Czym jest służebność osobista

Co kryje się pod terminem służebność osobista? Czym różni się ona od służebności gruntowej? Jakie prawa i obowiązki posiada osoba fizyczna objęta takim prawem? Czy warto skorzystać ze służebności mieszkaniowej? Jeżeli poszukujesz odpowiedzi na te i inne pytania związane z prawem, przeczytaj artykuł!

 
Czym jest służebność osobista
Na czym polega służebność osobista?

Służebność osobista jest prawem rzeczowym, które pozwala na obciążenie nieruchomości na rzecz określonej osoby fizycznej. W odróżnieniu do służebności gruntowej prawo takie przysługuje konkretnej osobie, a nie każdemu właścicielowi nieruchomości. Celem ustanowienia takiego prawa jest zaspokojenie potrzeb osobistych uprawnionego. Ważnym aspektem służebności jest fakt, iż jest ona niezbywalna.

Służebność osobista – jak ją ustanowić?

Służebność osobista ustanawiana jest najczęściej poprzez umowę stron. Może być ona autonomiczna lub być wynikiem takiego stosunku prawnego jak darowizna czy dożywocie. Oświadczenie właściciela powinno mieć charakter notarialny, by umowa była skuteczna. Po sporządzeniu umowy notariusz zapisze zmiany w księdze wieczystej dla danej nieruchomości. W niektórych przypadkach służebność może być oznaczona decyzją administracyjną lub orzeczeniem sądu.

Dowiedz się więcej: Umowa darowizny mieszkania – co warto wiedzieć? >>

Warto zaznaczyć, że charakter służebności powinien być jednoznacznie określony. Zasada domniemania w takich przypadkach jest niedopuszczalna. Służebność osobista nie może zostać przenoszona na inne osoby, ani nie można jej się wyzbyć. Można jednak ustalić z właścicielem, że po śmierci zostanie ona przeniesiona na jego dzieci, rodziców lub małżonka. Warto podkreślić także, że służebność osobista nie może zostać ustanowiona na podstawie tak zwanego zasiedzenia.

Dowiedz się więcej: Zasiedzenie nieruchomości – na czym polega i kiedy jest możliwe >>

Prawo to najczęściej określa tak zwaną służebność mieszkania, a jego regulacje znajdziemy w Kodeksie Cywilnym. Stosuje się je w przypadku darowizny lub przekazania gospodarstwa rolnego na kolejne pokolenia.

Należy pamiętać, aby szczegółowo zaznaczyć w umowie, w jaki sposób będzie kształtowało się prawo do zamieszkania, gdyż nieprecyzyjne zapisy mogą prowadzić do ich dowolnej interpretacji, a przez to do konfliktów. Warto zaznaczyć, że służebność nie jest tożsama z tak zwanym prawem dożywocia.

Służebność osobista - jak ją ustanowić?

Służebność osobista – prawa i obowiązki

Według regulacji Kodeksu Cywilnego do prawa o służebności osobistej stosuje się te samy zasady, co w przypadku odmiany gruntowej. Zakres i obowiązki służebności są ustalane indywidualnie i mogą się od siebie różnić.

Osoba posiadająca takie prawo może przyjąć do mieszkania małżonka oraz dzieci małoletnie, a także inne osoby, które są jej niezbędne do prowadzenia gospodarstwa domowego.

Osoba z prawem służebności zobowiązuje się także do przestrzegania podstawowych zasad wspólnego życia oraz niezakłócania porządku. Może także swobodnie korzystać z pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytkowania, jeżeli nie zostały one przypisane w porozumieniu ściśle np. do innych mieszkań.

Dowiedz się więcej: Czym jest służebność gruntowa >>

Służebność osobista - prawa i obowiązki

Umowa wygasa najpóźniej wraz ze śmiercią. Wcześniej służebność jest niezbywalna, co oznacza, że nie można jej przekazać nikomu innemu. Można jednak na podstawie umowy przekazać ją po śmierci na wskazane osoby, jeżeli właściciel wykazał na to zgodę.

Prawem właściciela nieruchomości jest natomiast możliwość zbycia jej w wybranym przez siebie czasie bez potrzeby informowania o tym drugiej strony. Mieszkanie takie jest jednak sprzedawane wraz z lokatorem, który nie musi go opuszczać. Prawo służebności jest dożywotnie i niezbywalne, jednak w przypadku rażących uchybień można wystosować prośbę o zamianę służebności na rentę.

Aby tak się stało osoba zamieszkała z nieruchomości musi w niedopuszczalny sposób przekroczyć zasady umowy, jednak musi być to złamanie więcej niż jednej zasady. Wtedy właściciel może wymówić służebność w zamian za wypłacanie tej osobie określonych kwot pieniężnych w postaci renty.

Służebność osobista to prawo pozwalające na dokładne określenie zasad wspólnego korzystania z nieruchomości. Dzięki niemu strony zawierające taką umowę posiadają prawne potwierdzenie swoich praw i obowiązków, co minimalizuje ryzyko występowania ewentualnych sporów.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również