Czym jest hipoteka?

Wyjaśniamy czym jest hipoteka, jakie są rodzaje hipotek, na czym może być ustanowiona i w jakim celu się ją ustanawia.

Czym jest hipoteka?

Hipoteka to jedna z najstarszych instytucji prawa cywilnego. Znana była już w starożytnym Rzymie, ale największą popularność zdobyła sobie w czasach nam współczesnych.

Czym jest hipoteka

Dziś trudno wyobrazić sobie, żeby bank udzielił nam kredytu na dom czy mieszkanie bez ustanowienia na nim hipoteki. Warto zatem wiedzieć czym jest hipoteka i na czym można ją ustanowić.

Hipoteka to ograniczone prawo rzeczowe, które daje wierzycielowi (najczęściej bankowi) zabezpieczenie na nieruchomości na wypadek niespłacenia zobowiązania (np. kredytu). Powstaje ona z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej, wygasa natomiast po spłaceniu zobowiązania.

Dowiedz się więcej: ABC wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej >>

Hipoteką można obciążyć:

  • prawo własności nieruchomości,
  • spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania,
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
  • prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  • prawo użytkowania wieczystego.

Hipoteka dzieli się zasadniczo na umowną i przymusową. Podstawowym kryterium podziału jest to, czy hipoteka powstaje z woli właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości czy wbrew jego woli.

Hipoteka umowna

Powstaje na podstawie umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości a wierzycielem (czyli najczęściej bankiem). Podstawą wpisu takiej hipoteki do księgi wieczystej jest oświadczenie właściciela nieruchomości obciążanej o ustanowieniu hipoteki złożone w formie aktu notarialnego.

Hipoteka przymusowa

Powstaje bez zgody dłużnika, najczęściej wbrew jego woli. Podstawą do jej wpisu może być na przykład postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia, tytuł wykonawczy, postanowienie prokuratora albo ostateczna decyzja administracyjna.

Hipoteka utrzymuje się na nieruchomości aż do zupełnego wygaśnięcia wierzytelności, którą zabezpiecza (np. na skutek spłaty kredytu). W razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.

Dowiedz się więcej: Czym jest hipoteka przymusowa i jak ją ustanowić >>

Po co zakładamy hipotekę

  • Dlaczego hipoteka jest tak ważna?
  • Dlaczego trudno wyobrazić sobie przyznanie nam przez bank kredytu na dom czy mieszkanie bez ustanowienia hipoteki na tej nieruchomości?

Po pierwsze, hipoteka obciąża nieruchomość niezależnie od tego, kto jest jej aktualnym właścicielem. Tak więc, sprzedając nieruchomość obciążoną hipoteką, zbywa się ją razem z tym obciążeniem. Jeśli więc nawet sprzedamy komuś obciążone hipoteką dom czy mieszkanie, bank będzie mógł żądać zapłaty od aktualnego właściciela nieruchomości.

Warto wiedzieć: Sprzedający nie zatai przed kupującym faktu, że nieruchomość jest obciążona, gdyż hipoteka jest ujawniona w dziale czwartym księgi wieczystej i notariusz – przy podpisywaniu aktu notarialnego – na pewno zwróci na to uwagę potencjalnemu kupującemu.

Dowiedz się więcej: Czy nieruchomość obciążoną hipoteką można sprzedać? >>

Po drugie, zabezpieczenie wierzytelności hipoteką daje pierwszeństwo przed innymi wierzycielami właściciela nieruchomości. Oznacza to, że jeśli właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką ma także inne długi (np. z tytułu niepłaconego czynszu czy kredytu na samochód), pieniądze z ewentualnej sprzedaży nieruchomości trafią najpierw do wierzyciela hipotecznego, a dopiero jeśli jakieś kwoty zostaną – do innych wierzycieli.

Czy zatem warto ustanawiać hipotekę na swojej nieruchomości? Trzeba liczyć się z tym, że obciążoną nieruchomość trudniej jest sprzedać oraz że możemy ją w łatwy sposób stracić, jeśli nie będziemy na czas regulować swoich zobowiązań wobec banku. Z drugiej strony bez ustanowienia hipoteki trudno wyobrazić sobie, aby bank przyznał nam kredyt na wymarzony dom czy mieszkanie.

ZOBACZ RÓWNIEŻ

 
  • O autorze
  • Ostatnie artykuły
Mateusz Baj Mateusz Baj [+ info]

Prawnik z wykształcenia, dziennikarz z zawodu, pasji i zamiłowania. Przez szereg lat związany z lokalnymi mediami i lokalną rzeczywistością. Pisze o sprawach bliskich ludziom, doradza, jak w prosty sposób rozwiązać skomplikowane, urzędowe problemy. Prywatnie jest zapalonym kolarzem, który ściga się w amatorskich wyścigach na rowerach górskich. Jego pasją jest także tenis, wedrówki górskie oraz lokalna polityka i samorząd.

Zobacz również