Ciąża urojona - przyczyny, rozpoznanie i leczenie

Czym jest ciąża urojona? Jak ją rozpoznać? W czym tkwią przyczyny tego zaburzenia? Czy trudno rozpoznać ciążę urojoną i jak przebiega leczenie pacjentki?

 
Ciąża urojona - przyczyny, rozpoznanie i leczenie
Jak przebiega ciąża urojona?

Ciąża urojona to stan, który w zdecydowanej większości dotyczy kobiet, które bardzo pragną mieć dziecko. Zdarza się jednak, że zaburzenie występuje także w przypadku kobiet, które panicznie boją się zajścia w ciążę. Sprawdź czym jest ciąża urojona, jakie są jej przyczyny, jakie objawy można z nią łączyć i jak przebiega leczenie.

Czym jest ciąża urojona?

Ciąża urojona to rodzaj rzadkiego zaburzenia psychicznego. Syndrom ciąży urojonej objawia się w wyimaginowanym przekonaniu o byciu w ciąży, mimo iż w rzeczywistości tak nie jest. Kobieta chora pomimo racjonalnych i twardych dowodów (m.in. badanie ginekologiczne) wierzy, że za kilka miesięcy zostanie mamą.

Ciąża urojona występuje najczęściej w dwóch przypadkach: pierwszy dotyczy kobiet, która bardzo pragną mieć dziecka. Ciążę urojoną w tym przypadku poprzedza często długa i nieskuteczna walka z bezpłodnością. Z drugiej strony ciąża urojona może wystąpić także w przypadku kobiet, którym towarzyszy duży lęk i obawa związana z możliwością zajścia w niechcianą ciąże.

Ciąża urojona – przyczyny

Ciąża urojona to stan chorobowy, który pokazuje jak duży wpływ na kondycję fizyczną i stan zdrowia człowieka, ma jego psychika. Przyczyn pojawienia się zaburzenia w postaci ciąży urojonej może być kilka. Do najczęstszych zalicza się:

  • wielka, niezaspokojona potrzeba posiadania dziecka,
  • problemy z depresją,
  • irracjonalny strach przez możliwością zajścia w ciąże, niechęć posiadania dziecka,
  • świadomość, że prawdopodobieństwo zajścia w ciążę w danym przypadku jest bliska zeru,
  • długie starania o potomstwo,
  • niepłodność (zwłaszcza jeżeli cierpi na nią kobieta),
  • narażenie w przeszłości na przemoc na tle seksualnym,
  • poronienia nawykowe (przynajmniej trzykrotne, samoistne poronienie, które zdarza się pod rząd).

Objawy ciąży urojonej

Ponieważ urojona ciąża to pewnego rodzaju zaburzenie psychiczne, jej objawy silnie łączą się z dolegliwościami biologicznymi, co pokazuje jak bardzo umysł ludzki jest w stanie oddziaływać na biologiczne i fizyczne funkcje życiowe.

Pomimo iż w rzeczywistości, w przypadku ciąży urojonej, nie dochodzi do zapłodnienia, organizm kobiety reaguje na bardzo silnie bodźce, które za pośrednictwem układu nerwowego, wywołują określoną reakcję w postaci nieracjonalnego przekonania o byciu przy nadziei.

Syndrom ciąży urojonej nie powinien jednak wiązać się z żadnymi zmianami somatycznymi mogącymi wystąpić w organizmie kobiety. Jeżeli jednak przekonaniu o byciu w ciąży zaczynają towarzyszyć określone zmiany w organizmie kobiety, które nie są jedynie tworem jej wyobraźni, mówi się o ciąży rzekomej. Charakterystyczne dla tego rodzaju zaburzenia jest występowanie szeregu objawów (tzw. pierwsze objawy ciąży), jakie mają miejsce w przypadku normalnej, zdrowej ciąży.

Przy tego rodzaju zabrudzeniu chora kobieta może odczuwać i obserwować u siebie bardzo wczesne objawy prawidłowo przebiegającej ciąży:

  • mdłości oraz wymioty,
  • powiększenie piersi i ich nadwrażliwość,
  • wrażliwość na zapachy,
  • wahania nastroju,
  • zwiększenie obwodu w talii,
  • chroniczne zmęczenie, senność,
  • brak okresu,
  • zawroty głowy,
  • ciągła potrzeba oddawania moczu,
  • pojawienie się zachcianek ciążowych, potrzeba mieszania smaków,
  • pojawienie się laktacji,
  • zmiany w obrębie narządów płciowych (wywołane zaburzeniem).

Z kolejnymi miesiącami urojonej ciąży podświadomość kobiety zaczyna płatać kolejne figle – kobieta może zacząć czuć ruchy płodu oraz skurcze.

Oprócz powyższych objawów, z których część jest jedynie subiektywnym odczuciem kobiety, którą dotknęła ciąża urojona, może zdarzyć się także, że przeprowadzony test ciążowy pokaże wynik prawidłowy. Taka sytuacja może wystąpić w wyniku siły podświadomości, dzięki której w organizmie kobiety wzrasta poziom hormonu hCG.

Ciąża urojona – jak ją zdiagnozować?

To czy ciąża jest, a może w rzeczywistości jej nie ma, w pierwszej kolejności może potwierdzić lekarz ginekolog. Tak więc wizyta w gabinecie ginekologicznym już na początku „ciąży” może wykazać, że w organizmie kobiety zachodzą pewne niewłaściwe zmiany (zaburzenia psychiczne), które mogą prowadzić do ciąży urojonej.

Niestety w przypadku ciąży urojonej kobieta stara się często jak najdłużej odwlekać moment wizyty lekarskiej. Zdarza się także, że pomimo negatywnej opinii lekarza ginekologa o braku ciąży, kobieta nadal przekonuje siebie i otoczenie, że spodziewa się dziecka, jednocześnie odmawiając poddania się specjalistycznemu leczeniu.

Ważne: podczas badania ginekologicznego przeprowadzanego przez lekarza aparatem ultrasonograficznym (aparat wykorzystywany do przeprowadzania badania USG kobiety będącej w ciąży) u kobiety, która cierpi na zaburzenia psychiczne w postaci ciąży urojonej lekarz ginekolog nie widzi pęcherzyka płodowego (pusta macica) oraz nie słyszy bicia serca płodu.

Dowiedz się więcej: USG w ciąży: kiedy, jak często i dlaczego jest ważne >>

To powinno wzbudzić podejrzenia:

  • przekonanie o ciąży bez wcześniejszego wykonania testu ciążowego,
  • odwlekanie wykonania testu ciążowego i przekonywanie otoczenia o odmiennym stanie,
  • odwlekanie wizyty u lekarze ginekologa,
  • wyszukiwanie na siłę pierwszych objawów ciąży.

Ważne: niestety ciąża urojona to bardzo poważne zaburzenie, które może doprowadzić między innymi do załamania nerwowego kobiety. Dlatego też niezwykle ważne jest zapewnienie chorej odpowiedniej opieki lekarskiej, pomocy fachowców oraz wsparcia rodziny jeszcze przed ostatecznym przekazaniem jej informacji, że ciążą nie jest prawdziwa.

Ciąża urojona wymaga natychmiastowego leczenia

Ponieważ, jak już wcześniej wspomnieliśmy, ciąża urojona to zaburzenie psychiczne, które może nieść za sobą bardzo fatalne skutki (depresja, zaburzenia lękowe, nerwica, zaburzenia osobowości), konieczne jest podjęcie szybkiego leczenia.

W zależności od stanu chorej (a więc zaawansowania zaburzenia, na które cierpi) wyróżnia się dwa rodzaje terapii:

  • terapia w postaci psychoterapii werbalnej – indywidualnie stosowana jest jedynie u pacjentek, których choroba znajduje się w mało rozwiniętym stadium. Terapia polega na poddaniu chorej wielomiesięcznej terapii prowadzonej przez psychoterapeutę.
  • terapia farmakologiczna – rodzaj terapii najczęściej wykorzystywany przy leczeniu zaburzeń związanych z ciążą urojoną. Trwa około kilku miesięcy i jest wynikiem współpracy lekarza ginekologa oraz psychiatry.

Przeważnie przeprowadzenie skutecznej terapii leczniczej kobiety, której dotknął syndrom ciąży urojonej wymaga współpracy lekarza ginekologa, psychologa raz psychiatry. Ginekolog i psychiatra wspólnie opracowują plan terapii farmakologicznej, natomiast psycholog poddaje pacjentkę tzw. psychoterapii werbalnej.

Ważne: bez względu na wybraną przez lekarzy metodę terapii leczenia zaburzeń ciąży urojonej, niezwykle ważną rolę w powrocie chorej kobiety do zdrowia odgrywają rodzina i przyjaciele, dając chorej pełne wsparcie i okazując zrozumienie.

Niestety urojona ciąża często jest bagatelizowana. Może to wynikać z problemu, jakim jest skuteczne oddzielenie ogromnej potrzeby posiadania dziecka (która powoduje, że co miesiąc kobieta jest przekonana, że tym razem się w końcu udało) od poważnego zaburzenia psychicznego (które może mieć fatalne skutki dla zdrowia kobiety).

Wiadomość o ciąży urojonej dla kobiety, którą dotknęło to zaburzenie jest równoznaczna z informacją o stracie ciąży (poronieniu). Takie doświadczenia mogą nieść za sobą fatalne skutki (zarówno dla zdrowej kobiety, która faktycznie poroniła, jak i chorej kobiety, której dotknęło zaburzenie ciąży urojonej). Uświadomienie sobie przez kobietę, że w rzeczywistości nie spodziewa się dziecka, oprócz depresji może powodować poczucie krzywdy, głęboki smutek, nerwicę, poczucie winy i przygnębienie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Malwina Tomżyńska Malwina Tomżyńska [+ info]

Z wykształcenia ekonomista, od 2011 roku związana z bankowością. Pisze z zamiłowania. W wolnych chwilach spełnia się pedagogicznie przekazując swoją wiedzę przyszłym rachunkowcom. Prywatnie szczęśliwa mama, zgłębiająca tajniki budowy domu systemem gospodarczym i właścicielka rudego kota Władysława. Miłośniczka skandynawskich kryminałów, niemieckich samochodów, aktywnego wypoczynku i dobrego jedzenia.

Zobacz również