Ciąża bliźniacza - podstawowe informacje

Jak ciąża bliźniacza różni się od pojedynczej? Co powinna wiedzieć przyszła mama? Podpowiadamy, w jaki sposób przygotować się do opieki nad bliźniakami.

 
Ciąża bliźniacza - podstawowe informacje
Podwójne szczęście - ciąża bliźniacza

Ciąża bliźniacza to często duże zaskoczenie dla przyszłej mamy. Kiedy pierwszy szok mija, pojawia się wiele pytań i wątpliwości dotyczących przygotowań, przebiegu porodu i opieki nad dwójką (lub większą liczbą) dzieci.

Czy ciąża bliźniacza różni się od pojedynczej ciąży? Jak przygotować się do porodu? Co przyszła mama bliźniaków powinna wiedzieć? Jak zajść w ciążę bliźniaczą? Na te i inne pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

Podwójne szczęście, czyli ciąża bliźniacza

Ciąża bliźniacza to powstanie dwóch płodów w wyniku zapłodnienia komórki jajowej. W żargonie medycznym często możemy się także spotkać z pojęciem bliźniaki i dwojaczki.

Gdy jeden plemnik zapładnia dokładnie jedną komórkę jajową, kolejno dochodzi do podziału zarodka na dwie takie same struktury. Wynikiem ciąży bliźniaczej są bliźnięta jednojajowe (jednozygotyczne) – dzieci o takiej samej płci i identycznym kodzie genetycznym.

Do zapłodnienia może jednak dojść także w inny sposób. Jeżeli ciąża jest wynikiem zapłodnienia dwóch różnych komórek jajowych przez dwa plemniki powstają bliźniaki dwujajowe, takiej samej lub odmiennej płci, które mimo wielu podobieństw mogą się od siebie znacznie różnić.

Ciąża bliźniacza – rodzaje:

  • ciąża bliźniacza jednojajowa:
    dwukosmówkowa dwuowodniowa – osobne łożyska oraz osobne worki owodniowe dla każdego płodu,
    jednokosmówkowa dwuowodniowa – płody posiadają wspólne łożysko i osobne worki owodniowe,
    jednokosmówkowa jednoowodniowa – płody dzielą zarówno łożysko, jak i worek owodniowy;
  • ciąża bliźniacza dwujajowa (dwuowodniowa i dwukosmówkowa) – każdy z płodów ma własne łożysko oraz własny worek owodniowy.

Czy ciąża mnoga wiążę się w podwyższonym ryzykiem?

Niestety ciąża bliźniacza, ze względu na swój charakter, z zasady jest ciążą podwyższonego ryzyka. Do najpowszechniejszych zagrożeń związanych z noszeniem w łonie dwójki dzieci wyróżnia się:

  • Uciskanie – rozciągnięta macica zaczyna uciskać żołądek, pęcherz moczowy, jelita oraz płuca kobiety. Naturalnym następstwem ucisku są przeróżne dolegliwości w ciąży: zgaga, duszności, hemoroidy, zespół jelita drażliwego.
  • Stan przedrzucawkowy – wzrastające ciśnienie krwi spowodowane wzmożoną pracą narządów wewnętrznych i może być przyczyną  wystąpienia stanu przedrzucawkowego (najczęściej po 35 tygodniu ciąży).

  • Wcześniactwo – niestety, ale często ciąże bliźniacze kończą się na wiele tygodni przed terminem. W drugiej połowy ciąży, zwłaszcza w przypadku gdy kobieta zaczyna odczuwać skurcze przepowiadające (skurcze Braxtina-Hicksa), zaleca się dużo odpoczynku. Każdy kolejny tydzień po 28 tygodniu ciąży to większe szanse na zdrowe bliźniaki.
  • Cesarskie cięcie – niestety ze względu na skomplikowanie ciąży bliźniaczej lekarze rzadko pozwalają kobiecie na poród drogami natury. Jest to związane przede wszystkim z ograniczeniem czynników mogących wywołać zagrożenie dla matki i dzieci.

Czynniki zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży mnogiej

Czy istnieją pewne zależności, dzięki którym szansa na urodzenie bliźniaków będzie większa? Tak! Oto najważniejsze czynniki:

  • czynniki genetyczne – na ciążę mnogą duży wpływ ma jej dziedziczność. Jeżeli jesteś jedną z bliźniaczek lub w Twojej rodzinie pojawiły się wcześniej bliźniaki, szansa na zajście w ciążę mnogą wzrasta. Uwaga: występowanie bliźniaków w rodzinie ojca dziecka nie wpływa na prawdopodobieństwo zajścia kobiety w ciążę mnogą;
  • wiek kobiety – zdecydowanie większe prawdopodobieństwo na zajście w ciążę mnogą występuje u kobiet po 30 roku życia (znacznie wzrasta po 35 roku życia);
  • liczba ciąż – większa liczba porodów wpływa na zwiększenie prawdopodobieństwa zajścia w ciążę mnogą,
  • terapie hormonalne – mają za zadanie pobudzić jajniki do pracy, przez co występuje prawdopodobieństwo uwolnienia większej ilości komórek jajowych gotowych do zapłodnienia, przez co szansa na zostanie mamą bliźniaków wzrasta;
  • in vitro – według badań, w przypadku zapłodnienia in vitro ciąża mnoga zdarza się w 20-40% wszystkich przypadków;
  • inseminacja – sam proces inseminacji nie wpływa bezpośrednio na niebezpieczeństwo ciąży mnogiej, jednak wiążę się z koniecznością przejścia przez kobietę terapii hormonalnej, a ta już wpływa na prawdopodobieństwo ciąży bliźniaczej;
  • ciąża bliźniacza w przeszłości – jeżeli jesteś już mamą bliźniaków, Twoje szanse na kolejną ciążę mnogą znacznie wzrastają,
  • budowa ciała kobiety – zdecydowanie częściej w ciążę mnogą zachodzą kobiety wyższe, mające więcej kilogramów.

Ciąża bliźniacza - podstawowe informacje - kobieta w ciąży

Ciąża bliźniacza – to musisz wiedzieć

Oto najważniejsze fakty o ciąży bliźniaczej, które warto znać:

  • ciąża bliźniacza jest ciążą podwyższonego ryzyka,
  • niezbędna jest odpowiednia opieka medyczna od pierwszych tygodni jej trwania,
  • wybierając lekarza prowadzącego, warto szukać ginekologa, który ma doświadczenie w prowadzeniu ciąż bliźniaczych,
  • dokładne informacje na temat ciąży bliźniaczej (rodzaj ciąży) daje lekarzowi USG wykonane do 12 tygodnia ciąży,
  • bliźnięta jednojajowe są rzadkością i wiążą się z większym ryzykiem prawidłowego prowadzenia ciąży niż w przypadku bliźniąt dwujajowych,
  • w przypadku ciąży bliźniaczej przyrost masy ciała kobiety może być znacznie większy niż w przypadku pojedynczej ciąży (brzuch w ciąży bliźniaczej będzie zdecydowanie większy),
  • charakterystyczne dla podwójnej ciąży jest większe nasilenie przypadłości i dolegliwości okresu ciążowego np. nudności, obrzęków, bóli kręgosłupa, żylaków,
  • ciążą bliźniacza to więcej wizyt lekarskich w trakcie jej trwania – w przypadku ciąży dwujajowej wizyty powinny odbywać się co 4 do 6 tygodni (wraz ze zbliżającym się porodem czas pomiędzy kolejnymi wizytami ulega zmniejszeniu), w ciąży jednojajowej kobieta powinna stawiać się na wizyty lekarskie co 2 tygodnie,
  • kobiety w ciąży bliźniaczej są bardziej narażone na min. cukrzycę, anemię, infekcje układu moczowego, cholestazę, nadciśnienie,
  • do najczęstszych powikłań ciąży bliźniaczej zalicza się przedwczesny poród (przed końcem 37 tygodnia – średnio około 36 tygodni),
  • w ciąży mnogiej zaleca się wykonanie badań prenatalnych w postaci podwójnego testu z krwi PAPP-A oraz beta HCG (badania wykluczające wady płodu)

Dowiedz się więcej: Badania w ciąży od A do Z (kalendarz badań w ciąży) >>

Pierwsze miesiące po rozwiązaniu

Po porodzie, rodzice dwójki szkrabów zaczynają działać na najwyższych obrotach. Bliźniaki to oprócz wielkiego szczęścia także ciężka i wyczerpująca praca. Dwa razy więcej pieluch, dwa razy więcej pobudek, podwójne ząbkowanie, podwójne kolki… Ale też dwa razy więcej pierwszych uśmiechów, dwie pary słodkich rączek i nóżek.

Ważne jest aby każdego z bliźniaków traktować oddzielnie, indywidualnie. Mimo, że dzieci są bardzo podobne do siebie, z czasem zaczną mieć inne upodobania (pozycje, jedzenie, zabawy, czas na sen). Również ich rozwój fizyczny i emocjonalny będzie przebiegał swoim tokiem.

Dlatego też niezwykle ważne jest współdziałanie obu rodziców i uzupełnianie się w wykonywaniu codziennych obowiązków przy niemowlętach oraz pracach domowych.

Dobre rady dla przyszłej mamy bliźniaków

  1. Odpoczywaj, odpoczywaj i jeszcze raz odpoczywaj – odpoczynek przede wszystkim niweluje ryzyko powikłań w trakcie ciąży, poza tym warto zbierać siły na pierwsze, bardzo intensywne, miesiące po porodzie.
  2. Pij dużo wody.
  3. Ogranicz spożycie soli (słone potrawy powodują występowanie opuchlizny).
  4. Stosuj urozmaiconą dietę, nie odchudzaj się!
  5. Spakuj torbę do szpitala i bądź gotowa na poród już w okolicach 30 tygodnia ciąży.
  6. Naucz się monitorować skurcze.
  7. Pamiętaj, że to wyjątkowy okres w Twoim życiu i jeżeli nie posprzątasz domu lub nie ugotujesz obiadu – nic się nie stanie, a zdrowie Twoje i Twoich dzieci jest najważniejsze.
  8. Rozważ badania prenatalne, które lepiej niż zwykłe USG w ciąży skontroluje rozwój Twoich dzieci.

Oprócz wielu trudów i niebezpieczeństwa ciąża bliźniacza to także podwójne szczęście. Pamiętaj, że zdrowie Twoje i Twoich dzieci jest najważniejsze. W trakcie ciąży dbaj o siebie i oszczędzaj się, a później ciesz się podwójnym macierzyństwem.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Malwina Tomżyńska Malwina Tomżyńska [+ info]

Z wykształcenia ekonomista, od 2011 roku związana z bankowością. Pisze z zamiłowania. W wolnych chwilach spełnia się pedagogicznie przekazując swoją wiedzę przyszłym rachunkowcom. Prywatnie szczęśliwa mama, zgłębiająca tajniki budowy domu systemem gospodarczym i właścicielka rudego kota Władysława. Miłośniczka skandynawskich kryminałów, niemieckich samochodów, aktywnego wypoczynku i dobrego jedzenia.

Zobacz również