Urlop ojcowski - komu przysługuje i jak go otrzymać

Urlop ojcowski przysługuje ojcu w wymiarze 2 tygodni, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia. Jak go otrzymać?

Urlop ojcowski - komu przysługuje i jak go otrzymać

Ojciec dziecka ma możliwość skorzystać z różnego rodzaju płatnych urlopów pozwalających mu na opiekę nad dziećmi. Urlop przysługuje zarówno ojcu biologicznemu, jak i adopcyjnemu. Najbardziej znanym i powszechnym jest urlop ojcowski i tak zwany tacierzyński.

Urlop ojcowski a urlop tacierzynśki

Zgodnie z prawem, urlop ojcowski jest dodatkowym uprawnieniem, z którego może skorzystać ojciec jako pracownik. Nie jest on jednak obowiązkowy. Jeżeli ojciec nie zdecyduje się na skorzystanie z urlopu, nie przysługuje mu żaden ekwiwalent pieniężny. Urlop ten udzielany jest niezależnie od urlopu macierzyńskiego przysługującego matce dziecka może trwać do 2 tygodni.

Urlop tacierzyński nie przewidziany został w obecnie obowiązujących przepisach oraz Kodeksie Pracy. Najczęściej jednak utożsamiany jest on z urlopem macierzyńskim lub urlopem rodzicielskim, z którego korzysta pracownik – ojciec dziecka. Warunkiem jego udzielenia jest częściowa rezygnacja z urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka.

Komu przysługuje urlop ojcowski?

Z urlopu ojcowskiego skorzystać może pracownik – ojciec, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru, spółdzielczej umowy o pracę  i w trakcie trwania stosunku pracy urodziło mu się dziecko. Ponadto urlop przysługuje pracownikowi – ojcu, który przysposobił dziecko. Można z niego skorzystać przez 24 miesiące od urodzenia się dziecka.

Wniosek o urlop ojcowski

Aby uzyskać urlop trzeba złożyć wniosek do pracodawcy. Urlop ojcowski udzielany na pisemny wniosek pracownika-ojca wychowującego dziecko. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić prawidłowo złożony wniosek.

Wniosek należy złożyć w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku, który zawierać powinien zawierać imię i nazwisko pracownika oraz wskazanie okresu, na który ma być udzielony ten urlop albo jego część dołącza się ponadto:

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (dzieci) albo kopie tych dokumentów,
  • kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka, w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia urlopu ojcowskiego albo jego części na dziecko przysposobione,
  • oświadczenie pracownika-ojca wychowującego dziecko, czy korzystał z urlopu ojcowskiego albo jego części,
  • kopię prawomocnej decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego, w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka, wobec którego podjęto taką decyzję.

Nie będzie nam natomiast potrzebny akt ślubu. Dodatkowo, aby skorzystać z prawa do urlopu, pracownik nie musi pozostawać w związku małżeńskim z matką dziecka.

Czas trwania urlopu ojcowskiego oraz wynagrodzenie

Urlop ojcowski trwa 14 dni kalendarzowych. Pracownik może wykorzystać urlop ojcowski w dwóch częściach, przy czym żadna nie może być krótsza niż tydzień (7 dni kalendarzowych). Urlop zapewnia ojcu dziecka 100% średniego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy (pensja ma zatem tę samą wysokość, jak gdyby ojciec normalnie pracował), jednakże niewykorzystany w odpowiednim momencie – przepada.

Komu przysługuje urlop tacierzynśki?

Z urlopu tacierzyńskiego skorzystać można tylko jeśli:

  • matka dziecka rezygnuje z urlopu na rzecz ojca dziecka i wraca do pracy (musi ona jednak wykorzystać po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego),
  • matka dziecka umrze w trakcie urlopu macierzyńskiego (ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu), oraz
  • matka dziecka wymaga hospitalizacji, gdy jej stan zdrowia nie pozwala na osobistą opiekę nad dzieckiem i w zastępstwie robi to ojciec (musi ona jednak wykorzystać wcześniej co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego).

Podsumowując, pracująca matka po urodzeniu dziecka przejść może na urlop macierzyński wynoszący 20 tygodni. Pierwsze 14 tygodni przysługują jedynie kobiecie. Kolejne 6 tygodni może zostać natomiast podzielone pomiędzy rodzicami dziecka.

Etapy przekazania części urlopu ojcu

Do uzyskania tak zwanego urlopu tacierzyńskiego potrzebne będą dwa wnioski – zarówno od matki jak i ojca dziecka. Etapy przekazania części urlopu ojcu wyglądają następująco:

  1. Matka musi najpierw wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu.
  2. Ojciec dziecka składa swojemu pracodawcy pisemny wnioskek o udzielenie części urlopu macierzyńskiego (musi on przypadać bezpośrednio po terminie rezygnacji z pozostałej części urlopu przez matkę).
  3. Pracodawca ojca wydaje zaświadczenie, w którym potwierdza termin rozpoczęcia przez pracownika urlopu macierzyńskiego.
  4. Matka zgłasza pracodawcy najpóźniej 7 dni przed powrotem do pracy pisemny wniosek dotyczący rezygnacji z dalszej części urlopu macierzyńskiego. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie pracodawcy ojca decydującego się na wychowywanie dziecka, które potwierdza termin rozpoczęcia korzystania przez niego z urlopu macierzyńskiego.

Czas trwania urlopu tacierzyńskiego

Czas trwania urlopu uzależniony jest od tego, w jakim zakresie matka zdecyduje się na wykorzystanie urlopu macierzyńskiego. Urlop macierzyński uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i wynosi odpowiednio:

  • 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka, w związku z tym ojciec wykorzystać może 6 tygodni,
  • 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci – ojciec wykorzystać może 17 tygodni,
  • 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojga dzieci – ojciec wykorzystać może 19 tygodni,
  • 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci – ojciec wykorzystać może 21 tygodni, oraz
  • 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga dzieci i więcej – ojciec wykorzystać może 23 tygodnie.

 

Nie ma możliwości podziału urlopu tacierzyńskiego na części. Termin rozpoczęcia urlopu dla ojca musi przypadać bezpośrednio po terminie rezygnacji z urlopu przez matkę.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Martyna Markiel Martyna Markiel [+ info]

Specjalistka w zakresie psychologii w zarządzaniu. Od dziecka pochłonięta badaniem świata oraz odkrywaniem wielkich prawd w rzeczach małych. Na codzień zajmuje się kreatywnym pisaniem i marketingiem, po godzinach znaleźć ją można na siłowni lub na Pintereście. Pasjonatka podróży, designu, miłośniczka małej czarnej. Obecnie cieszy oko niepowtarzalną architekturą Barcelony.

Zobacz również