Czym jest weksel i do czego jest potrzebny

Weksel, czyli forma zabezpieczenia spłaty należności względem wierzyciela. Poznaj najważniejsze elementy dokumentu, jego rodzaje, cechy oraz funkcje.

 
Czym jest weksel i do czego jest potrzebny

Czym tak naprawdę jest weksel? Jakie ryzyko niesie za sobą wystawienie weksla in blanco? W jakich sytuacjach wystawienie weksla jest zasadne? Czy prawa z weksla można przenieść na kogoś innego? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące weksli.

Weksel – co to takiego?

Jest to najprościej mówiąc rodzaj papieru wartościowego, zobowiązujący jedną ze stron umowy do bezwarunkowego przekazania (zapłacenia) określonej kwoty gotówki, w wyznaczonym terminie, innej stronie umowy.

Weksel jest dokumentem funkcjonującym samodzielnie, co oznacza, że nie potrzebuje powiązania z jakąkolwiek umową pomiędzy stronami. Z reguły wykorzystywany jest, w celu zabezpieczenia interesów kontrahenta (dłużnik przekazuje wierzycielowi weksel, który ma za zadanie gwarantować mu spłatę zaciągniętego zadłużenia w określonym  terminie).

Szczegółowe zasady wystawiania weksli, zostały określone w ustawie z dnia 28 kwietnia 1936r. prawo wekslowe. Do najważniejszych elementów, jakie powinien zawierać weksle należą:

  • nazwa weksel w samym tekście dokumentu,
  • polecenie bezwarunkowego zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej,
  • nazwisko osoby, która jest zobowiązana do zapłacenia sumy wekslowej,
  • oznaczenie terminu płatności oraz miejsca płatności,
  • nazwisko osoby, na której rzecz lub, na której zlecenie zapłata ma być dokonana,
  • oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla,
  • podpis wystawcy weksla.

Dodatkowo, aby dokument wekslowy został uznany za pełnoprawny musi zostać sporządzony w formie pisemnej oraz zawierać odręczny podpis jego wystawcy.

Dowiedz się więcej: Kim jest dłużnik wekslowy >>

Rodzaje weksli

Weksel własny

Wystawienie weksla własnego to nic innego jak zobowiązanie się dłużnika (wystawcy weksla) do spłaty wymienionej w nim kwoty, określonej osobie.

Weksel trasowany

Polega na wystawieniu weksla, który zapewnia spłatę określonego zobowiązania względem wierzyciela, przez inną osobę niż wystawca weksla, tzw. trasata. Trasat zazwyczaj jest dłużnikiem wystawcy weksla. Aby możliwe było wystawienie weksla trasowanego, trasat musi wiedzieć o istnieniu weksla oraz zgodzić się na spłatę określonej w nim sumy.

Weksel in blanco

Rodzaj weksla wykorzystywany zarówno przy wekslu własnym, jak i trasowanym. Cechą charakterystyczna weksla in blanco jest złożenie na nim jedynie podpisu wystawcy (pozostałe rubryki zostają niewypełnione).

Ten rodzaj weksla najczęściej stosowany jest jako zabezpieczenie udzielanych kredytów, pożyczek oraz gwarancji bankowej, a jego specyfikę powinna określać zawarta umowa pomiędzy stronami (np. umowa kredytowa), która ma za zadanie zabezpieczyć wystawcę weksla, przed wpisaniem nieprawidłowych danych w puste rubryki dokumentu. Weksel in blanco wiąże się z największym ryzykiem, dla wystawcy.

Dowiedz się więcej: Poręczenie na wekslu a poręczenie cywilne – poznaj różnice >>

W jakich sytuacjach można wykorzystać weksel?

  • Zaciąganie kredytów i pożyczek – weksel może zostać wykorzystywany jako zabezpieczenie zaciąganego zadłużenia, wystawiane przez dłużnika względem pożyczkodawcy.
  • Udzielanie kredytów i pożyczek – wierzyciel może zażądać wystawienia weksla, jako zabezpieczenia pożyczanej sumy pieniędzy.
  • Przesunięcie w czasie płatności za zakupy – konsument, nie posiadający w danej chwili środków pieniężnych, wystawiając weksel, gwarantuje dokonanie zapłaty za otrzymany towar.

Dowiedz się więcej: Poręczenie kredytu – na co zwrócić uwagę przed podpisaniem? >>

5 podstawowych funkcji weksla

  1. Kredytowa – odroczenie w terminie płatności za usługę, towar itp.,
  2. Płatnicza – wręczany w formie zapłaty, podczas dokonania zakupu towaru/usługi,
  3. Gwarancyjna – jest formą zabezpieczenia istniejących w obecnej chwili lub przyszłych zobowiązań,
  4. Obiegowa – możliwość przenoszenia praw z weksla na inne osoby (w drodze indosu, czyli pisemnego przeniesienie wszystkich praw z weksla przez jego posiadacza – indosanta, na inną osobę – indosariusza),
  5. Refinansowa – weksel do dyskonta w banku umożliwia jego posiadaczowi otrzymanie sumy wekslowej, pomniejszonej o prowizję banku oraz dyskonto, przed upływem terminu wyznaczonego w wekslu.

Dochodzenie roszczeń związanych z wekslem, możliwe jest na drodze sądowej, w tzw. postępowaniu nakazowym, co upraszcza i przyspiesza w czasie procedurę. Istota postępowania nakazowego przejawia się w wystawieniu przez sąd nakazu zapłaty sumy wekslowej, na wniosek powoda.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również