Podstawowe prawa bezrobotnego

Prawa bezrobotnego zapewniają dostęp do wielu zasiłków i darmowej opieki medycznej. Bezrobotny ma też możliwość korzystania z lokalnych rozwiązań. Jakich?

Podstawowe prawa bezrobotnego

Utrata pracy bywa ogromną traumą, zwłaszcza wtedy, gdy na utrzymaniu jest rodzina, a w perspektywie comiesięczne wydatki na czynsz, opłaty za przedszkole lub szkołę dla dziecka czy raty kredytów. Bezrobocie to także masa innych problemów. Warto poznać prawa bezrobotnego, by przez ten wyjątkowo trudny okres przejść szybko i możliwie bez szwanku.

1. Finanse na bezrobociu

Najważniejszą kwestią, którą należy się zająć są pieniądze na bieżące wydatki. W tym celu należy zarejestrować się w miejscowym urzędzie pracy. Mając status bezrobotnego, możemy ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych. To działanie zabezpieczy wpływy do domowego budżetu w wysokości 831,10 zł przez pierwsze 3 miesiące i 652,60 przez kolejne miesiące wypłaty zasiłku (wysokość zasiłku dla bezrobotnych jest uzależniona od stażu pracy).

Wszystko o procedurze przyznawania zasiłku oraz jego wysokości w konkretnych przypadkach znajdziesz w artykule: Zasiłek dla bezrobotnych – komu i na jakich warunkach przysługuje? >>

Warto wiedzieć: Trzeba pamiętać, że zasiłek należy się osobom, które wykażą, że w okresie ostatnich 18 miesięcy wykonywały pracę i podlegał ubezpieczeniom społecznym przez co najmniej 365 dni.

Obniżenie się dochodu na 1 osobę w rodzinie może być podstawą uzyskania także innych zasiłków, z których wcześniej nie były dostępne ze względu na dobrą sytuację materialną rodziny. Należą do nich m.in.:

  • zasiłek rodzinny wraz z dodatkami,
  • zasiłek opiekuńczy,
  • dodatek mieszkaniowy,
  • świadczenie wychowawcze (500+) na pierwsze dziecko itp.

Dowiedz się więcej: Zasiłki – wszystko o świadczeniach w Polsce >>

O swoje portfele mogą też zadbać bezrobotni przyszli rodzice oraz rodzice samotni:

  • Samotni rodzice skierowani na staż, przygotowanie zawodowe dorosłych lub szkolenie mogą ubiegać się o zwrot kosztów opieki nad dzieckiem, czyli opłat za żłobek, przedszkole lub nianię (dokumenty poświadczające wydatki należy przedłożyć w urzędzie pracy).
  • Przyszli rodzice mogą liczyć na tzw. becikowe wypłacane jednorazowo po urodzeniu dziecka (zasiłek uzależniony od dochodów) oraz świadczenie rodzicielskie w wysokości 1 tys. zł miesięcznie.

Procedury związane ze świadczeniami rodzicielskimi zostały opisane w artykule: Świadczenia rodzinne – wszystko co musisz wiedzieć >>

2. Pomoc prawna dla bezrobotnych

Gdy kurczą się dochody rodziny, bywa, że pieniędzy nie wystarcza na opłacenie comiesięcznych rat kredytów i czynszów oraz innych opłat za mieszkanie. Choć większość kredytobiorców zawiera obecnie ubezpieczenie na wypadek utraty pracy, to zdarza się, ze ubezpieczyciel ociąga się z formalnościami, a wierzyciel domaga się spłaty.

W takich sytuacjach nieoceniona staje się pomoc prawnika. Podobnie dzieje się w przypadku egzekucji długów, czy np. próby eksmisji z mieszkania na skutek przejściowych problemów finansowych.

Darmowa pomoc prawna dla bezrobotnych nie wynika wprost z przepisów prawa, ale wiele instytucji prawniczych oferuje swoją pomoc dla osób pozbawionych pracy i czyni to pro publico bono. Jak znaleźć taką instytucję w swoim mieście?

Dowiedz się więcej: Bezpłatne porady prawne: gdzie szukać pomocy w trudnej sytuacji? >>

3. Prawa bezrobotnego i jego rodziny do darmowej opieki zdrowotnej

Wraz z rejestracją w urzędzie pracy zyskuje się nie tylko prawo do zasiłku, ale również ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych. Ubezpieczenie obowiązuje od chwili uzyskania statusu bezrobotnego i ustaje 30 dni po jego utracie. Prawa osoby bez pracy to często także prawa jej rodziny. Tak jest i w tym przypadku – bezrobotny może zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego swoją rodzinę, tj. dzieci i małżonka, jeśli nie podlegają ubezpieczeniu z innego tytułu.

Nie zawsze pamiętamy o tym, że ubezpieczenie zdrowotne uprawnia nas zarówno do korzystania z darmowej opieki medycznej, jak i do zakupu leków refundowanych. Jeśli takiego ubezpieczenia nie ma, a lekarz wystawi receptę ze zniżką, nabywca leków musi zwrócić państwu zrefundowaną kwotę.

4. Jak wyjść na prostą – pomoc psychologa dla bezrobotnych

Osoba, która została pozbawiona pracy jako źródła zarobkowania i miejsca samorealizacji najczęściej ma zaniżone poczucie własnej wartości. Taki stan może zaburzać bieżące funkcjonowanie, ale przede wszystkim utrudnia znalezienie nowego miejsca pracy.

Urzędy pracy oferują bezrobotnym poradnictwo zawodowe, które polega zwykle na kontakcie z pracownikami urzędu w celu rozwiązania zawodowych problemów (zaplanowania i realizacji dalszej ścieżki kariery zawodowej).

Niektóre urzędy w ramach poradnictwa proponują również wsparcie psychologa. Bezrobotni zyskują podczas takich spotkań sporo wiedzy na swój temat (swojego potencjału oraz ograniczeń czy możliwych ścieżek rozwoju). To ogromna dawka motywacji i źródło inspiracji.

Podobną pomoc można uzyskać w MOPS-ach lub organizacjach kościelnych (np. Caritas).

5. Nauka, staże i nowa praca a prawa bezrobotnego

Kiedy bezrobotny czuje, że byt jego i jego rodziny jest w miarę stabilny, z pewnością łatwiej poradzi sobie z nowymi wyzwaniami zawodowymi. Na tym etapie także pomaga mu państwo oraz lokalne samorządy. Jak prawa bezrobotnego pomagają na początku nowej kariery?

  • Urzędy pracy dofinansowują studia podyplomowe oraz szkolenia zwiększające szanse na rynku pracy. W ramach tych działań pokrywane są także koszty przejazdu i pobytu na szkoleniach.
  • Urzędy pracy kierują bezrobotnych na staże, a osoby, które spełnią określone warunki mogą liczyć na bony stażowe (dofinasowanie starosty do stażu).
  • Ponadto bezrobotni spełniający wyznaczone prawem kryteria mogą korzystać z bonów zatrudnieniowych i bonów na zasiedlenie.
  • Bezrobotni mogą też sami stworzyć sobie miejsce pracy, a urząd pracy dofinansuje rozpoczęcie działalności gospodarczej.
  • Swoją cegiełkę dokładają także samorządy, z których wiele decyduje się na ulgi dla bezrobotnych, np. zwolnienie całkowite lub częściowe z opłat za przejazdy transportem publicznym.

Aby w pełni wykorzystać prawa bezrobotnego należy zapytać o wsparcie w miejscowym urzędzie pracy, ośrodku pomocy społecznej, urzędzie miasta lub gminy oraz fundacjach pomagającym osobom w trudnej sytuacji życiowej.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również