Biegunka u niemowlaka - przyczyny i sposoby na rozwolnienie u niemowlaka

Biegunka u niemowlaka martwi wielu rodziców. Dowiedz się, co najczęściej ją powoduje. Jak sobie z nią radzić i kiedy konieczna jest wizyta u lekarza?

 
Biegunka u niemowlaka - przyczyny i sposoby na rozwolnienie u niemowlaka
Jak radzić sobie z biegunką u niemowlaka? / źródło zdjęcia: Getty Images / ozgurcankaya

Choroby u dzieci wzbudzają w rodzicach ogromny lęk o zdrowie swojej pociechy. Biegunka u niemowlaka jest jedną z tych dolegliwości, którą zdiagnozować mogą sami rodzice. Często nie jest powodem do zmartwienia.

Co jest jej przyczyną i jak sobie z nią radzić? Kiedy domowe sposoby na biegunkę wystarczą, a kiedy musimy odwiedzić lekarza?

Biegunka – co to jest?

Biegunka to dolegliwość, która związana jest z rozregulowaniem przewodu pokarmowego. Polega na zwiększonej częstotliwości wypróżnień (więcej, niż 3 razy na dobę) bądź większej ilości stolca (powyżej 200g/24h), z jednoczesną zmianą konsystencji.

Mamy z nią do czynienia, kiedy nasze jelita zostają podrażnione przez toksyczną substancję, w wyniku czego szybciej się kurczą. Przyspieszeniu ulega proces przesuwania się pokarmu, a woda, która nie zdążyła się wchłonąć, pozostaje w stolcu.

W większości przypadków przypadłość ta mija szybko – z reguły po 1-2 dniach. Zdarza się jednak, że może przyczynić się do odwodnienia organizmu. Nasze ciało zostaje wówczas osłabione w wyniku utraty wody oraz minerałów, głównie potasu i sodu. Może to doprowadzić nawet do kwasicy.

Długo trwająca biegunka prowadzi do zaburzeń gospodarki elektrolitowej, które stanowią zagrożenie dla naszego życia. Do najczęstszych przyczyn wywołujących biegunkę zaliczamy:

  • reakcje alergiczne na pokarm,
  • zakażenie bakteryjne albo wirusowe,
  • stres,
  • zatrucie pokarmowe,
  • stosowanie niektórych leków np. antybiotyków.

Biegunka może być również objawem nowotworu jelita czy zespołu nadwrażliwego jelita.

Biegunka u niemowlaka

Biegunka u niemowlaka, tak jak u dorosłych, związana jest z problemami przewodu pokarmowego. Mechanizm jej powstawania jest taki sam. W przypadku tak małych dzieci najczęściej występuje w wieku od 6. miesięcy do 2 lat. Wtedy to właśnie zanikają przeciwciała odpornościowe otrzymane od matki. Własna odporność u dzieci nie jest jeszcze w pełni wykształcona, by walczyć z zakażeniem.

Występowanie rozwolnienia jest zatem u nich niejako predyspozycją wiekową. Jeśli dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym, o rozwolnieniu mówimy, kiedy:

  • maluch oddaje więcej niż 3 luźne stolce w ciągu 12 godzin,
  • rytm wypróżnień oraz konsystencja uległa zmianie w ostatnim czasie.

Natomiast w przypadku dzieci karmionych piersią rozpoznanie biegunki może być utrudnione. Te maluchy na co dzień oddają rzadsze i bardziej rozwodnione stolce, a ich ilość to średnio 6-8 na dobę. Jeśli więc zaobserwujemy, że częstotliwość wypróżnień oraz ich wygląd nagle się zmieniły, należy podejrzewać, że mamy do czynienia z biegunką.

Sygnałem alarmowym w każdym przypadku jest, jeśli kupa niemowlaka zawiera domieszki ropnego śluzu, a nawet krwi. Biegunce towarzyszą często:

  • wysoka gorączka,
  • wymioty lub nudności,
  • brak apetytu,
  • bolesność brzuszka.

W przypadku tak malutkich dzieci w wyniku biegunki może dojść do odwodnienia organizmu. Wynika to z faktu, że bardzo szybko dochodzi do utraty elektrolitów i soli mineralnych. Skutkuje ono zapadnięciem się ciemiączka i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu. W trakcie rozwolnienia należy zatem dbać odpowiednie nawadnianie niemowlaka.

Biegunka u niemowlaka może mieć wiele przyczyn

źródło zdjęcia: Getty Imagesromrodinka

Przyczyny biegunki u niemowlaka

Biegunka u niemowlaka najczęściej pojawia się w wyniku zatrucia pokarmowego. Powodem tego jest nieprawidłowe przechowywanie posiłków przez układ trawienny bądź podawanie dziecku nieświeżego jedzenia.

Infekcje przewodu pokarmowego również są przyczyną częstych biegunek. Zaliczamy do nich zakażenia:

  • wirusowe (rotawirusy),
  • bakteryjne (pałeczki Salomnella lub E.coli),
  • pasożytnicze, w tym także lambie czy owsiki.

Niekiedy biegunka u niemowlaka występuje podczas przebiegu ostrego zapalenia dróg moczowych. Nierzadko towarzyszy również ząbkowaniu dziecka. Błędy dietetyczne, jak podanie maluchowi wzdymających warzyw, również mogą wywołać biegunkę.

Może być to także objaw nadchodzącej infekcji. Co ciekawe, bardzo częstym objawem zaparcia u niemowlaka jest biegunka.

Biegunka u niemowlaka pojawia się też wtedy, kiedy dziecko zmaga się z alergią czy też nietolerancją niektórych składników pokarmowych. Uczulenie na krowie mleko czy laktozę to najczęstsze przyczyny. Niekiedy wywołana jest wrodzonymi chorobami, na przykład celiakią czy mukowiscydozą.

Czasami rozwolnienie jest skutkiem dysbakteriozy bądź kandydozy, które są powikłaniem przyjmowania antybiotyków zaburzających naturalną florę bakteryjną jelit.

Dowiedz się więcej: Skaza białkowa u niemowląt – przyczyny, objawy, leczenie

Kiedy należy się martwić?

W zasadzie każde dziecko, które ma biegunkę, a nie ukończyło jeszcze 6. miesiąca życia, powinno być pod opieką lekarza. Tylko specjalista może ustalić przyczynę jej wystąpienia, a także zlecić dalsze postępowanie czy leczenie.

Kiedy u malca występują częste biegunki i obserwujemy objawy odwodnienia, konieczny jest kontakt z lekarzem. Wizyta lekarska jest także niezbędna, kiedy w stolcu malucha pojawi się ropa, śluz czy krew.

Kiedy biegunka nie ustępuje po kilku dniach, konsultacja lekarska również będzie konieczna. Jeśli schorzeniu towarzyszą wymioty lub gorączka, nie zwlekajmy z wizytą u specjalisty.

Jeśli biegunce towarzyszy gorączka, konieczna jest konsultacja z lekarzem

źródło zdjęcia: Getty Images / Foremniakowski

Sposoby na biegunkę

Kiedy u niemowlaka pojawi się biegunka, warto wiedzieć, jak sobie z nią poradzić. Możemy skorzystać ze sposobów domowych lub farmakologicznych. Przede wszystkim jednak powinniśmy postawić na profilaktykę.

Jak uniknąć biegunki u niemowlaka

Na wstępie warto podkreślić, że czynnikiem chroniącym przed wystąpieniem u niemowlaka biegunki, jest karmienie piersią. Niemniej istotną kwestią jest:

  • sposób przechowywania odciągniętego pokarmu czy jedzenia w lodówce (trzymajmy je w szczelnie zamkniętych pojemnikach),
  • przestrzeganie zasad higieny – często myjmy ręce, także przed karmieniem piersią lub przygotowaniem mieszanki,
  • mycie butelek i innych naczyń w gorącej wodzie z dodatkiem detergentu,
  • wyparzanie butelek czy smoczków,
  • zwracanie uwagi na świeżość potraw, jakie podajemy maluchowi,
  • ograniczenie kontaktu niemowlaka z osobami chorymi,
  • podawanie preparatów osłonowych, kiedy pojawiła się konieczność podania antybiotyku,
  • rozważenie zaczepienia dziecka przeciwko biegunce rotawirusowej, jeśli maluch nie skończył jeszcze 6. miesiąca życia.

Dowiedz się więcej: Rozszerzanie diety niemowlaka – co może jeść dziecko?

Domowe metody na biegunkę

Domowe sposoby na biegunkę to nawodnienie i odpowiednia dieta. Jeśli więc zauważymy pierwsze objawy, od razu trzeba podać maluchowi większą ilość płynów. Dbajmy, by nie doszło do odwodnienia. Dzieci karmione piersią należy częściej przystawiać.

Jeśli dziecko karmione jest butelką, podawajmy posiłek nawet co 2-3 godziny. Jeśli maluch je już posiłki stałe, można ugotować marchwiankę – możemy ją kupić gotową lub zrobić samemu.

Zupa marchwiowa dla maluszka – przepis

50 dag obranej i pokrojonej marchwi gotujemy do miękkości w 1/2 litra wody z niewielką ilością soli. Następnie miksujemy i uzupełniamy wodą do objętości połowy litra. Ponownie zagotowujemy. Podajemy w niewielkich porcjach.

Z wodnistym stolcem można sobie poradzić, podając również rozgotowany ryż, pieczone jabłko czy domowy kisiel z jagód.

Dowiedz się więcej: Domowa apteczka pierwszej pomocy – co warto mieć zawsze pod ręką?

Biegunka u niemowlaka - objawy złagodzi marchwianka

źródło zdjęcia: Getty Images / margouillatphotos

Kiedy konieczne są leki

Co na biegunkę u dziecka? Jeśli nawadnianie i dieta nie pomogły, należy podać dziecku lek na biegunkę. Zanim podamy maluchowi jakikolwiek preparat, skonsultujmy się najpierw z lekarzem. Najpopularniejsze medykamenty to:

  • probiotyki zawierające bakterie Lactobacillus rhamnosus lub Lactobacillus reuteri,
  • leki hamujące rzadkie stolce, takie jak Smecta,
  • preparaty nawadniające oraz te, które przywrócą właściwe funkcjonowanie gospodarki wodno-elektrolitowej np. Orsalit czy Gastrolit.

Bez względu na to, czy biegunka u niemowlaka jest reakcją organizmu na otrzymywane pokarmy, czy też jest to zakażenie pochodzenia pasożytniczego, bakteryjnego bądź wirusowego należy zgłosić się z dzieckiem do lekarza. To on dokładnie zbada przyczynę schorzenia i zaleci odpowiednie leczenie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Elzbieta Tchorowska Elzbieta Tchorowska [+ info]

Absolwentka Politechniki Wrocławskiej na kierunku Informatyka. Zawodowo zajmuje się Project Managementem i prowadzi niewielką agencję marketingową Numnet zajmująca się kreacją contentu na strony internetowe. Interesuje się tematyką finansów i oszczędzania oraz wszystkim, co pozwala usprawnić nadzór nad budżetem domowym. Prowadzi autorski blog Wszystko o Pieniadzach.

Zobacz również