Opieka nad dzieckiem - komu i na ile dni przysługuje

Opieka nad dzieckiem – świetne rozwiązanie dla każdego, kto łączy rodzicielstwo z pracą. W 2017 r. opieka nad zdrowym dzieckiem jest jeszcze wygodniejsza.

Opieka nad dzieckiem - komu i na ile dni przysługuje

Opieka nad dzieckiem  przysługuje zarówno rodzicom dzieci chorych i zdrowych. W pierwszym przypadku rodzic musi okazać zaświadczenie od lekarza, w drugim – przedłożyć pracodawcy własny wniosek o urlop.

Kiedy rodzicowi przysługuje opieka nad dzieckiem?

Kiedy dziecko choruje, rodzice często nie mają innego wyjścia, jak zostać z nim w domu. Wówczas swoją nieobecność w pracy mogą usprawiedliwić okazując zwolnienie lekarskie z tytułu osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Dołączając do tego inne wymagane dokumenty, rodzic uzyskuje za czas nieobecności zasiłek opiekuńczy. Z zasiłku opiekuńczego mogą korzystać zarówno rodzice zatrudnieni „na etacie”, jak i przedsiębiorcy.

W uzasadnionych przypadkach zasiłek opiekuńczy należy się też w przypadku opieki nad zdrowym dzieckiem, np. wtedy, gdy małżonek stale opiekujący się dzieckiem jest w szpitalu.

Rodzice będący pracownikami mają dodatkową możliwość spędzania czasu z dzieckiem, nawet jeśli jest ono zdrowe. Kodeks pracy przewidział takie sytuacje, w których dziecko nie choruje, ale np. musi pójść z mamą lub tatą na szczepienie. Wówczas rodzic może skorzystać z prawa opieki nad zdrowym dzieckiem. Takie dni wolne przewidziane są w ramach urlopu na dziecko. Dodajmy, że nie ma konieczności podawania konkretnego powodu nieobecności pracodawcy.

Opieka nad chorym dzieckiem

Opieka z powodu choroby dziecka należy się zarówno matce, jak i ojcu, jeśli mają opłacone ubezpieczenie chorobowe. Przy czym zasiłek jest przyznawany jednemu z nich (temu, który o niego wystąpi).

Trzeba pamiętać, że zasiłek opiekuńczy przysługuje wyłącznie wtedy, gdy żaden inny członek rodziny* nie może jej sprawować. Wyjątek stanowi opieka nad dziećmi do ukończenia 2 roku życia. W tym przypadku nieobecność w pracy jest usprawiedliwiona i płatna nawet, gdy inni członkowie rodziny mogą zająć się maluchem.

*Za innego członka rodziny uważa się: małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat jeśli osoba ta nie jest: całkowicie niezdolna do pracy, chora, niesprawna fizycznie lub psychicznie za względu na swój wiek, osobą prowadzącą gospodarstwo rolne, odpoczywającą po pracy na nocnej zmianie, prowadzącą działalność pozarolniczą , która nie może regulować czasu pracy w sposób dowolny (ma ustalone godziny pracy).

Jak długo trwa opieka nad dzieckiem chorym?

Rodzice mogą korzystać z zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym dzieckiem przez:

  • 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem do lat 14,
  • 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem w wieku ponad 14 lat.

Trzeba przy tym wiedzieć, że zasiłek opiekuńczy przysługuje również z tytułu opieki nad innymi członkami rodziny, dlatego wprowadzono ograniczenie – łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny z różnych przyczyn i bez względu na liczbę członków rodziny wymagających opieki, nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym.

Kiedy należy się zasiłek opiekuńczy na dziecko zdrowe?

Zdarzają się takie sytuacje, gdy dziecko nie choruje, a mimo to ustawodawca zgadza się, że rodzicom należy się zasiłek z tytułu opieki nad pociechą. Są to:

  • nieprzewidziane zamknięcie* żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem,
  • poród lub choroba małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
  • pobyt małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekującego się dzieckiem w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.

Uprawnienie to dotyczy rodziców dzieci, które nie ukończyły 8 roku życia.

* Nieprzewidziane zamknięcie placówki, do której uczęszcza dziecko uważa się takie zamknięcie, o którym rodzic został zawiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed dniem ich zamknięcia.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy?

Za nieobecność z tytułu osobistej opieki nad chorym dzieckiem nalicza się zasiłek w wysokości takiej jak zasiłek chorobowy, czyli 80% podstawy wymiaru.

Podstawa wymiaru = średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wypłaty zasiłku.

Jakie dokumenty uprawniają do zasiłku opiekuńczego?

Aby uzyskać zasiłek opiekuńczy należy przedłożyć pracodawcy lub w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (w przypadku przedsiębiorców):

  • wniosek do uzyskania zasiłku opiekuńczego na druku ZUS Z-15,
  • zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA (w formie elektronicznej, wydruku zwolnienia w formie elektronicznej lub do końca 2017 roku – w formie papierowej),

Z tytułu sprawowania opieki podczas przebywania za granicą należy przedłożyć przetłumaczone zaświadczenie zagranicznego lekarza lub zakładu leczniczego zwierającego nazwę tego zakładu lub imię i nazwisko lekarza, datę wystawienia i podpis oraz początkową i końcową datę zwolnienia.

Więcej o dokumentach niezbędnych przy ubieganiu się o zasiłek opiekuńczy można przeczytać na stronie ZUS.

Opieka nad zdrowym dzieckiem

Już w 2016 roku przepisy dotyczące urlopu na dziecko zmieniły się na korzyść rodziców. Choć generalnie wymiar tego urlopu nie zmienił się i nadal wynosi 2 dni, to pracownicy mogą go wykorzystywać w wymiarze godzinowym. Do wykorzystania mają więc 16 godzin urlopu.

O tym, czy pracownik będzie korzystał z tego urlopu w dniach, czy godzinach decyduje on sam i powiadamia o tym pracodawcę przy pierwszym składanym wniosku.

Komu należy się opieka nad dzieckiem zdrowym?

Każdy pracownik, który wychowuje przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat może korzystać z urlopu w wymiarze 2 dni lub 16 godzin. Jest to urlop płatny jak za urlop.

Nie każdy rodzic pamięta, zatem warto zwrócić na to uwagę – urlop na dziecko, podobnie jak opiekę na chore dziecko, może wykorzystać tylko jeden rodzic.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
  • Ustawa z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Zobacz również:

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również