Działalność gospodarcza - to musisz wiedzieć

Działalność gospodarcza to sposób na samorealizację. Pozwala nam robić dokładnie to, co lubimy i dodatkowo zarabiać na tym pieniądze, które pozwolą nam się utrzymać. Jak pokazuje jednak praktyka, o ile założenie własnej firmy nie stanowi problemu, to jej prowadzenie związane jest z wieloma formalnościami.

 
Działalność gospodarcza - to musisz wiedzieć
Prowadzenie własnej firmy

Działalność gospodarcza jest szansą dla osób, które mają silną potrzebę bycia niezależnym. Własna firma to wiele korzyści dla osób ją prowadzących, jednak wiąże się z nią również sporo formalności. Warto pamiętać o tym, że wynik finansowy należy rozliczyć na koniec każdego miesiąca, a także na koniec każdego roku obrotowego. Przy czym wszelkie formalności różnią się ode siebie w zależności od tego, jaki rodzaj firmy prowadzimy.

Działalność gospodarcza – formy prawne w Polsce

W Polsce zasadniczo można wyróżnić 7 form prawnych działalności gospodarczej. Każda z nich posiada zarówno swoje zalety, jak i pewne ograniczenia. Najpopularniejszą formą jest jednoosobowa działalność gospodarcza. Wszelkie formalne kwestie związane z jej założeniem zostały zredukowane do minimum.

Poza tą formą prawną istnieją jeszcze następujące:

  • spółka cywilna,
  • spółka jawna,
  • spółka partnerska,
  • spółka komandytowa,
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • spółka akcyjna.

Dowiedz się więcej: Rodzaje przedsiębiorstw w Polsce >>

Własna działalność gospodarcza – czy warto zakładać?

Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest zarówno z wieloma korzyściami, jak i pewnymi wadami. W powszechnym przekonaniu przedsiębiorca robi to, co chce i nie jest związany żadnymi ograniczeniami. Jest to jednak tylko częściowo prawda.

W praktyce osoba prowadząca własną firmę posiada zobowiązania wobec klientów, zaś jego sukces determinowany jest przez kilka czynników: warunki rynkowe (zapotrzebowanie i konkurencja), terminy wykonania zleceń, weryfikacja opłacalności zleceń oraz wiele innych.

O ile w przypadku pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej to właściciel firmy jest tym który zatrudnia, o tyle w przypadku działalności gospodarczej to klient staje w roli „pracodawcy”.

Do pozostałych wad należy zaliczyć następujące:

  • większa odpowiedzialność, w tym materialna,
  • większy poziom stresu w gorszych miesiącach,
  • brak możliwości dłuższego urlopu w niektórych branżach.

Dowiedz się więcej: Firma bez ZUS – czy to możliwe? >>

Z drugiej strony działalność gospodarcza daje możliwości samorealizacji. Pozwala na to, by robić to co się lubi i jednocześnie móc się z tego utrzymać. Poniekąd przedsiębiorca sam wyznacza sobie zakres obowiązków i sam tworzy ofertę – chociaż zawsze musi ona odpowiadać na zapotrzebowanie rynkowe na tego typu usługi lub produkty.

Do pozostałych korzyści prowadzenia własnej firmy zaliczyć należy następujące:

  • poczucie niezależności,
  • elastyczność gospodarowania godzinami pracy i brak normowanych godzin pracy,
  • zbieranie bogatego doświadczenia zawodowego i kształtowanie umiejętności samoorganizacji.

Dowiedz się więcej: Czym jest biznesplan i jak go napisać >>

Działalność gospodarcza - to musisz wiedzieć - własna firma

Jak założyć firmę?

Własna działalność gospodarcza to także pewne kwestie formalne związane z jej zakładaniem. To jak założyć firmę, będzie się różnić w zależności od jej formy prawnej. Najszybciej zarejestrujemy jednoosobową działalność gospodarczą, która podlega wpisowi do CEIDG.

W tym celu należy wypełnić odpowiedni druczek, a uczynić to możemy na dwa sposoby: długopisem w urzędzie lub w Internecie – czyli tutaj. Formularz wypełniony drogą internetową można podpisać i złożyć bezpośrednio w urzędzie lub z wykorzystaniem podpisu elektronicznego albo profilu zaufanego – w tym drugim przypadku nie będziemy musieli się ruszać z domu, by własna działalność gospodarcza została zarejestrowana.

Rejestracja w CEIDG w większości przypadków jest jedynym krokiem, dzięki któremu zarejestrujemy własną firmę. Wprowadzona zasada „jednego okienka” oznacza w praktyce, że dzięki złożeniu formularza CEIDG-1 jednocześnie dokonujemy zgłoszenia do ZUS-u/KRUS-u i właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Dowiedz się więcej: Jak wypełnić wniosek CEIDG-1 >>

Jeżeli chcemy lub musimy być płatnikami VAT oraz posiadać kasę fiskalną, to będziemy musieli jednak udać się do właściwego urzędu skarbowego i dokonać odpowiedniego zgłoszenia.

Działalność gospodarcza a zatrudnianie pracowników

Po pewnym czasie prowadzenie działalności gospodarczej w pojedynkę staje się niemożliwe. Natłok zadań i obowiązków powoduje konieczność zatrudnienia pracowników, by móc skupić się na kwestiach rozwojowych. Istnieją następujące możliwości zawarcia umowy z osobą, którą zatrudniamy:

Staż lub praktyki

Staż lub praktyki można oferować płatne lub bezpłatne i jest to dobre rozwiązanie, jeżeli chcemy przyuczyć daną osobę do konkretnego stanowiska pracy, bez ponoszenia wysokich kosztów utrzymania. Istnieją również programy, dzięki którym Powiatowy Urząd Pracy pokryje w całości wynagrodzenie z tytułu odbywanego stażu.

Dowiedz się więcej: Czym różni się staż od praktyki zawodowej >>

Umowa zlecenie

Jedną z częściej spotykanych form zatrudnienia jest praca na podstawie umowy zlecenia. Popularność tych umów nie słabnie pomimo faktu, że w myśl nowych przepisów prawa zaczęły obowiązywać minimalne stawki godzinowe, uzależnione od wysokości przeciętnego wynagrodzenia. Dodatkowo przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacenia składek, jeżeli zatrudnia kogoś na postawie umowy zlecenia.

Dowiedz się więcej: Średnia krajowa w Polsce – ile wynoszą zarobki brutto, netto i na godzinę? >>

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło jest najtańszą formą zatrudnienia, jednak nie zawsze można z niej skorzystać. Na jej podstawie można kogoś zatrudnić wyłącznie w przypadku, gdy wykonywana praca nie ma charakteru ciągłego – np. jest to napisanie konkretnej liczby tekstów, pomalowanie określonych metrów ścian czy umycie jasno sprecyzowanej liczby okien.

Dowiedz się więcej: Umowa o dzieło – najważniejsze informacje >>

Umowa o pracę

Umowa o pracę jest najkorzystniejszym rozwiązaniem z punktu widzenia pracownika. Wiążą się z nią pełne składki społeczne (w tym emerytalne) oraz zdrowotne. Przysługuje również urlop oraz wszelkie inne prawa, wyszczególnione w Kodeksie Pracy, w tym przede wszystkim te dotyczące nadgodzin, ciąży oraz urlopów.

Dowiedz się więcej: Najniższa krajowa – minimalne wynagrodzenie w Polsce >>

Nadgodziny, ciąża, zwolnienia i urlopy

W przypadku nadgodzin, istnieją dwie okoliczności w których mogą one zaistnieć. Pierwsza dotyczy przypadku uczestnictwa w akcjach ratunkowych i objęte nimi są wszelkie służby państwowe. Druga okoliczność to szczególne potrzeby pracodawcy. W tym przypadku musi on jednak przestrzegać, by ich liczba nie przekroczyła 150 godzin w roku kalendarzowym. Warto również wiedzieć, że nadgodziny nie mogą mieć miejsca na stanowiskach pracy, na których przekroczone są stężenia lub natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia.

Dowiedz się więcej: Nadgodziny a mobbing w pracy – co robić? >>

Ciąża jest szczególnym okresem i z tego tytułu przyszłej mamie przysługują pewne przywileje. Dopóki kobieta czuje się na siłach, by pracować, może to robić (wyjątkiem są stanowiska pracy szczególnie niebezpieczne dla ciężarnych, co reguluje ustawa Rady Ministrów z 1 maja 2017 roku). Warto wiedzieć również, że jeżeli przyszła mama jest niezdolna do pracy, może przebywać na pełnopłatnym urlopie macierzyńskim nawet przez 270 dni.

Poza urlopem macierzyńskim, pracownik zatrudniony w oparciu o umową o pracę ma prawo również do innych urlopów. Urlop wypoczynkowy przysługuje każdej osobie w wymiarze 20 lub 26 dni, w zależności od stażu pracy. Pracownik ma prawo również wziąć:

  • urlop na żądanie,
  • urlop bezpłatny,
  • urlop wychowawczy,
  • urlop ojcowski,
  • urlop wychowawczy,
  • urlop okolicznościowy.

Dowiedz się więcej: Urlopy pracownicze – wszystko co musisz wiedzieć >>

Samozatrudnienie

W niektórych okolicznościach opłacalne staje się samozatrudnienie. Może być to korzystne zarówno dla pracodawcy, który wynagrodzenie włączy w koszty firmy, jak i pracownika, który nie chce się na stałe wiązać z jednym miejscem pracy. Pozwala to na duży stopień elastyczności, a przy umiejętnym bilansowaniem przychodów i kosztów może się okazać, że taka forma zatrudnienia będzie najkorzystniejsza dla pracownika.

Działalność gospodarcza – jak ją zawiesić?

Jeżeli nasza działalność gospodarcza nie prosperuje tak, jakbyśmy tego chcieli lub wystąpiły inne okoliczności powodujące konieczność tymczasowego jej zaprzestania, możemy zgłosić zawieszenie jej prowadzenia. Dokonamy tego składając odpowiednio wypełniony formularz CEIDG – 1 do urzędu gminy lub przez Internet, z wykorzystaniem profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego.

Działalność gospodarcza może zostać zawieszona przez każdego pracodawcę niezatrudniającego pracowników. Dopuszczalny okres wynosi od miesiąca do maksymalnie 24 miesięcy. Jej odwieszenie również odbywa się na druku CEIDG – 1, składanym w takiej samej formie jak w przypadku jej zawieszenia.

Dowiedz się więcej: Zawieszenie działalności gospodarczej krok po kroku >>

Działalność gospodarcza a podatki

Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się również z obowiązkami podatkowymi. Każdy musi zapłacić podatek dochodowy, jednak sposób jego naliczania uzależniony jest od wybranej formy opodatkowania. W Polsce przewiduje się możliwość rozliczania ryczałtowego od przychodów ewidencjonowanych, w oparciu o kartę podatkową, w oparciu o podatek liniowy lub na zasadach ogólnych.

W niektórych przypadkach przedsiębiorca jest zobowiązany również do rozliczania się z tytułu podatku VAT. Formą podatku jest również obowiązek opłacania składek do ZUS-u, chociaż od marca 2018 roku istnieje ustawowe zwolnienie przez okres pół roku dla początkujących przedsiębiorców.

Warto wiedzieć, że jeżeli działalność gospodarcza prowadzona jest w naszym prywatnym gospodarstwie domowym, wówczas zgodnie z prawem podatkowym zamiast 0,77 zł za mkw zapłacimy 23,10 zł za każdy mkw przeznaczony na działalność gospodarczą.

Dowiedz się więcej: Czy konto bankowe dla firm jest obowiązkowe >>

Własna działalność gospodarcza wiąże się z wieloma korzyściami, ale również i zobowiązaniami. Nie jest to rozwiązanie dedykowane osobom, które boją się wziąć odpowiedzialność za siebie. Jest to jednak szansa dla tych, którzy cenią sobie możliwości samorealizacji oraz rozwijania własnych pasji. Przed otwarciem własnej firmy warto jednak dokonać szczegółowej analizy i zdecydować, czy to najbardziej odpowiednie dla nas rozwiązanie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Michał Nielub Michał Nielub [+ info]

Z wykształcenia marketingowiec, z doświadczenia przedsiębiorca. Prowadzi własną firmę B&M Outsources, poza tym wspiera projekty inwestycyjne m.in. producenta mebli dla statków, hoteli, biur oraz gastronomii. Od 2014 roku jako wiceprezes zarządza Stowarzyszeniem Kreacje Innowacje, zajmującego się rozwojem przedsiębiorczości oraz kultury. Funkcję wiceprezesa pełni również w Stowarzyszeniu Pasażerów Kolejowych Siemianice. Poza pasjami biznesowymi, prywatnie podróżnik i stały bywalec festiwali, na które zabiera zarówno żonę oraz o ile okoliczności pozwalają - również dzieci. Ulubione miejsca? Kaszuby, Kraków oraz Toskania.

Zobacz również