Składki ZUS a osoby bezrobotne

Składki ZUS – dlaczego opłacanie ich jest tak ważne? Na jakie profity może liczyć osoba ubezpieczona? Czy ubezpieczonym może być tylko pracownik lub przedsiębiorca?  Jak wygląda kwestia składek ZUS w przypadku osób bezrobotnych? Sprawdź co zrobić po utracie pracy, żeby nie stracić ubezpieczenia.

 
Składki ZUS a osoby bezrobotne
Czy osoby bezrobotne mogą liczyć na opiekę ZUS?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapewnia podstawową opiekę ubezpieczeniową wszystkim Polakom. Niestety nie robi tego za darmo. Aby możliwe było korzystanie z gwarantowanych świadczeń organu państwowego, ustalone zostały konkretne składki ZUS, których terminowe regulowanie powoduje objęcie ochroną ubezpieczeniową (zarówno emerytalną, rentową, chorobową, wypadkową i zdrowotną).

Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub posiadające własną działalność gospodarczą nie muszą martwić się brakiem ubezpieczenia. Obligatoryjne składki ZUS opłacane są co miesiąc, w przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę – przez pracodawcę lub w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą – bezpośrednio przez przedsiębiorcę.

Co jednak z osobami, które pracę straciły?

WAŻNE: W najlepszej sytuacji są osoby, które zarejestrują się w powiatowym urzędzie pracy, ponieważ zostają objęte ubezpieczeniem zdrowotnym (niezbędne składki ZUS finansuje im urząd). Na dodatkowe przywileje mogą liczyć osoby, którym przysługuje prawo do zasiłku. W przypadku tych bezrobotnych urząd odprowadza, oprócz składki zdrowotnej, także składki ZUS na ubezpieczenie emerytalne oraz rentowe.

Czy warto zarejestrować się w urzędzie pracy?

Osoby nieaktywne zawodowo, które pobierają zasiłek, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom zdrowotnym, emerytalnym i rentowym, począwszy od dnia nabycia prawa do świadczenia, a skończywszy na dniu utraty tego prawa. Oznacza to, że składki ZUS za te ubezpieczenia finansowane są z pieniędzy państwa.

UWAGA! Należy pamiętać, że w takiej sytuacji nie przysługuje ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe.

Wszystkie składki ZUS za osobę bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, opłacane są  z tzw. Funduszu Pracy.

Składki ZUS – emerytalną i rentową odprowadza się od wysokości zasiłku wraz z kosztami uzyskania oraz z kwotą podatku dochodowego. Dzięki temu zachowana zostaje ciągłość ubezpieczenia. Jest to szczególnie istotne dla późniejszych świadczeń emerytalnych, ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych wlicza czas pobierania zasiłku do okresów składkowych. Nie pojawia się również luka czasowa w dostarczaniu składek do OFE.

Przepisy definiują szczegółowo, których nieaktywnych zawodowo obywateli dotyczą obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, czyli w stosunku do, których osób składki ZUS są obowiązkowe.

  • Prócz osób z prawem do zasiłku, objęci są nimi również bezrobotni, którzy pobierają stypendium w czasie szkoleń, stażów albo w okresie tzw. przygotowania do zawodu.
  • Stypendyści podlegają także ubezpieczeniu wypadkowemu.
  • Stażystą może zostać bezrobotny, który nie skończył 25 lat (zarówno absolwent liceum, gimnazjum itp.).
  • Natomiast absolwenci szkół wyższych o status ten mogą ubiegać się do ukończenia 27. roku życia, ale nie dłużej niż przez 12 miesięcy od zdobycia dokumentu poświadczającego ukończenie nauki.

Dowiedz się więcej: Podstawowe prawa bezrobotnego >>

Wszystkie wymienione ubezpieczenia obejmują nieaktywne zawodowo osoby od dnia, w którym nabyły prawo do świadczeń i ustają wraz z nimi. Dotyczą tych, którzy nie mają prawa do ubezpieczeń społecznych z innych tytułów.

Bezrobotni, którzy chcą korzystać z ubezpieczeń, powinni zarejestrować się w urzędzie pracy, odpowiednim do adresu zameldowania. Gdy ktoś nie posiada meldunku – wystarczy zgłosić się do najbliższego urzędu pracy i złożyć oświadczenie, że nie widnieje się w ewidencji innej, analogicznej jednostki.

Potem warto stawiać się w UP w oznaczonych terminach – brak dyscypliny może wiązać się z utratą statusu osoby bezrobotnej. Tym samym składki ZUS, przestają być za taką osobę opłacane. Wówczas pozostaje tylko dobrowolne ubezpieczenie ZUS – płacone z własnej kieszeni.

Dowiedz się więcej: Urząd pracy – w czym może pomóc bezrobotnemu? >>

Utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych

Osoby bezrobotne, które zostały objęte ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi w okresie pobierania zasiłku, mają szansę je kontynuować, nawet gdy utracą prawo do świadczenia.

  • Żeby z nich skorzystać, trzeba dobrowolnie i samodzielnie odprowadzać składki ZUS od kwoty, która nie może być niższa niż aktualne wynagrodzenie minimalne.
  • Podobnie jest w przypadku rozwiązania umowy o pracę – wtedy pracownik ma 30 dni na podjęcie decyzji o przystąpieniu do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego oraz opłacania składki ZUS indywidualnie.
  • Należy tylko wypełnić deklarację ZUS ZUA i opłacać składki od podstawy co najmniej równej najniższemu wynagrodzeniu.
  • Czas tego rodzaju ubezpieczenia uwzględnia się do określenia tzw. stażu ubezpieczeniowego, jednak nie wlicza się do stażu pracy.

Dowiedz się więcej: Zasiłki – wszystko o świadczeniach w Polsce >>

Oczywiście, jak już wspomnieliśmy wcześniej, ubezpieczenie zdrowotne wciąż obowiązuje (bez względu na prawo do zasiłku).

Jedyny warunek stanowi fakt, że bezrobotny nie ma żadnego innego tytułu do w/w ubezpieczenia. To bardzo ważne, ponieważ nie tylko osoba zarejestrowana w urzędzie pracy skorzysta z publicznego pakietu opieki zdrowotnej. Może również zapewnić ubezpieczenie bliskim członkom rodziny, gdy jest im potrzebne i zostaną zgłoszeni przez bezrobotnego.

Należy nadmienić, że uprawnienie do świadczeń opieki zdrowotnej nabywa się w momencie uzyskania statusu bezrobotnego, natomiast ustaje, kiedy minie 30 dni od jego utraty. Osoby bez tego statusu lub niezarejestrowane po zwolnieniu z pracy mają szansę ubiegać się o zdrowotne ubezpieczenie dobrowolne, jeśli są gotowe opłacać składki z tego tytułu.

Gdy małżonek nieubezpieczonego jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym – przysługuje mu prawo zgłoszenia do niego męża albo żony.

Dowiedz się więcej: Karta EKUZ – jak ją uzyskać i dlaczego warto? >>

Przedsiębiorcy i studenci a składki ZUS

Początkujący przedsiębiorcy, którzy zdecydują się zawiesić działalność gospodarczą i zarejestrują się w UP, także podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu.

  • Jeśli jednak składki ZUS na ubezpieczenie społeczne odprowadzali na warunkach preferencyjnych (czyli 30 proc. minimalnego wynagrodzenia w czasie dwóch pierwszych lat), nie mogą liczyć na zasiłek.

Absolwenci szkół wyższych są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym jeszcze przez 4 miesiące od momentu ukończenia studiów, obrony pracy dyplomowej lub skreślenia z listy studentów. W tym czasie składki ZUS finansowane są z budżetu państwa.

  • Po tym czasie (jeśli nie podlegają ubezpieczeniu z innego tytułu) należy zgłosić się do powiatowego urzędu pracy albo wykupić dobrowolne ubezpieczenie, podpisując umowę w wojewódzkim oddziale NFZ, co powoduje konieczność indywidualnego regulowania składki ZUS.

Żeby sprawdzić, jakie ubezpieczenia nas obejmują i w jakiej wysokości odprowadzane są składki, należy wybrać się osobiście do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można zweryfikować to także przez Internet – na prywatnym profilu Platformy Usług Elektronicznych ZUS (sprawdź tutaj).

ZUS gwarantuje wszystkim uprawnionym określony zakres ubezpieczeń społecznych. W zależności od naszej aktualnej sytuacji, warto dowiedzieć się w jaki sposób nie stracić opieki ze strony Zakładu i dopełnić naszych obowiązków.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
Zobacz również