lecznicze goździków mogą być wykorzystane w leczeniu również bólu głowy oraz gardła. Popularnym sposobem poradzenia sobie z bólem głowy przy wykorzystaniu goździków jest sporządzenie pasty z goździkowego proszku i olejku cynamonowego. Pastą należy posmarować czoło.

Dobre efekty w leczeniu bólu gardła daje z kolei rozgryzanie lub żucie goździków.

Goździki - olejek

źródło zdjęcia: Getty Images / Amy_Lv

Wzmocnienie układu odpornościowego

Goździki wzmacniają układ odpornościowy. Mają działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, a więc wspierają organizm w walce z wirusami i bakteriami. Goździki mogą zapobiegać przeziębieniom oraz łagodzić objawy choroby.

Walka z grzybicami

Badania naukowe wykazały, że goździki mają właściwości przeciwgrzybicze. Są skutecznym środkiem w walce z kandydozą, czyli infekcjami grzybiczymi skóry, paznokci i błon śluzowych, dermatofitozą czy grzybicą stóp. Osobom mającym powyższe dolegliwości zaleca się picie herbaty z goździków lub smarowanie chorych miejsc olejkiem goździkowym o odpowiednim stężeniu.

Zapobieganie cukrzycy

Cukrzyca jest jedną z chorób cywilizacyjnych. Doprowadza do nieodwracalnych zmian w organizmie, niszczy narządy. Wiele osób nie wie, że ma cukrzycę. Osoby chore zmagają się z różnymi problemami, jak choćby wahaniami poziomu cukru i wysokim ciśnieniem, które są bardzo niebezpieczne dla życia.

Na szczęście można w naturalny sposób zapobiegać cukrzycy i mogą w tym pomóc goździki. Nawet kilka sztuk goździków spożywanych regularnie, najlepiej codziennie, wspomaga produkcję insuliny i obniża poziom glukozy we krwi, co redukuje ryzyko zachorowania na cukrzycę.

Spożywanie goździków znakomicie wpływa również na gospodarkę lipidową – zmniejsza ilość „złego” cholesterolu i trójglicerydów we krwi, utrzymując „dobry” cholesterol na stałym i optymalnym poziomie.

Goździki - tradycyjny składnik grzańca

źródło zdjęcia: Getty Images / wmaster890

Stosowanie goździków w ciąży

Istnieje pewna grupa produktów spożywczych przeciwwskazanych dla kobiet w ciąży, ponieważ mogą doprowadzić do różnego rodzaju komplikacji. Zakazane są m.in. sery pleśniowe i alkohol, ale także niektóre zioła. W przypadku zamiaru stosowania goździków w ciąży warto poradzić się lekarza ginekologa, który zna stan zdrowia konkretnej osoby i wyniki badań.

Bez wątpienia goździki mają wiele cennych, zdrowotnych właściwości, które zostały opisane w tym artykule. Kobiety w ciąży mogą wykorzystywać goździki np. do masowania brzucha olejkiem z rośliny podczas skurczów. Dotyczy to zaawansowanej ciąży w ostatnich tygodniach, kiedy pojawiają się skurcze przepowiadające poród. Goździki mogą stosować ciężarne także w przypadku bólu ucha – by go złagodzić, wystarczy zaaplikować kilka kropelek do ucha.

Goździków w ciąży nie wolno jednak nadużywać, ponieważ pojawiały się badania na szczurach, które wykazały, że goździki mogą uszkodzić płód –  może wystąpić wolniejszy rozwój i zaburzenia w formułowaniu się szkieletu. Zagadnienie wymaga dalszych analiz naukowych i badawczych, dlatego na wszelki wypadek lepiej ograniczyć stosowanie goździków w ciąży.

Dowiedz się więcej: Dieta w ciąży – żywienie przyszłej mamy krok po kroku

Inne zastosowania goździków

Olejek eteryczny z goździków jest stosowany w aromaterapii – działa antystresowo, relaksująco, stymuluje pracę mózgu i jest naturalnym afrodyzjakiem. Napar z goździków jest skutecznym środkiem w przypadkach nudności związanych z pracą na wysokościach. Z powodzeniem jest wykorzystywany w leczeniu cholery.

Goździki mają wiele właściwości zdrowotnych. Są wspaniałym darem natury, choć trochę niedocenianym. O istnieniu tej przyprawy przypominamy sobie w zimie, w okolicach świąt i końca roku. Tymczasem warto włączyć goździki do katalogu ulubionych przypraw i stosować przez cały rok. Zyskamy zdrowie i przepiękny zapach, który będzie rozchodził się po całym domu. Goździki to domowe lekarstwo, które zawsze powinno być pod ręką.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Izabela Krzyczkowska Izabela Krzyczkowska [+ info]

Z wykształcenia jest polonistką - ukończyła Filologię Polską na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Interesuje się: prawami człowieka i zwierząt, kulinariami, historią, polityką, medycyną, urządzaniem wnętrz. Pisanie tekstów jest nie tylko jej zajęciem zawodowym, ale także pasją. Od lat pisze różnorodne artykuły, teksty blogowe, teksty na ulotki, informacje prasowe. Wykonuje również korekty tekstów.

Zobacz również