Wypadek w pracy - kiedy starać się o odszkodowanie

Wypadek w pracy uprawnia poszkodowanego pracownika do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie z ZUS i osobno o odszkodowanie od pracodawcy.

Wypadek w pracy - kiedy starać się o odszkodowanie

Wypadek w pracy bardzo często wiąże się z czasową niezdolnością do pracy i pobytem na zwolnieniu lekarskim. Gdy konieczna jest dłuższa rekonwalescencja (powyżej 182 dni), pracownik poszkodowany w wypadku może skorzystać z zasiłku rehabilitacyjnego. W takim przypadku można już mówić o długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, a ten wiąże się z odszkodowaniem wypłacanym przez ZUS. ZUS wypłaca także odszkodowanie z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem w pracy.

Niezależnie od świadczeń wypłacanych przez ZUS pracownik może starać się o odszkodowanie od pracodawcy. Zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego, podstawą roszczeń jest uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia z winy pracodawcy.

Wypadek przy pracy – kiedy należy się odszkodowanie?

Jednorazowe odszkodowanie wypłacane przez ZUS należy się wyłącznie za wypadek w pracy. Nie ma możliwości ubiegania się o odszkodowanie za wypadek w drodze do lub z pracy. Zatem, konkretnie w jakiej sytuacji można zwrócić się do ZUS o odszkodowanie?

Zgodnie z przepisami, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr167 z 2009 r., poz. 1322).

Aby wypadek uznano za wypadek w pracy uprawniający do odszkodowania muszą być spełnione wszystkie, wymienione wyżej warunki.

Wypadek – zdarzenie nagłe

Trzeba dodać, że nie zawsze znaczenie zwrotów zawartych w podanej definicji odpowiada powszechnemu znaczeniu słów. Przykładem może być zwrot „nagłe zdarzenie”. Jak wyjaśnia Państwowa Inspekcja Pracy, nagłe zdarzenie to takie, które nie przekracza jednej dniówki. Zgodnie z interpretacją urzędników, nagłym zdarzeniem jest zarówno zranienie się narzędziem, trwające kilka sekund, jak i zatrucie się oparami jakiejś substancji, którą pracownik wdychał przez kilka godzin.

Zewnętrzne źródło wypadku

PIP zwraca też uwagę na konieczność zaistnienia zewnętrznego źródła wypadku. Oznacza to, że wypadek spowodowany atakiem epilepsji lub zawałem nie jest wypadkiem przy pracy, za który można ubiegać się o odszkodowanie w ZUS.

Odszkodowanie tylko za uraz lub śmierć

Wypadek w pracy, który nie spowodował urazu lub śmierci pracownika nie uprawnia do ubiegania się odszkodowanie (w przypadku śmierci, o odszkodowanie może ubiegać się rodzina zmarłej osoby). Co jest uznawane za uraz? Uraz to uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego.

Wypadek w pracy, czyli gdzie?

Od 1 stycznia 2003 roku ustawa o ubezpieczeniach społecznych nie uznaje wypadku w drodze do lub z pracy jako wypadku przy pracy uprawniającego do odszkodowania. To ograniczenie nie oznacza, iż odszkodowanie obejmuje tylko wypadki na przypisanym stanowisku pracy.

O przyznanie odszkodowania można wnioskować również wtedy, gdy wypadek nastąpił w trakcie:

  • podróży służbowej, podczas której praca nie była wykonywana, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem (pracownika), które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
  • szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
  • wykonywania zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Co więcej, o odszkodowanie mogą ubiegać się też osoby, które uległy wypadkowi podczas:

  • odbywania szkolenia,
  • odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy,
  • wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • ratowania innych osób od grożącego ich życiu niebezpieczeństwa,
  • ochrony własności publicznej przed grożącą jej szkodą,
  • wykonywania bezpośredniej ochrony przed klęskami żywiołowymi.

Art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. nr167 z 2009 r., poz. 1322).

Uszczerbek na zdrowiu – stały, czy długotrwały?

ZUS wypłaci odszkodowanie, jeśli w wyniku wypadku w pracy dojdzie do uszczerbku na zdrowiu. Stały uszczerbek na zdrowiu to naruszenie sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy. Długotrwały uszczerbek na zdrowiu oznacza, że ofiara wypadku ma szansę na wyzdrowienie, jednak sprawność nie zostanie przywrócona wcześniej niż po upływie 6 miesięcy.

Uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia a odszkodowanie od pracodawcy

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, pracownik poszkodowany w wypadku w pracy może żądać od pracodawcy odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Warunkiem jest udowodnienie, że do wypadku doszło z winy pracodawcy (chyba, że firma działa w branży o podwyższonym zagrożeniu – np. w budownictwie, energetyce, branży paliwowej, etc. – wówczas odszkodowanie należy się w związku z ryzykiem, nie trzeba więc udowadniać winy pracodawcy).

Uszkodzenie ciała to uszkodzenie tkanki narządu, naruszenie czynności narządów ciała – zarówno zewnętrzne jak i wewnętrzne.
Rozstrój zdrowia to zakłócenie prawidłowego funkcjonowania organizmu bez widocznego uszkodzenia ciała (np. nerwica).

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również