Wypalenie zawodowe - jak je rozpoznać?

Wypalenie zawodowe to choroba cywilizacyjna, która może dotyczyć każdego. Sprawdź, czy nie dotknęła też Ciebie i dowiedz się, jak się z nią uporać.

Wypalenie zawodowe - jak je rozpoznać?

Syndrom BurnOut dotyczy coraz większej liczby osób. Cierpią na niego zarówno pracownicy, jak i właściciele firm czy freelancerzy, osiągający różne dochody, niezależnie od płci i wieku. Wypalenie zawodowe to choroba cywilizacyjna, o której warto wiedzieć więcej niż tylko to, że istnieje.

Dzięki lekturze tego artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny wypalenia zawodowego i jak mu zapobiegać. Poznasz też najczęstsze objawy choroby i sprawdzisz, jak rozpoznać ją u siebie, a także co robić, aby powrócić do pełni sił fizycznych i psychicznych.

Wypalenie zawodowe – rozszerzona definicja

Terminu wypalenie zawodowe używa się do określenia stanu wyczerpania organizmu spowodowanego (pośrednio lub bezpośrednio) pracą. Osoby dotknięte syndromem BurnOut są przemęczone i zestresowane, a co za tym idzie – pozbawione motywacji i mało efektywne.

Dowiedz się więcej: Motywacja do działania – jak ją pielęgnować? >>

Praca ich nie cieszy, a raczej frustruje. Cierpią też na całą masę psychofizycznych objawów choroby, wpływających tak na karierę zawodową, jak i życie prywatne. Wypalenie zawodowe jest bardzo niebezpieczne – może prowadzić do depresji, uzależnień, a nawet samobójstwa.

Trzy stadia i towarzyszące im objawy

Zaczyna się całkiem niewinnie. Wymagania wobec Ciebie rosną – masz więcej obowiązków w pracy lub nowych klientów, których trzeba zaspokoić. Próbujesz temu zaradzić, dlatego pracujesz dłużej niż zwykle. Rezygnujesz z przerwy na drugie śniadanie i lunch, bierzesz nadgodziny, zasypiasz później, bo wieczorami myślisz o pracy.

I stadium wypalenia zawodowego

Zaczynasz zaniedbywać swoje zdrowie – niedosypiasz, jadasz w pośpiechu, zapominasz o aktywności fizycznej. Brakuje Ci czasu dla rodziny, przyjaciół, na hobby. W końcu zauważasz przemęczenie – czujesz się słaby, niewyspany i z grymasem rozpoczynasz każdy dzień roboczy.

W efekcie jesteś mniej efektywny niż zwykle. Wydaje Ci się, że praca przerasta Twoje możliwości, dwa dni weekendu nie wystarczają Ci do regeneracji sił. Witaj w pierwszym stadium – tak zaczyna się wypalenie zawodowe. Najlepsza strategia? Urlop, spotkanie z dawnym przyjacielem, wizyta u psychologa.

II stadium wypalenia zawodowego

Nagle czujesz, że nie dasz już rady i wycofujesz się. Chodzisz oderwany od rzeczywistości, obojętny i apatyczny. Tracisz motywację i chęć do pracy. Jesteś nerwowy, łatwo wyprowadzić Cię z równowagi, ludzie drażnią Cię bez powodu. W pracy bywasz cyniczny, arogancki, agresywny – Twoi współpracownicy zaczynają oskarżać Cię o mobbing.

Dowiedz się więcej: Mobbing w pracy – czym jest i jak się przed nim bronić? >>

Osłabiasz zaciśnięte więzi emocjonalne, trzymasz się na dystans. Nie potrafisz się rozluźnić, problemy zawodowe masz wypisane na twarzy. Nadal jesteś zmęczony, do tego stopnia, że nie możesz dać sobie rady z bieżącymi zadaniami.

Twoja produktywność spada poniżej początkowej. Cierpisz na bóle głowy i mięśni, nadciśnienie albo nadmierną potliwość. To drugie stadium, w którym przydałaby się psychoterapia.

III stadium wypalenia zawodowego

Nie dajesz sobie rady z obowiązkami zawodowymi. Zaczynasz wątpić w swoje kompetencje i umiejętności. Praca nie ma dla Ciebie sensu, wydaje Ci się, że w zasadzie każdy mógłby Cię w niej zastąpić. Współpracownicy plotkują, że masz depresję. Myślisz, że dotknęły Cię wszystkie nieszczęścia świata i nikt nie ma gorzej od Ciebie.

Możesz mieć problemy z bezsennością, uzależnieniami, a nawet zaczynają nasuwać się myśli samobójcze. W końcu dotyka Cię prawdziwa depresja. To już ostatnie stadium wypalenia zawodowego wymagające natychmiastowej reakcji.

Przyczyny choroby

Powodów wypalenia zawodowego jest wiele, ale jedną z nich należy uznać za kluczową. Jest nią długotrwały stres. Może on wynikać z nieprzyjaznego środowiska pracy – niskich zarobków, wygórowanych wymagań, braku awansu, złych stosunków ze współpracownikami (szczególnie, jeśli w grę wchodzi mobbing czy przemoc psychiczna).

Wypalenie zawodowe grozi więc praktycznie wszystkim ludziom. Szczególnie zagrożeni są jednak Ci ambitni i odpowiedzialni, którzy chętnie biorą na swoje barki więcej, niż mogą udźwignąć. Jeśli należysz do grona takich osób, powinieneś zainteresować się profilaktyką wypalenia zawodowego.

Profilaktyka wypalenia zawodowego

  • Jeśli obawiasz się wypalenia zawodowego, powinieneś zwrócić uwagę na środowisko pracy. Gdy jest niesprzyjające, postaraj się (w miarę możliwości) je zmienić.
  • Ponadto, zachowaj higienę snu. Sypiaj regularnie, minimum siedem godzin na dobę, bez przerw.
  • Poza odpoczynkiem przyda Ci się też solidna dawka aktywności fizycznej. Biegaj, jeźdź na rowerze lub pływaj – znajdź ćwiczenia odpowiednie dla siebie. Ważne, żebyś pozostawał w ruchu minimum pół godziny dziennie.
  • Znajduj czas na zdrowe i smaczne posiłki.
  • Nie zapominaj też o rodzinie, zabawie ze znajomymi i uprawianiu hobby.

Dzięki tym odskoczniom praca nie będzie Cię stresowała tak bardzo, jak dotychczas.

Strategia walki

Co, jeśli czujesz, że już wypaliłeś się zawodowo? Cóż, w takim wypadku może Ci pomóc psychoterapia. W gabinecie dobrego psychologa poznasz metody walki ze stresem, a także zidentyfikujesz i wyeliminujesz przyczyny wypalenia zawodowego.

Terapia może potrwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy, więc uzbrój się w cierpliwość i nie omijaj żadnej sesji! W międzyczasie pójdź na urlop, zaangażuj się w życie rodzinne, poszukaj nowego hobby. Być może znajdziesz profesję, która pochłonie Cię do reszty i okaże się, że to strzał w dziesiątkę?

Wypalenie zawodowe dotyka wielu ludzi – jeśli zdarzyło się również i Tobie, nie powinieneś się wstydzić, a tym bardziej poddawać! Walcz, zapisz się na psychoterapię, zadbaj o siebie i bliskich. Rozwijaj się, odkrywaj nowe pasje. Pamiętaj, że Twój świat nie kończy się na pracy. Jesteś wartościowym człowiekiem, bez względu na to, na jakim stanowisku pracujesz.

Wypalenie zawodowe - jak je rozpoznać? - strategia walki

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Sylwia Łysak Sylwia Łysak [+ info]

Prywatnie – mama energicznego dwulatka i przyszła żona muzykującego kucharza. Zadeklarowana ateistka o kontrowersyjnych poglądach, wierząca w astrologię i neurolingwistyczne programowanie. Artystyczna dusza uwielbiająca muzykę, poezję, film i design. Zawodowo - copywriter, redaktor internetowy, specjalista SEO i doradca e-marketingowy z pięcioletnim doświadczeniem.

Zobacz również