Szałwia – właściwości zdrowotne i kulinarne

Szałwia to zioło idealne do przyprawiania dań warzywno-mięsnych. Przyda się również w leczeniu bólu gardła i w celu złagodzenia oparzeń skóry. Ponadto, posiada szereg innych prozdrowotnych właściwości.

Szałwia – właściwości zdrowotne i kulinarne

Bez wątpienia wszyscy miłośnicy medycyny naturalnej powinni mieć w domu szałwię. Pomaga w leczeniu wielu dolegliwości: od infekcji górnych dróg oddechowych, przez zapalenia skórne, aż po łagodzenie zaburzeń trawiennych. Ponadto, szałwia jest doskonałą przyprawą używaną w celu wzbogacania smaku mięs i warzyw.

Charakterystyka rośliny

Szałwia lekarska (Salvia officinalis) to roślina znana i lubiana w Polsce, którą można spotkać latem w przydomowych ogródkach. Jej łacińska nazwa salvere oznacza dosłownie „być w dobrym zdrowiu”.

Szałwia jest krzewinką mierzącą do 80 cm, jej charakterystyczną częścią są aromatyczne liście o srebrzystoszarym zabarwieniu oraz kwiaty o najczęściej fiołkowej lub różowej barwie (rzadziej białej). Zioło charakteryzuje specyficzny, nieco kamforowy zapach.

Jak suszyć szałwię?

Ziele i liście szałwii najlepiej suszyć w miejscach zacienionych i przewiewnych. Jeżeli zdecydujemy się na użycie suszarki do grzybów i owoców, pamiętajmy, że temperatura suszenia nie powinna przekroczyć 35 st. C – aby nie pozbawić rośliny jej prozdrowotnych właściwości.

Szałwia – właściwości zdrowotne i kulinarne - szałwia - roślina

Szałwia a substancje czynne

Głównymi składnikami aktywnymi znajdującymi się w liściach tej rośliny są m.in.:

  • olejek eteryczny, w którego skład wchodzą takie substancje, jak tujon (do 50%), cyneol (do 15%), kamfora czy pinen,
  • karnozol,
  • garbniki,
  • saponiny,
  • flawonoidy,
  • kwasy organiczne,
  • witamina C,
  • sole mineralne,
  • związki żywicowe.

Dowiedz się więcej: Olejki eteryczne – czym są i jak je stosować >>

Właściwości zdrowotne szałwii

Dawniej szałwia była uznawana za uniwersalny środek leczniczy. Znana była już w starożytnej Grecji, nie była również obca ludziom średniowiecza. Istnieje stare, choć nieco zapomniane przysłowie dobrze opisujące szałwię: „Śmierć tego nie ubodzie, u kogo szałwia w ogrodzie”. Szkoda, że to porzekadło nie jest pamiętane przez wszystkich, gdyż srebrzyste zioło może nam przyjść z pomocą w przypadku odczuwania wielu dolegliwości.

Najczęściej szałwia stosowana jest w schorzeniach górnych dróg oddechowych: w zapaleniach jamy ustnej, gardła i migdałów. Działa ściągająco, przeciwzapalnie, antyseptycznie i grzybobójczo. Ponadto, wykazuje właściwości żółciopędne, moczopędne oraz przeciwcukrzycowe. Działa również tonizująco, rozkurczająco i uspokajająco.

Szałwia ma więc ogromne zastosowanie w ziołolecznictwie. Najczęściej występuje jako samodzielna przyprawa bądź składnik mieszanek ziołowych lub gotowych preparatów, a także pod postacią herbatek ziołowych.

Szałwia – właściwości zdrowotne i kulinarne - napar z szałwii

Domowy napar szałwiowy

Przygotowanie leczniczego naparu z szałwii w domu jest bardzo proste. Wystarczy kilka rozdrobnionych liści szałwii zaparzyć wrzącą wodą, pod przykryciem (przez ok. 15 minut).

Zastosowanie wewnętrzne naparu

Tak otrzymany napar możemy spożywać na ból gardła, w zaburzeniach trawiennych, a nawet w przypadkach nadmiernego pocenia się.

Zastosowanie zewnętrzne naparu

Napar szałwiowy można również używać jako płukankę w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, a nawet w pleśniawkach czy podczas bólu dziąseł.

Z naparu można przygotować też okłady na trudno gojące się rany, oparzenia czy odmrożenia. Taki szałwiowy kompres przyda się szczególnie latem: w celu złagodzenia objawów użądlenia przez pszczołę lub osę.

Innym sposobem wykorzystania naparu szałwiowego są kąpiele ziołowe, które pomogą w reumatyzmie, zapaleniu pęcherza moczowego oraz chorobach skóry, np. do złagodzenia oparzeń czy świądu.

Dowiedz się więcej: Zapalenie pęcherza – domowe sposoby na leczenie >>

Szałwia w kuchni

Szałwia świetnie komponuje się z tłustymi mięsami i roślinami strączkowymi – zarówno w formie świeżej, jak i suszonej.

Gdzie najlepiej dodać szałwię? Idealnie współgra z:

  • jarzynami,
  • kotletami cielęcymi, wieprzowymi i drobiowymi,
  • wątróbką,
  • szaszłykami,
  • rybami.

Warto wiedzieć: Dodatek szałwii podczas domowego wyrobu wędlin sprawi, że mięso uzyska lekki posmak dziczyzny.

Szałwia to aromatyczne zioło, które znajduje naprawdę szerokie zastosowanie w naszym domu. Warto mieć ją pod ręką, nie tylko do przyprawiania dań, ale również w celu leczniczych.

Szałwia – właściwości zdrowotne i kulinarne - szałwia do ryb

ZOBACZ RÓWNIEŻ

  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Wezgraj da Silva Anna Wezgraj da Silva [+ info]

Wierzy, że na zdrowie pracujemy przez całe swoje życie poprzez nawyki dnia codziennego. W żywności fascynuje ją to, że może ona być naszym naturalnym lekarstwem, źródłem dobrego samopoczucia, ale też i nieodłącznym elementem podróży do innych kultur, krajów i obyczajów. Z wykształcenia dietetyk, prywatnie uwielbia góry (szczególnie Bieszczady), fotografię oraz aktywne spędzanie czasu ze swoim czworonogiem.

Zobacz również