Cukrzyca w ciąży - podstawowe informacje

Przyszła mama marzy o tym, aby ciąża przebiegała bez problemów. To marzenie odbiera cukrzyca w ciąży. Przeczytaj, co warto o tym wiedzieć i jak postępować.

 
Cukrzyca w ciąży - podstawowe informacje
Cukrzyca w ciąży - problem przyszłych mam / źródło zdjęcia: Getty Images / Jovanmandic

Cukrzyca ciążowa – to diagnoza, którą słyszy średnio 4% ciężarnych kobiet. Nie jest to choroba przewlekła, rozwija się najczęściej w II trymestrze i ustępuje po ciąży. Jednak może spowodować makrosomię płodu, to znaczy zbyt szybki jego wzrost. Innymi słowami: dziecko jest zbyt duże jak na wiek ciążowy. Makrosomia może doprowadzić do urazów okołoporodowych i do konieczności cesarskiego cięcia.

Głównym zadaniem w leczeniu cukrzycy ciążowej jest więc zapobieganie makrosomii i doprowadzenie do tego, aby noworodek miał wagę urodzeniową w granicach normy. Na szczęście cukrzycę w okresie ciąży można łatwo rozpoznać i zapobiegać jej skutkom.

Przyczyny cukrzycy ciążowej

Powody pojawiania się cukrzycy ciążowej nie są do końca zbadane. Naukowcom udało się wyodrębnić grupy zwiększonego ryzyka cukrzycy ciążowej. Większe prawdopodobieństwo wystąpienia tej przypadłości ciążowej występuje u kobiet, w których rodzinie zdarzała się powyższa choroba. Uważać muszą też matki, które w poprzedniej ciąży urodziły duże dziecko (powyżej 4,5 kilograma), osoby, które mają w rodzinie chorych na cukrzycę typu II, a także kobiety, które przed ciążą miały nadwagę oraz panie chorujące na zespół policystycznych jajników.

Objawy cukrzycy ciążowej

Bycie w grupie zwiększonego ryzyka nie oznacza pewnej cukrzycy w ciąży. Dokładana obserwacja swojego organizmu może ułatwić odpowiedź na pytanie: czy ryzyko cukrzycy w danym przypadku jest większe? Najczęściej spotykane cukrzycowe objawy to:

  • nadmierne pragnienie,
  • częste oddawanie moczu,
  • omdlenia,
  • zawroty głowy wywołane nadmiarem cukru we krwi,
  • zmęczenie,
  • mdłości,
  • częste infekcje pęcherza, pochwy i skóry,
  • zaburzenia widzenia.

W wielu przypadkach cukrzyca ciążowa nie daje żadnych objawów, przebiega w ukryciu i może spowodować wiele szkód dla matki i rozwijającego się dziecka. Dlatego kobieta spodziewająca się dziecka wykonuje kilka razy badania w ciąży, których celem jest potwierdzenie lub wykluczenie cukrzycy.

Badania na cukrzycę u ciężarnych kobiet

Kobieta w ciąży wykonuje wiele badań. Jest to konieczne do kontroli przebiegu ciąży i podjęcia działań leczniczych w razie problemów ze zdrowiem matki lub rozwijającego się dziecka. Badania w ciąży to najczęściej:

  • badania krwi i moczu,
  • mierzenie ciśnienia,
  • badanie ginekologiczne,
  • USG w ciąży,
  • ewentualne badania prenatalne i KTG, określające czynność serca płodu i czynność skurczową macicy, wykonywane po 20 tygodniu ciąży.

Obowiązkowo bada się też poziom glukozy celem sprawdzenia, czy nie występuje cukrzyca w ciąży.

Terminy badań cukrzycy w ciąży

Pierwszy raz badanie sprawdzające poziom cukru wykonuje się między 5. a 8. tygodniem – po to, by ocenić, czy przyszła mama nie choruje na cukrzycę. Badanie jest bardzo proste – wykonuje się pobranie krwi na czczo.

Kolejne badanie nie jest zbyt przyjemne – pobierana jest krew na czczo, następnie trzeba wypić 50 gram glukozy rozpuszczonej w wodzie. Napój jest słodki i mdły. Niektórzy radzą, aby dodać do niego odrobinę soku z cytryny, która nie wypłynie na wynik badania, a poprawi smak napoju. Badanie wykonywane jest w 24-28 tygodniu ciąży i nazywa się testem obciążenia glukozą. Po godzinie pobierana jest krew. Wynik do 140 mg% jest prawidłowy.

Jeżeli wynik jest troszkę wyższy, ale nie przekracza 180 mg% , kobieta kierowana jest na dalszą diagnostykę. Wypija 75 g glukozy i po dwóch godzinach pobierana jest krew. Gdy wynik tego testu będzie wyższy od 95 mg%, a dwie godziny po posiłku większy od 140 mg%, pacjentka kierowana jest do poradni diabetologicznej. Wyniki niższe oznaczają brak cukrzycy ciążowej.

Cukrzyca w ciąży - badania

Cukrzyca w ciąży – konsekwencje dla dziecka i mamy

Skutki cukrzycy ciążowej u dziecka

Cukrzyca w ciąży, chociaż jest stanem przejściowym, nie może być bagatelizowana, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań dla dziecka i matki. Nierozpoznana bądź źle leczona cukrzyca może spowodować poród przed terminem (dziecko będzie wcześniakiem), niedojrzałość wielu narządów płodu (głównie układu oddechowego). Bardzo niebezpiecznym dla życia maluszka powikłaniem cukrzycy w ciąży jest przerost mięśnia sercowego oraz związane z tym upośledzenie jego czynności po porodzie.

Matki, które zmagają się z cukrzycą w czasie ciąży częściej przeżywają dramat wewnątrzmacicznego obumarcia maleństwa lub poronienia. Dzieci urodzone z ciąż cukrzycowych mogą mieć wady serca, nerek, ośrodkowego układu nerwowego. Dojrzewanie płodu jest opóźnione.Dziecko może urodzić się z zaburzeniami oddychania i wtedy jest konieczne podłączenie maluszka do respiratora. Cukrzyca ciążowa matki może też być przyczyną ostrzejszego przebiegu żółtaczki noworodkowej.

Skutki cukrzycy ciążowej dla matki

Cukrzyca w ciąży może stanowić zagrożenie zdrowia dla ciężarnej. Zarówno duży wzrost, jak i głęboki spadek poziomu glukozy we krwi jest groźny dla chorego. W pierwszym przypadku może być przyczyną śpiączki cukrzycowej, a drugim – hipoglikemii.

Długo trwające i częste wahania poziomu cukru są szkodliwe dla wielu narządów. Nieleczona cukrzyca w ciąży może doprowadzić do takich komplikacji jak: infekcje dróg moczowych, przedwczesny poród, więcej płynu owodniowego, poronienie, nadciśnienie, zwiększenie ryzyka wystąpienia w przyszłości przewlekłej cukrzycy typu II.

Powikłania powstające na wskutek cukrzycy w okresie ciąży są bardzo poważne, zagrażające życiu, i dlatego osoba dotknięta powyższą chorobą powinna postępować ściśle według zaleceń ginekologa i diabetologa

Odżywianie się przy cukrzycy ciążowej

Dieta cukrzycowa powinna być ustalona z lekarzem diabetologiem i rygorystycznie przestrzegana. Zasady ogólne diety cukrzycowej są następujące: należy jeść pięć posiłków dziennie, unikać długich przerw między posiłkami, zrezygnować ze słodyczy i ograniczyć potrawy zawierające cukier.

Dieta w ciąży powinna dostarczyć wszystkich niezbędnych składników matce i rozwijającemu się dziecku. Należy unikać nadmiernego przyrostu wagi. Zalecane jest też, aby sprawdzać poziom cukru cztery razy w ciągu dnia: rano na czczo, a potem godzinę po każdym głównym posiłku. Używa się w tym celu glukometrów, czyli specjalistycznych urządzeń z cieniutką igłą i paskiem pomiarowym.

Igłą nakłuwana jest skóra na palcu i następnie kropelka krwi wyciskana jest na na specjalny pasek. Wynik poznajemy już po chwili. Prawidłowy wynik na czczo to poziom cukru, który nie powinien przekroczyć 90 mg%, a po posiłkach – 120 mg%.  Pacjentka z rozpoznaną cukrzycą ciążową powinna zapisywać wyniki pomiarów i pokazywać je lekarzowi na wizycie.

Składniki pożywienia w diecie cukrzycowej

Posiłki przy diecie cukrzycowej powinny zawierać odpowiednią ilość węglowodanów, białka i tłuszczu. Wskazane jest jedzenie owoców, warzyw, produktów zbożowych, w tym płatków owsianych i kasz. Źródłem pełnowartościowego białka są ryby i drób. Jeżeli dieta nie przynosi efektu, to kobieta powinna zażywać odpowiednio dobrane leki. To lekarz decyduje, czy jest konieczność podania insuliny, a jeśli tak – to w jakich dawkach.

Rola aktywności fizycznej w cukrzycy ciążowej

Wysiłek fizyczny dopasowany do stanu zdrowia ciężarnej i etapu ciąży jest jak najbardziej wskazany, ponieważ poprawia spalanie glukozy i zmniejsza insulinooporność tkanek.

Cukrzyca w ciąży nie musi być wyrokiem dla matki i dziecka. Odpowiednio leczona choroba nie musi spowodować nadmiernego przyrostu wagi maleństwa i licznych powikłań. Dziecko ma dużą szansę urodzić się zdrowe i w normach wagowych od 2,5 do 4 kilogramów.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również