Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) - jak działa?

Bankowy Fundusz Gwarancyjny to instytucja zapewniająca bezpieczeństwo naszych oszczędności. Każdy chce mieć pewność, że długo gromadzone przez nas środki pieniężne, będą bezpieczne w instytucjach finansowych, do których je przekazujemy. Dowiedz się, jak Bankowy Fundusz Gwarancyjny chroni nasze depozyty.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny  (BFG) - jak działa?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny - sprawdź, jak chroni Twoje środki pieniężne

Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) – najczęściej określenie to kojarzymy z niebieskimi naklejkami na szybach oddziałów banków lub SKOK-ów. Ale czym dokładnie jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny? Zapewne warto się tego dowiedzieć.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny – czym jest i dlaczego go powołano do istnienia?

Najogólniej mówiąc, fundusz ten jest instytucją, która dba o finansowe bezpieczeństwo kraju. Podejmuje również działania, które mają na celu budowanie zaufania społeczeństwa do polskiego systemu finansowego.

Być może pamiętamy jeszcze sytuację z początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy to w wyniku bankructwa banków czy SKOK-ów, mnóstwo ludzi bezpowrotnie traciło swoje oszczędności. Sytuacja ta skutkowała również utratą zaufania do polskiego systemu bankowego. Aby zapobiec takim wydarzeniom w przyszłości i na nowo odbudować zaufanie Polaków do polskiego systemu finansowego, 14 grudnia 1994 powołano do istnienia Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Obecnie Fundusz ten działa w oparciu o ustawę z 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz.U. z 2016 r. poz. 996 i 1997), która obowiązuje od 9 października 2016 r.

Dowiedz się więcej: Jak założyć konto w banku? >>

Cele Bankowego Funduszu Gwarancyjnego

Można wyodrębnić dwa podstawowe cele działania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego:

  1. Gwarantowanie depozytów zgromadzonych w bankach i kasach.
  2. Przeprowadzanie przymusowej restrukturyzacji instytucji finansowych zagrożonych bankructwem.

Co realizacja tych celów oznacza dla przeciętnego „Kowalskiego”? W przypadku bankructwa banku, w którym „Kowalski” miał ulokowane środki pieniężne w postaci lokat bankowych, rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych (ROR) i kont oszczędnościowych, Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewni mu ich odzyskanie.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny realizuje powyższe cele poprzez następujące działania:

  • Udzielanie pomocy finansowej bankom lub SKOK-om w przypadku powstania zagrożenia niewypłacalności. Pomoc ta ma formę pożyczek, poręczeń, gwarancji.
  • Wspieranie procesów restrukturyzacji zagrożonych banków lub SKOK-ów. Restrukturyzacja taka może przybrać formę łączenia słabych jednostek z bankami o ugruntowanej pozycji.
  • Gromadzenie informacji o sytuacji banków i ich analiza. Na podstawie takich analiz, przygotowuje się prognozy dotyczące dalszego funkcjonowania jednostek.
  • Wypłacanie klientom banków i kas środków pieniężnych zgromadzonych na depozytach w tych instytucjach, których działalność została zawieszona przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Widać więc, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny kompleksowo dba o stabilność naszego systemu finansowego.

Rodzi się jednak pytanie: Skąd Fundusz czerpie środki, które przekazuje później na zwrot depozytów?

Podstawowym źródłem finansowania wypłaty środków gwarantowanych w bankach i oddziałach banków zagranicznych, jest fundusz gwarancyjny banków. Fundusz ten jest zasilany składkami wnoszonymi kwartalnie przez banki i oddziały banków zagranicznych. Banki te mogą później – w razie utraty płynności i zagrożenia niewypłacalnością – skorzystać ze wsparcia Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Dowiedz się więcej: Najlepsze konto bankowe, czyli na co zwracać uwagę przy jego wyborze >>

Komu należy się zwrot środków pieniężnych w ramach działania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego?

Ochrona depozytów zagrożonych upadłością instytucji finansowych, obejmuje:

  • osoby fizyczne,
  • osoby prawne,
  • jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej, ale posiadające zdolność prawną,
  • szkolne kasy oszczędnościowe,
  • pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe,
  • związki zawodowe,
  • wspólnoty mieszkaniowe,
  • spółdzielnie,
  • jednostki organizacyjne związku wyznaniowego lub kościoła, które posiadają osobowość prawną,
  • organizacje pozarządowe działające w zgodzie z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Należy wiedzieć, że deponentem środków może być również osoba małoletnia, jednak pod warunkiem, że jest posiadaczem imiennego rachunku bankowego lub posiada inną objętą gwarancją wierzytelność do banku lub kasy SKOK.

Ustawa natomiast wyklucza spod ochrony Funduszu następujące podmioty:

  • Skarb Państwa,
  • głównych właścicieli i członków zarządzających bankiem lub SKOK-iem,
  • instytucje finansowe,
  • Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową,
  • inne kasy.

Gwarantowanie depozytów – limit

Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewnia zwrot 100 procent oszczędności każdemu właścicielowi depozytów do wartości 100 000 euro. Mówiąc o tej sumie, mamy na myśli wszystkie środki pieniężne ulokowane w banku – należy więc zsumować środki na lokatach terminowych, bieżących i na rachunkach oszczędnościowo- rozliczeniowych. Warto jednak wiedzieć, że w razie wypłaty przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny, środki te zostaną powiększone o ewentualne odsetki, jakie zdążą się zgromadzić do dnia zawieszenia działalności finansowej banku lub SKOK-u.

Należy podkreślić, że kwota gwarantowana 100 000 euro dotyczy jednej osoby. Jeśli więc posiadamy konto wspólne, kwota gwarantowana przysługuje każdemu z posiadaczy.

Jeśli dysponujemy większą wartością oszczędności niż wspomniane 100 000 euro, warto je ulokować w kilku różnych bankach, tak aby w każdym z nich nasze środki nie przekraczały kwoty gwarantowanej. Jeśli zdarzy się, że któryś z tych banków ogłosi upadłość, będziemy mieć gwarancję sprawnego zwrotu naszych pieniędzy.

Warto też wiedzieć, że bez względu na to, w jakich walutach ulokowane są nasze środki, kwota gwarantowana będzie wypłacona w złotówkach. Uwzględniany jest tu kurs walut, jaki obowiązywał w dniu zawieszenia działalności banku.

A co jeśli w danej instytucji zgromadziliśmy więcej środków niż gwarantowane 100 000 euro?

W takiej sytuacji będziemy mogli domagać się zwrotu „nadwyżki” naszych pieniędzy od upadłej instytucji finansowej w ramach postępowania upadłościowego. Aby takie środki odzyskać, należy zgłosić swoje wierzytelności sędziemu-komisarzowi, który prowadzi takie postępowanie.

Może też się zdarzyć, że bank lub SKOK, w którym zgromadziliśmy oszczędności, zostanie sprzedany. Wówczas swych środków pieniężnych będziemy mogli domagać się od kupującego.

Dowiedz się więcej: Konto oszczędnościowe – prawdy i mity >>

Kiedy możemy wystąpić o nasze depozyty?

Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym informuje, że wypłaty gwarantowanych środków powinny zostać wypłacone do 20 dni roboczych od dnia zawieszenia przez Komisję Nadzoru Finansowego działalności banku i ustanowienia zarządu komisarycznego oraz złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeśli istnieją ku temu ważne przesłanki, za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego, termin ten może zostać przedłużony o kolejne 10 dni roboczych.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny podaje do publicznej wiadomości miejsca i terminy wypłat środków gwarantowanych.

Może się jednak zdarzyć, że z przyczyn niezależnych od nas, nie zdążymy w ciągu wspominanych 20 czy nawet 30 dni wystąpić z wnioskiem o wypłatę depozytów. Warto więc pamiętać, że na zgłoszenie swoich roszczeń mamy mamy 5 lat od dnia zawieszenia działalności banku.

Czy Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewnia wypłatę wszystkich rodzajów środków?

Okazuje się, że nie. Jak wspomniano wcześniej, bezpieczne są środki ulokowane na rachunkach bankowych czy lokatach. Warto jednak mieć świadomość, że w banku możemy skorzystać z usług, których stroną nie jest sam bank. Często bowiem się zdarza, że instytucje typu banki czy SKOK-i są jedynie pośrednikami w zawieraniu pewnych umów. O co może chodzić?

Możemy tu wymienić na przykład produkty ubezpieczeniowe lub fundusze inwestycyjne – nie są one już objęte ochroną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Zawsze należy zatem sprawdzić, czy stroną umowy, którą chcemy podpisać w banku, jest sam bank, czy może inna instytucja finansowa.

Zdarza się też, że banki oferują tak zwane produkty łączone, które mają na celu nie tylko oszczędzanie, ale i inwestowanie. Najczęściej spotkać możemy na przykład lokatę bankową z jednostką funduszy inwestycyjnych albo lokatę z polisą ubezpieczeniową („polisolokata”). Dokonując zakupu takiego produktu, musimy pamiętać, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny chroni jedynie jego część lokacyjną.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny to instytucja zapewniająca bezpieczeństwo nie tylko naszym osobistym środkom, ale też całemu systemowi finansowemu kraju. Warto pamiętać, że ochrona ta należy się nam jednak tylko wtedy, gdy swe środki lokujemy w bankach lub SKOK-ach, które automatycznie objęte są ochroną Funduszu.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Jolanta Brzozowska Jolanta Brzozowska [+ info]

Ekonomistka, którą zagadki natury człowieka pasjonują bardziej niż cyfry. Autorka tekstów blogowych i opowiadań dla dzieci. Mama dwójki alergików, dzięki którym poznała tajniki różnych diet i zdrowego odżywiania. Podróżując pociągiem, wciąż odkrywa piękno polskiej przyrody i zabytków. Dba o dom i najbliższych, skutecznie optymalizując codzienne koszty.

Zobacz również