Od czego zależy wynagrodzenie brutto w Polsce?

Wynagrodzenie brutto to umowna zapłata za pracę. Nie równa się ani wpływom na konto pracownika, ani wydatkom pracodawcy z tego tytułu. A skąd się bierze?

Od czego zależy wynagrodzenie brutto w Polsce?
Co wpływa na wysokość zarobków?

W kodeksie pracy mowa jest o wynagrodzeniu pracownika, ale nie stosuje się w nim terminu wynagrodzenie brutto. Jest ono wskazywane na umowie pomiędzy pracodawcą a pracownikiem jako wartość, od której potrącane i odprowadzane są daniny i składki na rzecz fiskusa oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz inne potrącenia (np. zajęcia komornicze, składki na ubezpieczenia grupowe itp.). Od wynagrodzenia brutto naliczane są również dodatkowe koszty pracodawcy.

Wynagrodzenie brutto a wynagrodzenie netto i koszty pracodawcy

W rzeczywistości pracownik nie otrzymuje kwoty wynagrodzenia brutto “do ręki” (czy też na rachunek bankowy).

Korzystając z dowolnego kalkulatora wynagrodzeń można przekonać się, że już na wynagrodzeniu minimalnym (w 2017 roku to 2 000 zł) różnica pomiędzy tym, co na umowie, a tym, co na koncie pracownika wynosi ponad 500 zł. Z kolei koszty pracodawcy są o ponad 400 zł wyższe niż kwota wynagrodzenia brutto.

  • Wynagrodzenie brutto: 2 000,00 zł
  • Wynagrodzenie netto: 1 459,48 zł (72,97% wynagrodzenia brutto)
  • Koszty pracodawcy: 2 412,20 zł (120,61% wynagrodzenia brutto)

Wynagrodzenie brutto jest więc kwotą, do której każda ze stron umowy odnosi się, obliczając wartość, która jest dla niej istotna.

Warto dodać, że wyliczenie kwoty netto nie jest prostym zadaniem matematycznym. Jeśli zatem podczas rozmowy kwalifikacyjnej pracodawca zaproponuje kandydatowi wynagrodzenie brutto w wysokości np. 5 600 zł, to konia z rzędem temu, kto w pamięci ustali ile na rękę otrzyma pracownik. W tym przypadku wynagrodzenie netto nie będzie już stanowiło 72,97% kwoty brutto (jak przy najniższej krajowej), a 70,86% i choć obie wielkości są do siebie zbliżone, to nie są identyczne.

Pracodawca do swoich kosztów zwykle musi dodać 20,61% kwoty brutto, aby obliczyć ile pieniędzy faktycznie musi wydać na zatrudnienie danego pracownika. Nie zawsze jednak tak jest. W momencie, gdy pracownik przekroczy limit rocznej podstawy wymiaru składek emerytalnych i rentowych, obliczenie komplikuje się, podobnie jak w przypadku ustalenia kwoty netto.

Wskaźniki, które kształtują wynagrodzenia w Polsce

1. Wynagrodzenie minimalne

Jednym z podstawowych wskaźników wpływającym na kształtowanie wynagrodzeń w Polsce jest wynagrodzenie minimalne. Jest ono co roku ogłaszane w rozporządzeniu Rady Ministrów, na podstawie ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

W 2017 roku, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., wynagrodzenie to wynosi 2 000 zł.

Wynagrodzenie minimalne w dużym stopniu kreuje wynagrodzenia w Polsce. Jeśli bowiem założymy, iż nie istnieje „szara strefa” to nikt, kto pracuje na pełen etat, nie może zarobić mniej, niż ustalił polski rząd.

2. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w sektorze przedsiębiorstw

Kolejnym ważnym wskaźnikiem jest przeciętne wynagrodzenie miesięczne w sektorze przedsiębiorstw. Dane za każdy miesiąc ustala GUS i ogłasza je w Monitorze Polskim. Przykładowo, zgodnie z ogłoszeniem w Monitorze Polskim z 2017 r. poz. 55 przeciętne wynagrodzenie w grudniu 2016 roku wyniosło 4 635,77 zł.

Ten wskaźnik (choć dla wielu osób nieosiągalny) może być argumentem w negocjacjach z przyszłym pracodawcą.

3. Stawki wynagrodzeń w sektorze publicznym

Bardzo istotne ze względu na kształtowanie się wynagrodzeń w Polsce są coroczne ustawy budżetowe oraz rozporządzenia ministrów poszczególnych resortów.

W dość niejednolity sposób ustala się w nich stawki wynagrodzeń dla pracowników tzw. „budżetówki”, np.:

  • maksymalna wysokość wynagrodzenia pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru (np. marszałek województwa, starosta, prezydent miasta) w 2017 roku wynosi w 12 525,94 zł,
  • minimalna stawka wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego (najwyżej opłacanego) wynosi obecnie 3 149 zł,
  • stawka wynagrodzenia zasadniczego dla pielęgniarki wynosi od 1 560 zł do 2 800 zł.

4. Raporty wynagrodzeń

Ciekawą lekturą, zwłaszcza dla kandydatów na stanowiska w firmach sektora prywatnego, są raporty wynagrodzeń tworzone przez firmy z branży pośrednictwa pracy.

Do najbardziej popularnych wydawców corocznych raportów wynagrodzeń należą: Antal, Hays, Sedlak&Sedlak. I tak, z raportu płacowego Antal dowiadujemy się, że dyrektor działu prawnego może zarabiać od 20 000 zł do 45 000 zł brutto, na głowę bije go dyrektor finansowy z wynagrodzeniem od 30 000 zł do 60 000 zł, a dość przeciętnie wypada dyrektor oddziału banku, zarabiając od 11 000 zł do 18 000 zł.

Naturalnie, w raportach są wykazane zarobki na wszystkich szczeblach kariery zawodowej, ale w negocjacjach dotyczących własnego wynagrodzenia warto mieć szerszą wiedzę na temat zarobków w konkretnej branży.

Od czego zależy wynagrodzenie brutto?

Na wysokość wynagrodzenia brutto wpływ ma wiele czynników. Niektóre z nich są całkowicie obiektywne (wykształcenie pracownika, liczba przepracowanych w zawodzie lat skutkująca zdobytym doświadczeniem), inne mają wciąż charakter mocno subiektywny.

Wysokość wynagrodzenia zależy przede wszystkim od:

Wykształcenia – pamiętajmy, że dyplom dyplomowi nierówny. Dużo łaskawszym okiem rozpatrywane są aplikacje osób mogących poszczycić się dokumentem renomowanej uczelni czy znanych i cenionych instytucji;

Doświadczenia zawodowego – w Polsce utrzymuje się trend wzrostu zarobków brutto wraz ze wzrostem zdobywanego doświadczenia (na pewnym pułapie wzrost ten prawdopodobnie zostanie zatrzymany i utrzymywać się będzie na stałym, wysokim poziomie);

Odbytych szkoleń i zdobytych certyfikatów – stanowią one dodatkowe potwierdzenie naszych kwalifikacji, często z dziedzin niezwiązanych bezpośrednio z wykonywanym zawodem, świadcząc o naszych szerokich horyzontach i chęci kształcenia się;

Osiąganych wyników – dobre rezultaty w pracy mogą nie tylko wpłynąć na wysokość wynagrodzenia, ale również przyczynić się do awansu;

Rodzaju wykonywanej pracy – obowiązujące w Polsce prawo wyróżnia zawody, które ze względu na trudne lub zagrażające zdrowiu czy życiu warunki pracy wiążą się z pobieraniem wyższego wynagrodzenia;

Sytuacji finansowej firmy i jej pozycji na rynku – dobrze sytuowana firma o międzynarodowym zasięgu będzie w stanie przeznaczyć na wynagrodzenie pracowników więcej pieniędzy niż lokalne przedsiębiorstwo.

Poza wymienionym wyżej czynnikami na wysokość naszego wynagrodzenia wpływ mogą mieć również inne rzeczy, choćby relacje z szefem czy liczba zatrudnionych w firmie pracowników.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Anna Nowak Anna Nowak [+ info]

Na łamach portali internetowych relacjonuje zmiany na rynku pracy. Z uwagą przygląda się ofertom zatrudnienia, poszukując ich mocnych i słabych stron. Sprawdza, co spędza sen z powiek HR-owców. Dostarcza inspiracji niezdecydowanym i odkrywa sposoby osiągania celów zawodowych. Jako redaktor portalu KarieraKobiety.pl wspiera aktywność zawodową i emancypację finansową kobiet. Po godzinach – amatorka zdrowej kuchni, pasjonatka fotografii i sketchnotingu.

Zobacz również